Amsterdam waarschuwt voor nieuwe aansluitstops op het volle stroomnet. Netbeheerders Liander en TenneT zien vooral grote datacenters als aanjager van de vraag. In stadsdelen Amsterdam-Oost (Science Park), Zuidoost en Westpoort is de druk het hoogst. Dit kan op korte termijn leiden tot uitstel van aansluitingen voor nieuwe grootverbruikers.
Meer aansluitstops dreigen in Metropoolregio Amsterdam
Een aansluitstop betekent dat nieuwe grote stroomaansluitingen tijdelijk niet mogelijk zijn. Liander geeft aan dat de toename van grootverbruikers sneller gaat dan de netuitbreiding. Datacenters vragen in korte tijd veel vermogen en continu levering. Daardoor raakt de ruimte op het netwerk sneller op.
De gevolgen zijn merkbaar in de hele Metropoolregio Amsterdam. Nieuwe bedrijven en uitbreidingen van bestaande locaties lopen risico op vertraging. Ook laadpleinen en nieuwe warmtenetten vragen veel capaciteit. Zonder extra ruimte op het net schuift een deel van die plannen naar achteren.
Op het moment van schrijven geldt in delen van Noord-Holland al schaarste voor grootverbruikers. Wachtlijsten kunnen maanden tot jaren duren. TenneT en Liander breiden uit, maar bouwen kost tijd en vergunningen. Daardoor dreigen periodiek nieuwe beperkingen, ook in en rond de hoofdstad.
Zuidoost en Science Park vragen veel stroom
In Amsterdam-Oost ligt het Science Park met AMS-IX en meerdere datacenters. Zulke locaties gebruiken dag en nacht stroom voor servers en koeling. De vraag is constant en lastig te sturen. Dat vergroot de belasting van het lokale net.
Amsterdam-Zuidoost, rond ArenApoort en Amstel III, kent ook veel datacenters en kantoorgebouwen. In Westpoort, bij het Havengebied, staan daarnaast dataknooppunten die met het haven- en industriegebied zijn verweven. Samen vormen deze plekken een concentratie van digitale infrastructuur. Dat zorgt voor piekbelasting op onderstations in de buurt.
Met “dikke datacenters” worden zeer grote locaties bedoeld, vaak van honderden megawatts. Zulke hyperscale- en colocationcentra zitten veelal in de regio Schiphol en Haarlemmermeer. Ze trekken ook Amsterdamse datastromen en netwerkverbindingen aan. Daarmee delen ze dezelfde schaarse netcapaciteit in de regio.
Gemeente Amsterdam kiest voor selectieve groei
Na een eerdere pauze staat de gemeente Amsterdam alleen nog “selectieve groei” van datacenters toe. Nieuwe initiatieven kunnen in principe alleen in Amsterdam-Zuidoost en op het Science Park. De voorwaarden zijn streng, met focus op efficiëntie en duurzaamheid. Dat moet de druk op ruimte en energie beperken.
Projecten moeten restwarmte hergebruiken via het warmtenet waar dat kan. Ook gelden eisen aan energie-efficiëntie, zoals een lage PUE-waarde. Voor nieuwe bouwprojecten is een omgevingsvergunning nodig; dat is de wettelijke toestemming voor bouwen en gebruik. Zonder voldoende netcapaciteit volgt geen vergunning of pas op de plaats.
De gemeente Amsterdam zegt dat planning samen met Liander en TenneT gebeurt. Zo wil de stad verrassingen bij grote aansluitingen voorkomen. Toch blijven netbeperkingen een harde randvoorwaarde. Daardoor kunnen sommige digitale projecten en uitbreidingen later starten dan gehoopt.
Gevolgen voor bedrijven en woningbouw in Amsterdam
Voor Amsterdamse bedrijven betekent dit mogelijk langere wachttijden voor zwaardere aansluitingen. Dat geldt bijvoorbeeld voor dataplatforms, film- en mediabedrijven en laboratoria. Vooral in Oost en Zuidoost kan dat merkbaar zijn. Tijdelijke oplossingen zoals gedeelde capaciteit of batterijen komen in beeld.
Woningbouwprojecten vragen steeds meer stroom door warmtepompen en laadvoorzieningen. In gebieden als Sloterdijk, Houthavens en ArenApoort kan de uitrol daarom in fases gaan. Aannemers en corporaties moeten eerder plannen met netbeheerders maken. Zo blijven opleveringen en aansluitingen beter op elkaar aansluiten.
Voor gewone huishoudens verandert er nu weinig aan de bestaande levering. De meeste beperkingen raken vooral nieuwe grootverbruikers. Wel kan het langer duren om extra laadpalen of zwaardere huisaansluitingen te krijgen. De gemeente Amsterdam adviseert bewoners om aanvragen vroegtijdig te doen.
Uitbreiding Hemweg en Diemen cruciaal
Rond de knooppunten Hemweg (Westpoort) en Diemen komt extra capaciteit bij. TenneT versterkt het hoogspanningsnet en Liander vergroot onderstations en kabelverbindingen. Deze punten voeden grote delen van de stad. Ze zijn daarmee sleutellocaties voor data, wonen en mobiliteit.
De bouw van stations en verbindingen kost meerdere jaren. Er zijn vergunningen, ruimte en soms nieuwe tracés nodig. In de tussentijd zoeken netbeheerders naar slimme oplossingen. Denk aan tijdelijke transformatoren en het beter spreiden van vraag.
Datacenters en andere grootverbruikers worden gevraagd om flexibel te zijn. Batterijen en noodstroom kunnen helpen om pieken op te vangen. Ook restwarmteprojecten blijven prioriteit, om energie dubbel te gebruiken. Zo houdt Amsterdam het licht aan terwijl het netwerk wordt verbreed.
- Locaties met hoogste druk: Science Park (Amsterdam-Oost), Zuidoost en Westpoort.
- Betrokken instellingen: Liander, TenneT, gemeente Amsterdam.
- Beleid: selectieve groei datacenters met eisen voor efficiëntie en restwarmte.
- Gevolg: langere wachttijden voor nieuwe grootverbruikers, fasering bij grote projecten.