In aanloop naar de verkiezingen strijden partijen in Amsterdam ook om de beste posterplekken. In meerdere stadsdelen klagen bewoners over posters op bomen en verkeersborden. Op X ontstaat discussie, onder anderen met Alexander Klöpping, over wat mag en wat niet. De gemeente voert deze weken extra controle uit om de regels te handhaven en de stad netjes te houden.
Posterstrijd op straat
De campagne is zichtbaar in heel Amsterdam, van De Pijp tot Bos en Lommer. Vrijwilligers plakken op de officiële verkiezingsborden en plakken soms over elkaar heen. Dat leidt tot irritatie bij partijen en tot klachten van buurtbewoners. Winkeliers in straten als de Javastraat en Kinkerstraat melden ook meer stickers op rolluiken en ruiten.
De gemeente Amsterdam plaatst voorafgaand aan verkiezingen tijdelijke aanplakborden. Daarop krijgt elke lijst ruimte om te plakken. Politieke posters buiten deze borden vallen onder de APV, de Algemene Plaatselijke Verordening. Die regels zijn bedoeld om schade en rommel in de openbare ruimte te voorkomen.
In de praktijk schuurt het. Partijen willen zichtbaar zijn rond drukke kruispunten, zoals de Stadhouderskade en het Mercatorplein. Bewoners vinden te veel posters rommelig en soms onveilig, bijvoorbeeld als borden het zicht op een oversteekplaats blokkeren. Het gaat dus niet alleen om smaak, maar ook om verkeersveiligheid.
Regels voor plakken aangescherpt
Wildplakken op bomen, verkeersborden en nutsvoorzieningen is verboden in Amsterdam. Plakken mag op de officiële verkiezingsborden en op reclamedragers met een vergunning. Voor alles daarbuiten kan Handhaving boetes uitschrijven en materiaal verwijderen. De regels gelden in alle stadsdelen, van Noord tot Zuidoost.
De verkiezingsborden worden door of namens de gemeente geplaatst en onderhouden. Exploitanten als JCDecaux beheren daarnaast commerciële abri’s en digitale schermen, waar politieke uitingen vaak niet zijn toegestaan. Voor vrijwilligers is het soms onduidelijk wat “mag” en wat “kan”. De gemeente raadt aan alleen op aangewezen borden te plakken en geen tape of tie-wraps aan straatmeubilair te gebruiken.
“Plakken op bomen, verkeersborden en transformatorhuisjes is verboden op grond van de APV.”
Wie toch wildplakt, riskeert verwijdering en een boete. Ook partijen kunnen worden aangesproken op het gedrag van hun teams. Handhaving kijkt daarbij naar locatie, overlast en verkeersveiligheid. Zo wordt bij scholen en drukke kruispunten sneller opgetreden.
Extra toezicht in stadsdelen
Deze weken zet de gemeente extra buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) in. Zij controleren vooral bij bekende “hotspots”, zoals Station Zuid, het Leidseplein en de Rozengracht. Ook in Oost en Nieuw-West zijn extra rondes aangekondigd. Stadsreiniging haalt meldingen op en verwijdert gevaarlijk geplakte posters.
Bewoners kunnen overlast melden via 14 020 of de Meldingen Openbare Ruimte-app. Foto’s met locatie helpen om snel te beoordelen of het om wildplakken gaat. Bij acute onveiligheid, zoals beplakte verkeersborden, komt de ploeg meestal dezelfde dag langs. Hierdoor blijven fietsroutes en kruispunten beter zichtbaar.
Stadsdelen koppelen meldingen terug aan campagnes als dat nodig is. Partijen krijgen dan het verzoek om verkeerd geplakte posters zelf weg te halen. Gebeurt dat niet, dan doet de gemeente het en kunnen kosten worden doorbelast. Zo probeert het stadsbestuur de campagne levendig te houden zonder dat de openbare ruimte verloederd.
Online ruzies wakkeren op
Op sociale media, vooral X, gaat het debat hard tegen hard. Bekende Amsterdammers, onder wie Alexander Klöpping, zetten vraagtekens bij posteracties en beweringen op straat. Andere gebruikers corrigeren en verwijzen naar de APV en de gemeentelijke kaart met verkiezingsborden. De toon is fel, maar de feiten zijn vaak goed te checken.
Desinformatie en misverstanden ontstaan snel bij foto’s zonder context. Een poster in een boom lijkt spectaculair, maar kan ook een losse actie zijn die niet namens een partij is gedaan. Partijen in de hoofdstad benadrukken dat zij vrijwilligers instrueren om binnen de regels te blijven. Toch blijft de verleiding groot om op zichtbare plekken de grens op te zoeken.
De gemeente wijst erop dat de regels voor iedereen gelijk zijn. De APV maakt geen onderscheid tussen grote en kleine partijen. Ook buitenlandse of landelijke partijen die hier campagne voeren, moeten zich aan de Amsterdamse regels houden. Dat geeft duidelijkheid voor kiezers en rust op straat.
Bewoners willen heldere grenzen
In buurten als de Jordaan en de Indische Buurt klinkt een terugkerende wens: campagne prima, maar graag netjes. Buurtcomités vragen om betere spreiding van verkiezingsborden. Nu staan ze soms ver uit elkaar, waardoor de druk op populaire hoeken toeneemt. Een paar extra borden bij markten en pleinen kan de druk verlagen.
Ondernemers in het centrum vragen vooral om handhaving op ramen en rolluiken. Stickers en lijmresten kosten tijd en geld om te verwijderen. In drukke winkelstraten werkt de gemeente al met zogeheten ‘schoonploegen’. Die aanpak wordt in verkiezingstijd vaker ingezet.
Vrijwilligers waarderen heldere instructies. Denk aan tijden waarop geplakt mag worden, wat te doen bij overplakken en hoe je veilig een trap gebruikt. Partijen die hun teams trainen, veroorzaken minder overlast. Dat maakt de campagne zichtbaar én werkbaar in de smalle straten van de binnenstad.
Na de stembus volgt opruimen
Na de verkiezingsdag start de grote schoonmaak. Stadsreiniging en de afdelingen Openbare Ruimte en Handhaving halen overgebleven posters weg. Partijen worden gevraagd zelf ook op te ruimen. Zo voorkomt de hoofdstad dat posters weken blijven hangen.
De gemeente kijkt tegelijk naar hergebruik van materialen. Schoon karton en papier gaan naar recycling via Afval en Grondstoffen. Lijmresten en tie-wraps worden apart ingezameld waar dat kan. Dat past bij het duurzame beleid voor de openbare ruimte.
De evaluatie volgt in de stadsdelen, samen met campagnes en bewoners. Wat werkte goed en waar waren knelpunten? Mogelijk komen er bij volgende verkiezingen extra borden op drukke plekken als het Buikslotermeerplein en het Stadionplein. Daarmee moet de posterstrijd in Amsterdam ordelijker én zichtbaarder worden, zonder wildplakken.