Het kabinet stelt 700.000 euro extra beschikbaar voor de beveiliging van Joodse instellingen in Noord-Holland, met directe impact in Amsterdam. Het geld is bedoeld voor synagogen, scholen en culturele centra in onder meer Buitenveldert (Amsterdam-Zuid) en de Plantagebuurt (Amsterdam-Centrum). De maatregel geldt per direct en moet de hogere kosten voor extra bewaking en toegangscontrole opvangen. Aanleiding is de aanhoudende veiligheidszorg rond Joodse locaties in de hoofdstad.
Amsterdam krijgt extra geld voor beveiliging
De extra rijksbijdrage is bestemd voor Joodse instellingen in Noord-Holland, waaronder in Amsterdam waar veel locaties staan. Het gaat om plekken als synagogen, onderwijsinstellingen en musea die extra risico lopen. In de hoofdstad gaat het bijvoorbeeld om organisaties in Buitenveldert en rond het Jonas Daniël Meijerplein.
De bijdrage is bedoeld voor particuliere beveiliging, zoals extra bewakers, strengere toegangscontrole en apparatuur bij ingangen. Deze inzet staat los van politietaken in de openbare ruimte. Politie Amsterdam blijft toezicht houden op straat en bij evenementen.
De veiligheidsdruk op Joodse instellingen is sinds het najaar van 2023 toegenomen. Daardoor hebben locaties vaker en langer beveiliging nodig, ook buiten piekmomenten. De nieuwe middelen moeten gaten in de roosters en financiering voorkomen.
€700.000 extra voor beveiliging van Joodse instellingen in Noord-Holland, op het moment van schrijven beschikbaar.
Buitenveldert scherpt toegang bij scholen
In Buitenveldert, het deel van Amsterdam-Zuid met veel Joodse scholen en synagogen, zijn de maatregelen al zichtbaar. Bezoekers worden vaker vooraf aangemeld en gecontroleerd. Voor ouders en leerlingen kan dit betekenen dat toegangspoorten later opengaan of dat tassen worden bekeken.
Buurtbewoners merken soms meer beveiligers en tijdelijke afzettingen rond aanvangs- en eindtijden. Dat kan kort invloed hebben op looproutes of parkeren in de straat. De extra rijksmiddelen helpen om deze inzet langer vol te houden zonder dat lessen of diensten in de knel komen.
Een stadsdeel is een deel van de gemeente met eigen bestuurstaken. In Amsterdam-Zuid werkt de gemeente samen met schoolbesturen en buurtteams om hinder te beperken. Goede afstemming moet voorkomen dat verkeer vastloopt of dat bezoekers onduidelijkheid ervaren bij de ingang.
Extra toezicht rond Joods Cultureel Kwartier
Het Joods Cultureel Kwartier in Amsterdam-Centrum, met onder meer de Portugese Synagoge en het Joods Historisch Museum, trekt veel bezoekers. Op drukke dagen zijn extra zichtbare beveiligers en tassencontroles mogelijk. De steun is bedoeld om dit soort maatregelen te kunnen betalen wanneer dat nodig is.
De gemeente Amsterdam stemt maatregelen in de Plantagebuurt af met de betrokken instellingen. Denk aan looproutes voor bezoekers, duidelijke bewegwijzering en inzet van hosts bij piekmomenten. Zo moeten wachtrijen veilig en ordelijk verlopen.
Voor bezoekers verandert er inhoudelijk weinig: tentoonstellingen en diensten gaan door, maar met extra aandacht voor veiligheid. Reken op iets meer tijd bij de entree. Medewerking aan aanwijzingen versnelt de doorstroom.
Halsema en Politie sturen inzet
De openbare orde rond gevoelige locaties wordt in de zogeheten driehoek aangestuurd: burgemeester Femke Halsema (Openbare Orde en Veiligheid), Politie Amsterdam en het Openbaar Ministerie. Hun inzet blijft losstaan van de rijksbijdrage voor particuliere beveiliging. Zo wordt in de openbare ruimte gehandhaafd en bij escalaties snel opgeschaald.
Waar nodig kan de gemeente tijdelijk cameratoezicht inzetten. Dit gebeurt binnen de regels van de AVG, de Europese privacywet die bepaalt hoe en waar camera’s mogen worden gebruikt. Vooraf wordt afgewogen of het middel nodig en proportioneel is.
Bij religieuze feestdagen en grotere bijeenkomsten kan Amsterdam extra maatregelen nemen, zoals verkeersregelaars of hekken. Instellingen krijgen dan één aanspreekpunt voor afstemming. Dat moet rust en duidelijkheid geven in de buurt.
Aanvraag en verdeling van steun
De extra rijksmiddelen lopen via het Ministerie van Justitie en Veiligheid. In de praktijk dienen instellingen hun beveiligingsbehoefte in, vaak met hulp van koepelorganisaties uit de Joodse gemeenschap. Voor Amsterdam gaat het om locaties zoals de NIHS in Buitenveldert en het Joods Cultureel Kwartier in de binnenstad.
De gemeente Amsterdam helpt met praktische zaken in de openbare ruimte en met contact naar Politie Amsterdam. Instellingen wordt geadviseerd een actuele risicoanalyse gereed te hebben. Dat versnelt de beoordeling van wat nodig en passend is.
De 700.000 euro is op het moment van schrijven bedoeld voor inzet op korte termijn. Het doel is continuïteit van bewaking zonder onderbrekingen. Daarna wordt gekeken welke maatregelen blijvend nodig zijn en hoe die worden betaald.