Amsterdammers, waaronder de Fietsersbond Amsterdam en ondernemers in Noord, vragen deze week om een tijdelijke voet- en fietsbrug over het IJ. De brug moet het centrum en stadsdeel Noord verbinden en de drukte bij de ponten verlichten. Zij noemen dit pure noodzaak door de groei van Noord en het volle knooppunt bij Amsterdam Centraal. Wethouder Mobiliteit Melanie van der Horst en het GVB krijgen de vraag opnieuw op hun bord.
Drukte bij ponten groeit
De ponten bij de IJboulevard achter Amsterdam Centraal staan in de spits propvol. Vooral het Buiksloterwegveer, het IJpleinveer en het NDSM-veer hebben lange wachtrijen. Reizigers melden dat overstappen op metro of trein daardoor tijd kost. Het zorgt voor irritatie aan beide oevers.
De drukte komt door de snelle groei van Noord, met wijken als Overhoeks, Buiksloterham en het NDSM-terrein. Ook bezoekers van de A’DAM Toren en Eye Filmmuseum kiezen massaal voor de pont. Het centrum trekt tegelijk meer fietsers en voetgangers aan. De bestaande capaciteit loopt daardoor tegen grenzen aan.
Het GVB heeft de afgelopen jaren extra en schonere, elektrische veren ingezet. Er zijn ook nieuwe aanlegsteigers gebouwd langs de IJboulevard. Toch blijft de vraag groter dan het aanbod in de piekuren. Dat voedt de roep om een tijdelijke brug als noodmaatregel.
Dagelijks steken tienduizenden mensen het IJ over met de pont.
Tijdelijke brug als tussenstap
Bewonersgroepen en de Fietsersbond zien een tijdelijke fiets- en voetbrug als snelle winst. Zo’n brug kan druk wegnemen tot er een definitieve keuze is voor nieuwe vaste verbindingen. Het past in het streven naar duurzaam vervoer in de stad. Minder wachten moet lopen en fietsen aantrekkelijker maken.
Een tijdelijke brug kan een pontonbrug zijn: een drijvende constructie met een beweegbaar deel. Dat deel gaat open voor schepen, zodat de vaarroute veilig blijft. Voor hulpdiensten en calamiteiten zijn aparte afspraken nodig. Dat vraagt om strakke bediening en duidelijke regels.
De maatregel is geen vervanger voor het grotere plan Sprong over het IJ. Dat is het gemeentelijke programma voor betere verbindingen tussen Noord en de rest van Amsterdam. Maar een tijdelijke brug kan wel lucht geven op drukke trajecten. Zeker rond Amsterdam Centraal en het Hamerkwartier.
Locaties tussen Noord en Centrum
In het oosten wordt een verbinding bij Java-eiland vaak genoemd. Die zou Noord bij het Hamerkwartier verbinden met de Oostelijke Eilanden. Dat sluit aan op bestaande fietsroutes via de Piet Heinkade. Het kan de druk op het IJpleinveer verlagen.
Meer centraal is er interesse in een brug nabij de Buiksloterweg. Daar is de vraag het grootst door de korte oversteek naar het station. Ruimte en scheepvaart maken het daar wel ingewikkeld. Het gebied is smal en druk met rondvaart en beroepsvaart.
In het westen valt een verbinding bij de Pontsteiger en NDSM te overwegen. Deze route kan de Houthaven en de NDSM-werf beter verbinden. Het helpt forenzen en studenten die tussen West en Noord reizen. Bewoners in Noord en Centrum vragen om duidelijke keuzes en inspraak.
Gemeente weegt kosten en risico’s
De gemeente, via Verkeer & Openbare Ruimte en het programma Sprong over het IJ, onderzoekt haalbaarheid en effecten. Financiering kan deels via de Vervoerregio Amsterdam lopen. Op het moment van schrijven is er geen besluit. Het college van B en W wil eerst alle opties en risico’s kennen.
Een tijdelijke brug kost alsnog miljoenen euro’s, maar minder dan een vaste brug of tunnel. Er zijn kosten voor bouw, bediening en onderhoud. Ook is er tijdelijk ruimte nodig op de kades voor oprijlanen. Dat raakt voetgangers, fietsers en horeca aan het IJ.
Voor de scheepvaart zijn veiligheid en doorvaarthoogte cruciaal. Rijkswaterstaat en Port of Amsterdam moeten vergunningen afgeven. Afspraken over open- en sluittijden zijn nodig om hinder te beperken. Hulpdiensten vragen gegarandeerde doorgang bij nood.
Reacties van bewoners en GVB
Bewoners in Noord zien vooral kansen. Een vaste loop- en fietsroute naar het centrum bespaart tijd. Scholen in Centrum en banen rond CS worden beter bereikbaar. Ondernemers in de Van der Pekbuurt en op de NDSM-werf verwachten meer loop.
In Centrum zijn zorgen over extra fietsdrukte langs de IJboulevard en de Prins Hendrikkade. Verkeersmaatregelen en duidelijke routes zijn dan nodig. Denk aan bredere fietspaden en veilige oversteekplaatsen. Ook is toezicht belangrijk bij piekmomenten.
Het GVB staat open voor oplossingen die de drukte verlagen. Tegelijk waarschuwt het bedrijf dat de pontcapaciteit niet te snel mag krimpen. Een tijdelijke brug moet de ponten aanvullen, niet vervangen. Zo blijft de verbinding robuust bij storingen of wind.
Volgende stappen in 2025
Het stadsbestuur kan in 2025 een voorkeursvariant presenteren, met of zonder tijdelijke brug. Eerst volgen extra studies en gesprekken met bewoners. Stadsdeel Noord en stadsdeel Centrum plannen informatieavonden. De gemeenteraad beslist daarna over budget en planning.
Ondertussen breidt de stad de veercapaciteit verder uit. Er komen meer en stillere veren en betere steigers. Ook werkt de gemeente aan vlotte fietsroutes naar Station Noord en Amsterdam Centraal. Zo moet de doorstroming stap voor stap verbeteren.
Wie wil meepraten kan terecht op participatie.amsterdam.nl en bij de stadsdeelcommissies. Op het moment van schrijven is inspraak nog in voorbereiding. De keuze voor een tijdelijke brug raakt het dagelijks reizen van veel Amsterdammers. Daarom vraagt de gemeente om breed en vroegtijdig advies.