Drie studenten van de UvA en de HvA vertellen dat rondkomen in Amsterdam steeds lastiger is. Ze zien dat kosten voor huur, eten en vervoer snel stijgen in de hoofdstad. In gesprekken in Oost en De Pijp vertelden zij deze maand hoe sociale druk meespeelt: je wilt meedoen, maar het is duur. Hun ervaringen laten zien waarom het stadsbestuur en onderwijsinstellingen naar oplossingen zoeken.
Stadsleven drijft uitgaven op
In buurten als De Pijp, Oud-West en het Centrum liggen de verleidingen op straat. Een snelle koffie, een lunch met burrata op zuurdesem of een avond uit tikt aan. Studenten zeggen dat meedoen met vrienden vaak duurder is dan gepland. De keuze voor “gewoon” noedels eten of “even wat halen” maakt elke week verschil.
Beeld en sfeer spelen ook mee. Op sociale media en in de stad zie je dure e-bikes en hippe zaken. Het verlangen naar een mooie fiets, zoals een VanMoof-achtig model, botst met een krap budget. Daardoor schuiven aankopen en reparaties steeds verder vooruit.
De sociale druk zorgt voor lastige keuzes. Studenten ontmoeten elkaar graag op pleinen en terrassen, van het Marie Heinekenplein tot het Javaplein. Maar wie geld wil besparen, wijkt uit naar parken of studieplekken. Dat vraagt plannen en duidelijke afspraken met vrienden.
Kamerhuren drukken studenten
De woningmarkt in Amsterdam is krap, vooral in West, Centrum en Zuid. Studenten vinden vaker pas een kamer in Nieuw-West, Noord of Zuidoost. Corporaties als De Key en DUWO bouwen bij, maar de wachtlijsten blijven lang. Veel studenten wonen tijdelijk of delen voorzieningen met meer huisgenoten.
De gemeente wil streng handhaven op te hoge huren via het puntensysteem. Dat systeem bepaalt een eerlijke maximumhuur voor kamers en studio’s. Handhaving en een verhuurvergunning moeten misbruik beperken, zegt het stadsbestuur. Studenten kunnen bij !Woon en de Huurcommissie terecht voor advies en bezwaar.
In Amsterdam liggen kamerhuren vaak boven de 700 euro per maand, exclusief energie en internet.
Wie goedkoper woont, betaalt soms extra aan tijd en vervoer. Een kamer in Zuidoost of Noord scheelt vaak geld, maar vergroot de reistijd naar Roeterseiland, Science Park of de Amstelcampus. Dat vraagt om een strakker dagritme. Het maakt ook het belang van een goed fiets- en ov-netwerk groter.
Basisbeurs schiet vaak tekort
De heringevoerde basisbeurs helpt, maar dekt niet alle kosten in Amsterdam. Studenten vullen gaten met een bijbaan of een lening bij DUO. Wie thuis weinig kan meekrijgen, kan een aanvullende beurs aanvragen. Toch blijft het maandbudget voor velen krap.
UvA en HvA bieden in sommige gevallen noodhulp, bijvoorbeeld via het profileringsfonds of studentendecanen. Dat is bedoeld voor bijzondere situaties, zoals onverwachte kosten of ziekte. Studenten moeten die hulp wel actief zoeken. De drempel om om hulp te vragen blijkt in de praktijk hoog.
Ook vaste lasten groeien. Zorgverzekering, telefoon, sport en studieboeken komen boven op de huur. Kleine besparingen tellen daarom op. Abonnementen schrappen en samen koken levert al snel winst op.
Vervoer vraagt scherpe keuzes
Met het studentenreisproduct reizen studenten gratis of met korting. Binnen de stad blijft de fiets het goedkoopst. Een tweedehands stadsfiets is vaak voordeliger dan een abonnement of een dure e-bike. Reparaties kun je beperken door goed slotgebruik en regelmatig onderhoud.
GVB, NS en de metro zijn nodig voor langere afstanden, zeker vanuit Noord en Zuidoost. Op piekmomenten kan het druk zijn en kost overstappen tijd. Studenten plannen daarom colleges en bijbanen dichter bij elkaar. Dat scheelt ritten en geld.
De gemeente investeert in duurzaam vervoer in de stad, met meer en veiligere fietsroutes. Wethouder Verkeer (op het moment van schrijven: Melanie van der Horst) zet in op doorfietsroutes tussen Nieuw-West, Oost en het centrum. Meer stallingen bij stations moeten fietsdiefstal beperken. Dat helpt direct studenten die elke euro moeten omdraaien.
Gemeente pakt hoge kosten aan
Het stadsbestuur wil extra studentwoningen in Noord, Zuidoost en Nieuw-West. Tijdelijke wooncomplexen, zoals Startblok Riekerhaven, lieten zien dat versnellen kan. Nieuwe projecten moeten betaalbare kamers en studio’s opleveren. Handhaving tegen te hoge huren blijft daarbij een speerpunt.
Wethouder Wonen (op het moment van schrijven: Reinier van Dantzig) koppelt bouwplannen aan strengere regels voor verhuur. Zo moeten kamers voldoen aan brandveiligheid en eerlijke prijzen. Huurteams van !Woon, ondersteund door de gemeente Amsterdam, helpen huurders met servicekosten en borg. Dat geeft studenten een extra vangnet.
Ook andere kosten worden gestuurd door beleid, zoals hogere parkeertarieven. Dat maakt een auto voor studenten minder aantrekkelijk en drukt uitgaven. Voor studenten die spullen verhuizen of klussen, blijft deels huren of delen van een busje dan logischer. Het beleid raakt zo direct het dagelijks leven.
Zo redden studenten het
Studenten kiezen vaker voor markten en buurtwinkels buiten het centrum, zoals de Dappermarkt of de Ten Katemarkt. Samen koken in huis bespaart op bezorgmaaltijden. Studeren kan gratis bij de OBA of op campussen van UvA en HvA. Dat vervangt dure werkplekken in cafés.
Voor sport is het Universitair Sportcentrum (USC) meestal goedkoper dan een commerciële sportschool. Tweedehands kopen via marktplaatsen of kringloopwinkels in De Baarsjes en Oost scheelt veel. Voor een fiets loont het om eerst naar een opknapper te zoeken. Dat is vaak goedkoper dan een nieuw model met hoge maandlasten.
Tot slot: leg afspraken met huisgenoten en vrienden vast. Spreek af wanneer je uit eten gaat en wanneer je samen kookt. Deel ov-kosten als iemand ver weg woont. Kleine, vaste gewoontes houden de maandlasten in Amsterdam behapbaar.