De Gemeente Amsterdam verbiedt woningbezitters voortaan een sociale huurwoning te huren. Het besluit geldt in alle stadsdelen, van Amsterdam-Noord tot Zuidoost en Weesp. De maatregel gaat dit jaar in en wordt stapsgewijs doorgevoerd via de woningcorporaties. Doel is om meer schaarse sociale huur beschikbaar te maken voor Amsterdammers die het het hardst nodig hebben.
Gemeente Amsterdam scherpt toewijzing sociale huur aan
Het verbod geldt voor iedereen die een woning bezit, ook buiten de stad. Wie een eigen huis heeft, komt niet meer in aanmerking voor een sociale huurwoning via WoningNet. Dit moet voorkomen dat betaalbare woningen naar mensen gaan die al wooneigendom hebben. De gemeente voert de regel in via de Huisvestingsverordening, de lokale regeling voor woningtoewijzing.
Sociale huur is bedoeld voor huishoudens met een lager inkomen. In Amsterdam is de druk op deze woningen groot. Door de nieuwe regel wil de stad de schaarste eerlijker verdelen. Woningcorporaties krijgen hiermee duidelijker kaders bij toewijzing.
De invoering loopt via corporaties als Ymere, Rochdale, Stadgenoot en de Alliantie. Zij passen hun procedures aan en controleren of een kandidaat-een woning bezit. Kandidaten die toch eigenaar blijken, krijgen geen contract aangeboden.
Wethouder Reinier van Dantzig wil eerlijkere verdeling
Wethouder Wonen Reinier van Dantzig (D66) is verantwoordelijk voor het besluit. Hij wijst op de grote druk op de sociale sector in alle wijken. Het college wil dat wie geen alternatief heeft, sneller aan bod komt. Dat betekent striktere regels voor wie al vermogen in steen heeft.
“Er moet plek komen voor wie dat het hardst nodig heeft,” zegt wethouder Reinier van Dantzig (D66).
De gemeente benadrukt dat het om toewijzing van nieuwe contracten gaat. Bestaande huurders van sociale woningen hoeven niet te verhuizen als zij later een woning kopen. De regel raakt dus vooral woningzoekenden die nu actief reageren op advertenties.
In de communicatie naar woningzoekenden komt extra uitleg. Zo wil de stad voorkomen dat mensen onnodig reageren en teleurgesteld worden. Ook komt er een duidelijke check bij het tekenen van een huurcontract.
Wat verandert er voor woningzoekenden in Amsterdam
Woningzoekenden die een eigen huis hebben, kunnen niet meer reageren op sociale huurwoningen. Wie toch reageert, wordt bij de toewijzing afgewezen. Pas na verkoop en overdracht van het eigen huis kunnen zij weer meedoen. Dit geldt voor alle stadsdelen.
Voor huurders zonder eigen woning verandert er niets aan de inschrijfduur en volgorde. Urgente doelgroepen, zoals mensen met een medische of sociale urgentie, behouden hun voorrang. De gemeente houdt vast aan de bestaande puntentelling en loting. De nieuwe regel komt daar als extra voorwaarde bij.
De Huisvestingsverordening bepaalt hoe schaarse woonruimte wordt verdeeld. Dat is de lokale set regels voor inschrijving, urgentie en toewijzing. Met de extra voorwaarde wil de stad ongewenste stapeling van woonvoordelen tegengaan. Dat sluit aan bij eerdere maatregelen om scheefwonen terug te dringen.
Uitzonderingen en controle via Kadaster en WoningNet
Er komen beperkte uitzonderingen voor schrijnende gevallen. Denk aan een onbewoonbaar verklaarde woning, een gedwongen verkoop of acute onveiligheid. Hiervoor geldt een hardheidsclausule: een bepaling waarmee de gemeente in uitzonderlijke situaties van de regel kan afwijken. De beoordeling gebeurt per individueel dossier.
Woningcorporaties controleren eigendom via het Kadaster en inkomensgegevens. Kandidaten verklaren bij toewijzing eerlijk of zij eigenaar zijn. Onjuiste opgaven kunnen leiden tot intrekking van de toewijzing of beëindiging van het contract. Zo wil de stad misbruik voorkomen.
De gemeente monitort de effecten en stuurt bij waar nodig. Cijfers over afwijzingen en uitzonderingen worden gedeeld met de Gemeenteraad Amsterdam. Daarmee blijft het beleid controleerbaar en transparant voor inwoners.
Gevolgen per stadsdeel en voor corporaties
In Amsterdam-Noord, Nieuw-West en Zuidoost zijn relatief veel sociale huurwoningen. Daar zal de regel waarschijnlijk het snelst merkbaar zijn bij toewijzingen. In Amsterdam-Centrum en Zuid is het aanbod kleiner, maar de nieuwe voorwaarde geldt ook daar. Voor Weesp verandert de werkwijze van corporaties op dezelfde manier.
Corporaties als Ymere, Rochdale, Stadgenoot en de Alliantie passen hun selectie aan. Dat vraagt extra controles, maar scheelt ook onnodige toewijzingen die later moeten worden teruggedraaid. De verwachting is dat meer woningen beschikbaar komen voor huurders zonder alternatief. De gemeente spreekt hierover prestatieafspraken met de corporaties af.
Voor particuliere verhuur verandert er niets door deze maatregel. De regel gaat alleen over sociale huurwoningen met gereguleerde huren. De vrije sector blijft onder landelijke en contractuele afspraken vallen. Wel blijft de Wet goed verhuurderschap gelden voor alle verhuurders.
Wachtlijsten sociale huur blijven druk zetten op stad
De wachttijd voor een sociale huurwoning in de hoofdstad is op het moment van schrijven meer dan tien jaar. Vooral eengezinswoningen zijn schaars. De nieuwe regel verkort de wachtlijst niet direct, maar moet de verdeling eerlijker maken. Het is één van meerdere stappen om de druk te verlagen.
De gemeente zet daarnaast in op nieuwbouw en doorstroming. Bij doorstroming verhuizen huurders naar een woning die beter past, zodat passende woningen vrijkomen. Ook worden middenhuur en betaalbare koop gestimuleerd om alternatieven te bieden. Zo moet de hele woningketen soepeler gaan lopen.
Amsterdammers die willen weten of zij in aanmerking komen, kunnen hun situatie checken bij hun corporatie en op WoningNet. Daar staat wanneer en hoe de nieuwe regel wordt toegepast. Vragen over uitzonderingen kunnen via het wijkkantoor van de corporatie worden gesteld. Zo blijft de uitvoering dichtbij bewoners georganiseerd.