De gemeente Amsterdam werkt op dit moment aan een plan om het gebruik van fatbikes in de stad te verbieden. Het college van B en W wil dat doen om de verkeersveiligheid op drukke fietspaden te verbeteren. Vooral in stadsdelen Centrum, Zuid en Nieuw-West komen veel klachten binnen. Wethouder Melanie van der Horst (Verkeer en Openbare Ruimte) kondigt extra handhaving en gesprekken met scholen en winkels aan.
Amsterdam onderzoekt fatbikeverbod
Het stadsbestuur laat uitzoeken hoe een verbod in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) kan werken. De APV is het lokale regelboek voor de openbare ruimte, zoals parken, straten en pleinen. Daarmee kan de gemeente bepalen welke voertuigen waar wel of niet mogen rijden. Het voorstel richt zich op dikke e-bikes met gashendel of opgevoerde snelheid.
De dienst Verkeer en Openbare Ruimte werkt samen met Handhaving en de politie aan de uitwerking. Zij kijken naar duidelijke regels die op straat te controleren zijn. Denk aan verboden voor voertuigen zonder goedkeuring op fietspaden. Ook wordt gekeken naar uitzonderingen en hoe de maatregel te communiceren naar bewoners en jongeren.
Het plan gaat eerst naar de gemeenteraadscommissie Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water. Daarna beslist de gemeenteraad. Vooraf wil de gemeente reacties ophalen bij stadsdelen en belangenorganisaties. Zo wil het stadsbestuur draagvlak in buurten als De Pijp, Bos en Lommer en IJburg.
Veiligheid op Amsterdamse fietspaden
Op drukke routes, zoals de Kinkerstraat, de Weteringschans en de IJburglaan, ervaren fietsers veel snelheid- en ruimteverschil. Fatbikes zijn zwaarder en breder, waardoor inhalen en uitwijken lastiger is. Bij hoge snelheid neemt de remweg toe. Dat geeft risico’s bij kruisingen en oversteekplaatsen met veel voetgangers.
Scholen en sportclubs in Zuid en Oost melden bijna-aanrijdingen tijdens spitsuren. Ouders maken zich zorgen over routes naar basisscholen en middelbare scholen. Vooral bij smalle bruggen en drukke kruispunten ontstaan conflicten. Buurtteams vragen om meer toezicht en heldere regels.
Amsterdam werkt aan een veiliger straatbeeld met het Verkeersveiligheidsplan 2023-2026. Doel is minder ongelukken en rust op het fietspad. Het beperken van snelle of illegale voertuigen past in die koers. Eerder verplaatste de stad al snorfietsen naar de rijbaan om fietspaden te ontlasten.
Jongeren en schoolroutes in de stad
Fatbikes zijn populair onder scholieren in wijken als Nieuw-West, Noord en Zuidoost. Jongeren kiezen ze voor gemak en snelheid. De keerzijde is dat groepsvorming en hoge snelheid tegelijk voorkomen. Dat maakt routes naar het IJburg College, het Hyperion Lyceum en het Calandlyceum drukker en onrustiger.
De gemeente wil samen met scholenkoepels, zoals STAIJ, Esprit en ZAAM, afspraken maken. Het gaat om uitleg over verkeersregels en het herkennen van illegale aanpassingen. Ook denkt de stad aan gerichte controles bij schoolroutes. Daarbij blijft de fiets het uitgangspunt, maar wel veilig en binnen de regels.
Stadsdelen kijken naar tijdelijke maatregelen op knelpunten, zoals extra fietsregelaars na schooltijd. In Oost en West kan dat helpen bij oversteekplaatsen bij tramhaltes. Verder onderzoekt de gemeente meer fietsstallingen rond pleinen om chaos op stoepen te voorkomen. Zo blijven trottoirs in onder meer de Indische Buurt en de Baarsjes toegankelijk.
Regels en handhaving in Amsterdam
De wet maakt een duidelijk verschil tussen een e-bike en een bromfiets. Een e-bike heeft alleen trapondersteuning tot 25 km per uur. Een model dat sneller gaat of rijdt met gashendel geldt als bromfiets. Dan zijn een kenteken, verzekering en helm verplicht en hoort het voertuig vaak op de rijbaan.
25 km/uur is de wettelijke grens voor e-bikes met trapondersteuning; daarboven of met gashendel valt het onder bromfietsregels.
De politie Amsterdam en Handhaving controleren op fietspaden in onder meer het Centrum, Zuid en Nieuw-West. Zij letten op snelheid, gashendels en technische aanpassingen. Illegale voertuigen kunnen worden bekeurd of in beslag genomen. Ouders van minderjarigen zijn aansprakelijk als hun kind met een bromfiets zonder kenteken rijdt.
De RDW beoordeelt of een voertuig wettelijk is goedgekeurd. Bij import en verkoop spelen ook landelijke toezichthouders een rol. De gemeente kan lokaal sturen via de APV en gerichte verkeersbesluiten. Daarmee kan Amsterdam snel ingrijpen op plekken met veel meldingen, zoals de Piet Heinkade en de Ceintuurbaan.
Winkels en verhuur in de hoofdstad
Een verbod raakt ook winkels in buurten als de Pijp, Nieuw-West en de Haarlemmerbuurt. Het gaat om verkoop van modellen die niet voldoen aan de regels. De gemeente wil hierover in gesprek met MKB-Amsterdam en brancheorganisaties. Doel is duidelijkheid voor ondernemers en klanten.
Voor verhuurders in toeristische zones, zoals rond de Dam en het Museumplein, kan het beleid extra regels betekenen. Denk aan een verbod op verhuur van dikke e-bikes met gashendel. Handhaving kan dit combineren met bestaande controles op verhuur van voertuigen aan bezoekers. Zo blijft het fietspad vooral voor gewone fietsen.
Ondernemers vragen om overgangstijd en goede voorlichting. Daarmee kunnen zij hun aanbod aanpassen naar goedgekeurde e-bikes. De gemeente onderzoekt ook inruil- en ombouwmogelijkheden. Zo hoeven fietsen niet meteen afgeschreven te worden als ze technisch zijn aan te passen.
Volgende stappen in de gemeenteraad
De komende maanden werkt de gemeente het voorstel uit voor de raadscommissie. Daarna volgt besluitvorming in de gemeenteraad. Bewoners en organisaties kunnen inspreken bij de commissie Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water. Dat geeft ruimte voor zorgen en suggesties uit de buurten.
Bij een wijziging van de APV komt er een duidelijke ingangsdatum. De gemeente kondigt dan ook extra voorlichting aan via stadsdelen en scholen. Op het moment van schrijven is er nog geen definitief besluit. Wel lopen al extra controles op bekende knelpunten in Oost, Zuid en Nieuw-West.
Amsterdammers kunnen updates volgen via de informatiekanalen van de gemeente. Stadsdelen delen lokaal nieuws en plannen voor hun wijken. Het stadsbestuur wil zo draagvlak en duidelijkheid bieden. Doel blijft veilig en duurzaam vervoer in de stad, met ruimte voor de fiets.