Twee middelbare scholieren hebben deze week samen een zilveren medaille gewonnen op een internationale Olympiade voor Kunstmatige Intelligentie van 2026. Het succes laat zien hoe snel AI-onderwijs groeit en hoe hoog de lat internationaal ligt. In Amsterdam kijken scholen en de gemeente naar manieren om leerlingen daarop voor te bereiden. Op het Science Park in Amsterdam-Oost en rond de Zuidas bouwen UvA, VU, HvA en CWI aan opleidingen en labs voor AI-onderwijs in de hoofdstad.
Scholen willen AI-vaardigheden
De uitkomst van de olympiade zet het thema AI-onderwijs in Amsterdam extra op de agenda. Docenten in het voortgezet onderwijs horen steeds vaker dat leerlingen willen leren over algoritmes, data en ethiek. Scholen vragen daarom om concrete lesmodules die passen bij het niveau van havo en vwo.
In de stad bestaan al plekken waar jongeren met technologie oefenen. De Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) op het Oosterdok en wijkvestigingen bieden maakplaatsen met robots en programmeerlessen. Waag Futurelab op de Nieuwmarkt organiseert daarnaast laagdrempelige workshops over digitale vaardigheden.
Sommige Amsterdamse scholen gebruiken nu al korte AI-lessen of doorlopen onderdelen van de Nationale AI-Cursus. Dat geeft leerlingen een basis voor begrippen als neurale netwerken en data-bias, in eenvoudige taal. Zo’n start helpt om later mee te doen aan projecten of wedstrijden.
Wedstrijden helpen talent groeien
Internationale competities, zoals de AI-olympiade, werken motiverend voor scholieren. In Nederland kunnen Amsterdamse leerlingen zich ook meten via de Nederlandse Informatica Olympiade en lokale hackathons. Dat past bij de ambitie om AI-onderwijs in Amsterdam toegankelijker te maken.
Trainers en proefcolleges zijn vaak te vinden bij universiteiten. Op het Science Park in Amsterdam-Oost en bij de VU op de Zuidas zijn er regelmatig open dagen en evenementen. Docenten kunnen leerlingen daar naartoe sturen voor extra verdieping.
Bedrijven en organisaties in de stad ondersteunen steeds vaker jong talent. StartupAmsterdam en de Amsterdam Economic Board brengen scholen in contact met techbedrijven voor challenges of mentoren. Dat levert oefenopgaven op die lijken op echte AI-vraagstukken.
Universiteiten trekken AI-ecosysteem
De Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit bieden bachelors en masters in Artificial Intelligence. De Hogeschool van Amsterdam ontwikkelt minors en praktijkprojecten rond data en AI. Zo ontstaat in de hoofdstad een doorlopende leerlijn van mbo, hbo tot wo.
Via ICAI-labs werken onderzoekers en bedrijven samen aan toepassingen, van zorg tot mobiliteit. Het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) op het Science Park is betrokken bij fundamenteel onderzoek en stages. Die samenwerking zorgt voor meer plekken waar scholieren later kunnen instromen.
Voor Amsterdamse jongeren betekent dit: studeren en werken kan dicht bij huis, in een sterk netwerk. Dat verlaagt drempels voor stages en bijbanen in AI. Zo blijft talent behouden voor de stad.
Gemeente stuurt op digitale vaardigheden
De gemeente Amsterdam werkt via het Chief Technology Office (CTO) en onderwijsnetwerken aan digitale vaardigheden. Doel is dat álle leerlingen mee kunnen doen, ook buiten technasium- of plusklassen. Daarom ondersteunt de stad projecten in buurten waar minder toegang is tot techniekonderwijs.
Amsterdam benadrukt daarnaast verantwoord gebruik van algoritmes. Het openbaar algoritmeregister van de gemeente laat zien waar en hoe de stad data en AI inzet. Leraren gebruiken dit soms als lesmateriaal voor gesprekken over privacy en eerlijkheid.
Amsterdam publiceert als een van de eerste steden een openbaar algoritmeregister.
Scholen die met AI oefenen, moeten goed letten op de privacyregels (AVG). Dat betekent: geen onnodige gegevens van leerlingen verzamelen, en duidelijke afspraken over tools. De gemeente geeft hierbij voorlichting en wijst op veilige keuzes.
Praktische stappen voor Amsterdamse scholen
Begin klein met een keuzevak, programmeerclub of profielwerkstuk over AI. Betrek makerspaces van de OBA, Waag en buurthuizen in stadsdelen als Noord, Nieuw-West en Oost. Zo krijgen leerlingen materiaal en begeleiding zonder hoge kosten.
Zoek de samenwerking met UvA, VU en HvA voor gastlessen of een bezoek aan labs op het Science Park en de Zuidas. Vraag bedrijven in de buurt om casussen, bijvoorbeeld startups in Amsterdam-Noord of kantoren op de Zuidas. Dat maakt opdrachten concreet en actueel.
Wil een team meedoen aan een wedstrijd, plan dan tijdig. Kijk naar inschrijftermijnen, reis- en materiaalkosten en een begeleidend docententeam. Er zijn in de stad vaak kleine subsidies of fondsen voor naschoolse projecten; stadsdelen en fondsenwervers kunnen hierbij adviseren.