Een groep bewoners uit Amsterdam-West, Nieuw-West en Zuid zegt zich de laatste tijd minder thuis te voelen in de stad. Zij wijzen op afvaloverlast, verloedering en meer intimidatie, waaronder incidenten met antisemitisme in Amsterdam-Zuid. Het gaat om signalen van buurtbewoners en ondernemers die hun leefomgeving zien verslechteren. De gemeente Amsterdam en de Politie Amsterdam zetten extra stappen om de straten schoner en veiliger te maken.
Amsterdammers voelen zich minder thuis
In wijken als De Baarsjes, Slotervaart, Buitenveldert en de Rivierenbuurt geven bewoners aan dat de leefbaarheid onder druk staat. Ze noemen volle afvalcontainers, zwerfvuil rond ondergrondse containers en rommel door verkeerd aangeboden grofvuil. Ook vertellen sommigen dat ze zich op straat minder vrij voelen door scheldpartijen of dreigende situaties. Het gevoel van thuis zijn in de buurt vermindert daardoor.
Ondernemers ervaren extra schoonmaakkosten en overlast bij de deur. Winkels houden vaker de stoep schoon en plaatsen zelf prullenbakken of bezems bij de ingang. Wie laat open is, zegt soms groepen te mijden en eerder te sluiten. Het dagelijkse werk wordt zo zwaarder en minder voorspelbaar.
Een deel van de bewoners legt de oorzaak bij beleid van het college van burgemeester en wethouders (GroenLinks, D66, PvdA). Anderen wijzen juist op bredere oorzaken, zoals groei van de stad, krapte op de woningmarkt en meer drukte in populaire straten. Toerisme en bezorgverkeer spelen in sommige buurten ook een rol. De problemen stapelen zich zo op in dezelfde straten en pleinen.
Voor gezinnen betekent dit dat ze soms omfietsen of een andere route naar school kiezen. Ouderen zeggen minder vaak ‘s avonds op pad te gaan. Nieuwe bewoners raken teleurgesteld over verwachtingen bij het huren of kopen. Het vertrouwen in snelle hulp van de gemeente verschilt sterk per wijk.
Gemeente Amsterdam versnelt aanpak afvaloverlast
De gemeente Amsterdam zegt de schoonmaak op te voeren in buurten waar veel meldingen binnenkomen. Extra veegploegen en flexibele inzet rond ondergrondse containers moeten piekmomenten beter opvangen. In West en Nieuw-West worden meer ‘hotspots’ voor grofvuil wekelijks gecontroleerd. Het doel is minder zwerfvuil en sneller herstel van een schone straat.
Wethouder Zita Pels (GroenLinks, Duurzaamheid en Circulaire Economie) is verantwoordelijk voor afval en grondstoffen. Wethouder Melanie van der Horst (D66, Verkeer en Openbare Ruimte) gaat over de inrichting en het beheer van straten en pleinen. Samen sturen zij op meer preventie, betere inzameltijden en strakkere handhaving bij dumpen. Buurtteams krijgen daarnaast ruimte om lokale oplossingen te testen, zoals extra minicontainers of vaste ophaaldagen.
Illegaal grofvuil blijft een hardnekkig probleem. Handhaving zet in op boetes voor verkeerd aanbieden en het terugvinden van adressen in achtergelaten spullen. Bewoners krijgen in brieven en via de wijkkanalen uitleg hoe en wanneer grofvuil wel kan worden opgehaald. Zo moet onduidelijkheid afnemen en het aantal overtredingen dalen.
Meldingen doen kan via 14 020, de Meldingen Openbare Ruimte-app of amsterdam.nl/melden. Een melding wordt omgezet in een werkopdracht voor de reiniging of handhaving. Foto’s en een duidelijke locatie helpen de afhandeling te versnellen. Wie herhaaldelijke overlast ervaart, kan dit ook doorgeven aan het stadsdeel voor een gebiedsaanpak.
Amsterdam-Zuid ziet meer antisemitisme-meldingen
In Amsterdam-Zuid, met name in Buitenveldert en de Rivierenbuurt, komen sinds 2023 meer meldingen binnen van antisemitische uitingen. Inwoners spreken over beledigingen, symbolen op straat en online bedreigingen. Joodse instellingen, zoals scholen en gebedshuizen, scherpen hun beveiliging aan. Dit vergroot de onrust onder bewoners in de wijk.
De Politie Amsterdam en de gemeente reageren met meer zichtbare aanwezigheid rond Joodse locaties. Er is extra toezicht bij bekende looproutes en drukke kruispunten. Boa’s en wijkagenten houden contact met buurtorganisaties om signalen snel op te pikken. Het streven is om incidenten vroeg te stoppen en het veiligheidsgevoel te versterken.
Discriminatie kan gemeld worden bij de politie (112 in nood, 0900-8844 bij geen spoed) en bij het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam (MDRA). Het MDRA biedt advies en kan ondersteunen bij aangifte. Scholen en sportverenigingen krijgen handreikingen om antisemitisme te herkennen en te melden. Op het moment van schrijven zijn rond Joodse instellingen extra maatregelen van kracht.
Ook buurtinitiatieven spelen een rol. Gespreksavonden en ontmoetingen tussen bewoners moeten spanningen verminderen. Organisaties zoals JMW (Joods Maatschappelijk Werk) en lokale buurtcentra bieden ondersteuning. De gemeente faciliteert dit met kleine subsidies en inzet van buurtwerkers.
Burgemeester Halsema intensiveert beveiliging Joodse locaties
Burgemeester Femke Halsema (GroenLinks), verantwoordelijk voor openbare orde en veiligheid, zet in op bescherming van kwetsbare plekken. In Zuid gaat het om synagogen, scholen en culturele instellingen. De maatregelen bestaan uit gerichte toezichtsroutes, betere afstemming met bestuurders van instellingen en snelle informatie-uitwisseling. De politie schaalt op bij verhoogde dreiging.
Een deel van de beveiliging is zichtbaar, zoals extra surveillances. Een ander deel is niet zichtbaar, bijvoorbeeld onderzoek naar online oproepen of informatie-uitwisseling met de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Zo ontstaat een combinatie van preventie en snelle reactie. Dit moet het risico op incidenten verkleinen.
Demonstraties in Amsterdam-Centrum en elders in de stad vragen extra aandacht. De burgemeester weegt vrijheid van meningsuiting af tegen veiligheid en leefbaarheid. Vooraf gemaakte afspraken met organisatoren moeten de kans op escalatie beperken. Bij overtredingen treedt de politie op.
Bewoners die zich onveilig voelen, kunnen direct contact opnemen met de wijkagent of 112 bij dreiging. Instellingen hebben een vast aanspreekpunt binnen politie en gemeente. De gemeente raadt aan om incidenten altijd te melden, ook achteraf. Zo kan inzet beter worden gepland en bijgesteld.
Amsterdammers krijgen sneller reactie op meldingen
De gemeente zegt te werken aan kortere doorlooptijden bij meldingen over afval en overlast. In verschillende stadsdelen lopen pilots met snellere rondes en vaste servicenormen. Dit moet zichtbaar zijn in West, Nieuw-West en Zuid, waar veel signalen vandaan komen. Bewoners krijgen terugkoppeling via de app of e-mail.
Voor ondernemers komt er meer duidelijkheid over bedrijfsafval en handhaving op bijplaatsingen. Stadsdeelmedewerkers bezoeken straten met veel horeca of winkels om afspraken te maken. Grofvuil kan op afspraak worden opgehaald, zodat stoepen vrij blijven. Wie wil, kan meedoen aan schoonmaakacties met buurtgenoten.
Naast melden kunnen bewoners meedenken via de stadsdeelcommissies en wijktafels. Deze overleggen adviseren de gemeente over knelpunten en oplossingen per buurt. Een stadsdeel is een deel van de gemeente met een eigen bestuur dat dichtbij bewoners staat. Ideeën die werken, worden opgeschaald naar andere wijken.
De kern voor nu: meld wat je ziet, blijf in gesprek en maak gebruik van de bestaande voorzieningen. De stad groeit, maar schoon en veilig blijven is haalbaar met gerichte inzet. Dat vraagt om duidelijke afspraken, consequente handhaving en snelle service. Zo kan het thuisgevoel in meer buurten weer groeien.