In Rotterdam klinkt een oproep voor fatbikevrije zones om het centrum veiliger te maken. In Amsterdam laait daardoor het debat op over veiligheid op de fietspaden. Bewoners en ondernemers in stadsdeel Centrum vragen naar maatregelen voor drukke straten. De gemeente en wethouder Melanie van der Horst (Verkeer en Vervoer) bekijken wat dit kan betekenen voor duurzaam vervoer in de stad.
Amsterdam weegt nieuwe regels
Het stadsbestuur bespreekt opties om drukke routes in Amsterdam veiliger te maken. Het gaat om plekken waar veel voetgangers, fietsers en deelscooters samenkomen. Denk aan de Damrakroute, de Leidsestraat en het Stationsplein in stadsdeel Centrum.
De vraag is of zones met extra regels helpen tegen gevaarlijke situaties door brede en snelle fietsen. De gemeente wil het fietsverkeer vlot houden, maar ook conflicten op smalle paden beperken. Daarbij kijkt de stad naar duidelijke borden, begrijpelijke regels en haalbare handhaving.
Organisaties als de Fietsersbond Amsterdam en Vervoerregio Amsterdam volgen het onderwerp. Zij wijzen op het snelheidsverschil tussen gewone fietsen, e-bikes en opgevoerde fatbikes. Dat verschil leidt volgens hen tot onrust en bijna-ongelukken, vooral rond haltes en winkelstraten.
Centrum noemt risicoplekken
In stadsdeel Centrum komen meldingen binnen over krappe doorgangen met veel verkeersdrukte. Voorbeelden zijn de Haarlemmerdijk, Kalverstraat-omgeving en de bruggen rond de Nieuwezijds Voorburgwal. Ook op het Rokin en bij het Spui spelen piekmomenten met veel toeristen en fietsers door elkaar.
In De Pijp gaat het om de Ferdinand Bolstraat en Ceintuurbaan, waar laden en lossen de fietsstroom soms afknijpt. In West noemen bewoners de Kinkerstraat en De Clercqstraat als onrustig. In Oost zijn de drukste momenten op de Weesperstraat en rond het Oosterpark.
Bewonersgroepen vragen om heldere loop- en fietsroutes, vooral bij scholen en tramhaltes. Ondernemers willen duidelijke tijden voor bevoorrading en duidelijke regels voor bezorgers. Het stadsdeel wil maatregelen die eenvoudig uit te leggen en te controleren zijn.
Handhaving op illegale e-bikes
De politie Amsterdam en gemeentelijke handhavers controleren op het moment van schrijven in alle stadsdelen op opgevoerde e-bikes en fatbikes. Zij letten op gashendels, te hoge snelheden en ontbrekende typekeuringen. Waar nodig worden fietsen van de weg gehaald of omgebouwd tot legale staat.
De wettelijke indeling bepaalt welke regels gelden op de weg. Een fiets met trapondersteuning tot 25 kilometer per uur en 250 watt mag op het fietspad. Alles wat sneller of zwaarder is, valt al snel onder bromfietsregels en hoort op de rijbaan, met helm en kenteken.
De regel: trapondersteuning tot 25 km/u en 250 watt is toegestaan; een gashendel maakt het voertuig in principe een bromfiets.
De gemeente benadrukt dat handhaving alleen werkt met duidelijke informatie. Daarom komen er vaker publieksacties bij scholen, sportclubs en winkelstraten. Ook rijwielzaken in de hoofdstad krijgen uitleg over wat wel en niet verkocht mag worden.
Mogelijke zones in Centrum
Een fatbikevrije zone zou juridisch moeten leunen op bestaande verkeersborden en regels. De stad kan kiezen voor voetgangersgebieden met venstertijden, waar je alleen mag fietsen als je afstapt. Of voor fietsstraten en smalle paden met snelheidsremmers, waar breed en snel verkeer niet past.
In het centrum zouden proefvakken rondom Damrak, Leidsestraat en de Haarlemmerdijk denkbaar zijn. In zo’n proef kan de gemeente meten wat het doet met doorstroming, veiligheid en winkelbezoek. Bewoners en ondernemers krijgen dan via een inspraakronde in het stadsdeel adviesrecht.
Handhaving is een randvoorwaarde. Zonder toezicht verschuift de drukte snel naar naastliggende straten. Daarom worden tijdelijke maatregelen vaak gekoppeld aan extra surveillances in het eerste kwartaal van een proef.
Reacties uit de stadsdelen
In Nieuw-West melden scholen rond Plein ’40-’45 gevaarlijke situaties bij het brengen en halen. In Zuidoost speelt het drukke verkeer rond de ArenA Boulevard en het Nelson Mandelapark. In Oost en Zuid gaat het om smalle stroken op de Amstelveenseweg en de Sarphatistraat.
De Fietsersbond Amsterdam pleit voor minder snelheidsverschillen op hetzelfde pad. Zij zien liever heldere regels per straattype dan een lappendeken aan uitzonderingen. Ook vragen zij om meer ruimte voor bakfietsen en cargobikes van bezorgers, die wel aan de regels voldoen.
Ondernemersverenigingen in het centrum willen voorspelbare venstertijden en duidelijke bebording. Zij vrezen dat klanten uitwijken als routes onduidelijk worden. Tegelijk zien ze dat rustiger straten vaak aantrekkelijker zijn om te winkelen.
Wat betekent dit voor u?
Wie in Amsterdam fietst, krijgt mogelijk te maken met proefvakken en extra controles. Dat kan leiden tot omrijden in drukke winkelstraten of afstappen in voetgangersgebieden. De gemeente belooft duidelijke informatie op straat en online.
Bewoners kunnen gevaarlijke punten melden via Meldingen Openbare Ruimte van de gemeente Amsterdam. Stadsdelen gebruiken die data in de gebiedsagenda’s en bij het kiezen van proeflocaties. Ook scholen en sportclubs worden betrokken bij voorlichting.
Het college van B en W besluit later of er proeven komen met zones in stadsdeel Centrum. Daarna volgt een evaluatie op verkeersveiligheid, doorstroming en bereikbaarheid. Eventuele aanpassingen worden per straat aangekondigd, met een overgangsperiode voor handhaving.