GGD Amsterdam en GGD Kennemerland onderzoeken nauwe contacten na een KLM-vlucht via Luchthaven Schiphol. Vijf inzittenden hadden intensief contact met een patiënt bij wie hantavirus is vastgesteld. Het onderzoek loopt deze week om mogelijke risico’s in te schatten en betrokkenen te begeleiden. Voor inwoners van Amsterdam is er op het moment van schrijven geen algemene waarschuwing.
Amsterdam volgt nauwe contacten KLM-vlucht
De GGD’s benaderen passagiers die direct in de buurt van de patiënt zaten of hem hebben geholpen, bijvoorbeeld met verzorging tijdens de vlucht. Het gaat om een kleine groep mensen die als ‘nauw contact’ is aangemerkt. Zij krijgen instructies over het letten op klachten en wanneer ze medische hulp moeten inschakelen. De betrokkenen wonen deels in de regio Amsterdam.
De aanpak heet bron- en contactonderzoek: vaststellen wie risico kan hebben gelopen en hoe groot dat risico is. Deze werkwijze is standaard bij meldingsplichtige infectieziekten. Het doel is niet om iedereen te testen, maar om gericht te volgen en snel te handelen bij klachten. Zo voorkomt de GGD onnodige onrust en focust ze op waar het nodig is.
Voor de rest van de passagiers en voor de bevolking van de stad verandert er vooralsnog niets. Er is op het moment van schrijven geen brede oproep aan reizigers of Amsterdammers. Wie niet door de GGD is benaderd, wordt niet gezien als nauw contact. De GGD verwijst bij vragen naar de eigen huisarts of naar het publieksnummer van de GGD Amsterdam.
Vijf reizigers zijn als ‘nauw contact’ aangemerkt.
GGD Kennemerland coördineert onderzoek op Schiphol
Omdat de vlucht via Schiphol liep, coördineert GGD Kennemerland het onderzoek op de luchthaven. GGD Amsterdam sluit aan voor Amsterdammers die mogelijk betrokken zijn. KLM verstrekt uit voorzorg de benodigde passagiersgegevens aan de GGD. Daarbij worden alleen gegevens gedeeld die nodig zijn voor de volksgezondheid.
De samenwerking tussen GGD, KLM en Luchthaven Schiphol is vastgelegd in procedures voor infectieziekten aan boord. Medewerkers van de luchthaven zijn geïnformeerd over de stappen die nu volgen. Denk aan het vaststellen van zitplaatsen, verzorgingsmomenten en eventuele overstappen. Deze informatie bepaalt wie wel of niet als nauw contact geldt.
Reizigers hoeven zelf geen actie te ondernemen om hun gegevens aan te leveren. Als iemand tot de risicogroep behoort, neemt de GGD contact op. Wie geen bericht krijgt, valt buiten het onderzoek. Dat geeft duidelijkheid en voorkomt dubbel werk bij huisartsen in de stad.
Wat is het hantavirus en risico hier
Hantavirus is een virus dat vooral via knaagdieren op mensen kan overgaan. Besmetting gebeurt meestal door inademen van stofdeeltjes met uitwerpselen of urine van besmette dieren. Voor de varianten die in Europa voorkomen, is overdracht van mens op mens niet bekend. Daarom is het risico voor omstanders doorgaans laag.
Klachten kunnen bestaan uit plotselinge koorts, spierpijn en hoofdpijn. Soms ontstaan buikpijn en nierklachten. De incubatietijd is vaak twee tot vier weken. Daarom worden nauwe contacten in die periode gevolgd, op het moment van schrijven dus tot ongeveer een maand na het contact.
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) registreert jaarlijks in Nederland enkele tot tientallen gevallen. Die hangen meestal samen met contact met knaagdieren, vaak buiten de grote steden. Voor Amsterdam geldt dat er geen extra maatregelen zijn voor het dagelijks leven, reizen of werken.
Advies aan reizigers en Amsterdammers
Wie door de GGD is aangemerkt als nauw contact, krijgt gerichte instructies. Dat gaat om dagelijks letten op koorts en zich melden bij klachten. Testen gebeurt alleen als er klachten zijn, in overleg met de arts. Zo blijft de zorg gericht en toegankelijk.
Amsterdammers die recent via Schiphol reisden maar geen oproep kregen, hoeven niets te doen. Bij twijfel of bij koorts en flinke malaise is contact met de eigen huisarts het beste startpunt. Noem dan dat u mogelijk in dezelfde cabine zat als een patiënt met hantavirus. De huisarts kan zo nodig overleggen met GGD Amsterdam.
Algemene hygiënemaatregelen blijven zinvol, ook los van deze melding. Denk aan handen wassen en het vermijden van contact met knaagdieren en hun uitwerpselen. Voor wie in buitengebieden werkt of sport, is bescherming tegen stof en knaagdieren aan te raden. In de stad is dat risico doorgaans beperkt.
RIVM en wet: delen passagiersgegevens mag
Onder de Wet publieke gezondheid mogen luchtvaartmaatschappijen passagiersgegevens delen met de GGD als dat nodig is voor bron- en contactonderzoek. Dat geldt ook op Schiphol, waar veel internationale vluchten aankomen. De AVG staat dit toe bij zwaarwegend volksgezondheidsbelang. Gegevens worden dan doelgebonden en tijdelijk gebruikt.
Het RIVM ondersteunt GGD Amsterdam en GGD Kennemerland met richtlijnen en laboratoriumadvies. Zo is duidelijk wie als nauw contact geldt en welke monitoringstermijn nodig is. Ook wordt bepaald wanneer extra maatregelen zinvol zijn. Op het moment van schrijven is daar geen sprake van in de hoofdstad.
De gemeente Amsterdam volgt de situatie via de GGD en informeert bewoners bij nieuwe stappen. Voor reizigers en personeel rond de luchthaven verandert er nu niets. Wie vragen heeft, vindt actuele informatie bij de GGD Amsterdam en het RIVM. Zodra er nieuwe feiten zijn, werken de diensten hun adviezen bij.