Alkmaar onderzoekt deze week hoe fatbikes kunnen worden geweerd uit drukke delen van de stad. Het stadsbestuur kijkt daarbij naar de aanpak in Amsterdam, waar al langer streng wordt gecontroleerd op snelle en te zware e-bikes. In de hoofdstad gelden in winkelstraten als de Kalverstraat en de Nieuwendijk al fietsverboden op drukke tijden. Doel is meer verkeersveiligheid en minder overlast op smalle paden.
Alkmaar volgt Amsterdams voorbeeld
Het college in Alkmaar wil regels aanscherpen omdat veel fatbikes te hard rijden en te zwaar zijn voor het fietspad. Amsterdam dient als voorbeeld vanwege de combinatie van handhaving en duidelijke zones. In de hoofdstad is fietsen in enkele winkelstraten op bepaalde tijden niet toegestaan, wat ook fatbikes raakt. Zo’n mix van regels en controles moet de drukte en risico’s verminderen.
Amsterdam werkt met verkeersborden en tijdvensters waarin fietsen niet mag in de Kalverstraat en Nieuwendijk. Ook in het centrum rond de Wallen gelden loopgebieden waar fietsen wordt tegengegaan. Dat levert ruimte op voor voetgangers en winkeliers tijdens piekuren. Alkmaar wil weten welke maatregelen juridisch houdbaar en praktisch uitvoerbaar zijn.
De kern is: waar veel voetgangers lopen, moet het rustiger op twee wielen. Fatbikes vallen dan niet apart in een nieuwe categorie, maar onder bestaande fietsregels. Door straten tijdelijk fietsvrij te maken, hoeft de gemeente geen nieuw voertuigtype te verbieden. Dat maakt de aanpak sneller toepasbaar.
Handhaving in Amsterdam opgevoerd
In Amsterdam controleren politie en boa’s sinds vorig jaar vaker op opgevoerde e-bikes en fatbikes. Dat gebeurt vooral in stadsdeel Centrum en rond schoolroutes in West en Oost. Fietsen met te sterke motoren of een gashendel worden van de weg gehaald. Rijders riskeren een boete en soms inbeslagname.
De gemeente verwijst naar landelijke regels die duidelijk zijn over elektrische fietsen. Wie sneller wil dan 25 kilometer per uur of een gashendel gebruikt, valt onder bromfietsregels met helm- en kentekenplicht. Veel populaire fatbikes voldoen hier niet aan en zijn daarom niet toegestaan op het fietspad. Winkels wordt gevraagd dit duidelijk te melden bij verkoop.
Wethouder Melanie van der Horst (Verkeer, op het moment van schrijven) koppelt de controles aan het bredere verkeersveiligheidsbeleid. Sinds eind 2023 is 30 km/uur de norm op de meeste wegen in de hoofdstad. Minder snel autoverkeer moet samen met strenger toezicht op twee wielen leiden tot minder ongevallen. Fatbikes zijn daarin een zichtbaar speerpunt.
“Een e-bike is wettelijk een fiets: maximaal 25 km/uur en 250 watt, zonder gashendel.”
Drukte in Centrum en De Pijp
De drukste situaties in Amsterdam ontstaan op smalle fietspaden in het centrum. In straten rond de Dam, het Leidseplein en de Haarlemmerdijk kruisen toeristen, bezorgers en scholieren elkaar. Een brede en zware fatbike past daar vaak lastig tussen. Dat geeft irritatie en soms gevaarlijke inhaalacties.
Ook in De Pijp en op de Albert Cuypmarkt spelen dezelfde spanningen. Marktbezoekers lopen dwars over fietsroutes, terwijl bezorgers haast hebben. Handhavers sturen in piekuren actief op afstappen en lopen. Bewonersverenigingen in Zuid en West vragen al langer om duidelijke regels en consequente handhaving.
In Nieuw-West en Zuidoost merkt de gemeente extra drukte rond winkelpleinen als Plein ’40-’45 en Amsterdamse Poort. Vooral na schooltijd is het er krap op het fietspad. Scholen en stadsdelen werken daarom aan voorlichting over veilige e-bike-instellingen. De boodschap: houd je aan de fietsregels, of schakel terug naar trapondersteuning.
Winkels en verhuur aangesproken
De gemeente Amsterdam spreekt fietswinkels en verhuurders aan op hun informatieplicht. Verkopers moeten uitleggen wanneer een fatbike geen fiets meer is, maar een bromfiets. Dat betekent: helm op, naar de rijbaan en een kenteken. Zonder dat is rijden verboden.
Stadsdelen vragen ondernemers om geen modellen met te sterke motoren in etalages te zetten. Zo wordt misverstand bij jongeren voorkomen. Verhuurders in het centrum wordt geadviseerd om duidelijke gebruiksvoorwaarden op te nemen. Denk aan waar je wel en niet mag fietsen en hoe hard je mag.
De Omgevingsdienst, die in Amsterdam toezicht houdt op milieu en geluid, krijgt meldingen over harde motoren of illegale ombouwsets. Bij structurele overtredingen volgt een waarschuwing of boete. Zo probeert de stad de markt te sturen richting veilige en legale modellen. Dat sluit aan bij duurzaam vervoer in de stad.
Gevolgen voor fietsers in de stad
Voor Amsterdammers verandert vooral de controle-intensiteit, niet de basisregel. Wie een legale e-bike of fatbike rijdt, mag op het fietspad blijven. In winkelstraten met fietsverboden geldt: even afstappen en lopen. Buiten die zones blijft fietsen gewoon toegestaan.
Rijders met een opgevoerde fiets moeten keuzes maken. Of terug naar de wettelijke instellingen, of overstappen op een bromfiets met alle bijbehorende plichten. De politie controleert zichtbaar bij kruispunten en op routes naar scholen. Dat moet de norm duidelijk houden voor iedereen.
Bezoekers uit de regio merken dezelfde lijn als Alkmaar de Amsterdamse aanpak volgt. De regels verschillen dan minder per stad, wat overzicht geeft. Voor verkeerstoezicht is dat gunstig. En voor bewoners betekent het rustiger en veiliger straten.
Volgende stappen in beleid
Alkmaar werkt de komende tijd scenario’s uit en bespreekt die met raad en politie. Amsterdam volgt dit met belangstelling, omdat regionale afstemming helpt bij verkeersveiligheid. Het college van B en W wil dat regels logisch en uitvoerbaar blijven. Dat geldt in de binnenstad én in buurten als Noord en Nieuw-West.
In Amsterdam staan voor dit najaar extra controles gepland rond stationspleinen en markten. Ook komt er meer communicatie via scholen en sportclubs. Zo moet het aantal illegale fietsen omlaag. De focus ligt op duidelijkheid en voorspelbaarheid in de hele stad.
Bewoners kunnen via hun stadsdeel meldingen doen van gevaarlijke situaties op het fietspad. De gemeente vraagt om locaties en tijdstippen, zodat handhaving gericht kan optreden. Ondernemers krijgen via de Kamer van Koophandel en brancheorganisaties informatie over de regels. Daarmee moet het fietsbeleid Amsterdam 2025 stap voor stap zichtbaar worden.