Na de Eredivisie-wedstrijd tussen AZ en Ajax zongen enkele AZ-supporters zondag een grove leus over Amsterdam. De beelden doken snel op online en leidden tot verontwaardiging. De uiting was gericht op de hoofdstad en raakt daarmee ook Ajax en de Johan Cruijff ArenA in Amsterdam-Zuidoost. Het incident roept opnieuw vragen op over aanpak van spreekkoren en veiligheid rond voetbal in de stad.
Spreekkoren raken de hoofdstad
Op videobeelden is te zien en te horen hoe een groep supporters een beledigende zin over Amsterdam scandeert. Het gebeurde na het duel met Ajax, toen de emoties nog hoog zaten. Zulke leuzen overschaduwen het sportieve en zetten de toon buiten het stadion. Dat raakt ook Amsterdammers, omdat de stad vaak het mikpunt is bij wedstrijden van Ajax.
“Hij is de hoer van Amsterdam.”
Spreekkoren komen vaker voor rond topduels en derby’s. In en rond Amsterdam-Zuidoost, waar de Johan Cruijff ArenA staat, zijn de gevolgen merkbaar. Bewoners en ondernemers op en rond de ArenA Boulevard krijgen te maken met drukte, lawaai en soms onveilig gevoel. Daardoor groeit de roep om strakker optreden tegen grensoverschrijdend gedrag.
De gemeente Amsterdam wijst al langer op de grenzen: schelden en discrimineren horen niet bij een publiek evenement. Ook Ajax zegt bezoekers regelmatig aan de huisregels te houden. Toch blijkt het in de praktijk lastig om een groep direct te stoppen. Dat vraagt om duidelijke afspraken tussen club, stadion, politie en KNVB.
Gemeente zet in op veiligheid
Bij risicowedstrijden bepaalt de Amsterdamse driehoek (burgemeester Femke Halsema, politie en Openbaar Ministerie) extra maatregelen. Denk aan vervoersscheiding tussen fans, inzet van stewards en politie, en gerichte alcoholbeperkingen rond de ArenA Boulevard. Zo wil de gemeente opstootjes en spreekkoren snel dempen. Het doel is een veilige wedstrijd voor bezoekers én buurt.
De burgemeester kan bij herhaald wangedrag een gebiedsverbod of meldplicht opleggen. Dat is onderdeel van de Voetbalwet, een set regels om voetbaloverlast aan te pakken. Een gebiedsverbod betekent dat iemand een wijk of gebied niet in mag. Een meldplicht houdt in dat je je op wedstrijddagen moet melden bij de politie.
De gemeente werkt samen met Ajax, de Johan Cruijff ArenA, GVB en NS voor crowd control. Dat zijn afspraken over looproutes, inzet van hekken en spreiding bij metro en trein. Ook wordt in de directe omgeving van het stadion extra toezicht ingezet. Zo probeert het stadsbestuur de impact op Amsterdam-Zuidoost te beperken.
KNVB-protocol bij misdragingen
In alle stadions geldt het KNVB-driestappenplan tegen spreekkoren. Eerst volgt een waarschuwing via de stadionspeaker. Gaat het door, dan kan het duel tijdelijk worden stilgelegd of helemaal gestaakt. Dat moet duidelijk maken dat grensoverschrijdend gedrag consequenties heeft.
Clubs riskeren boetes of een gedeeltelijke sluiting van tribunes. Supporters kunnen een stadionverbod krijgen van de club of de KNVB, soms voor meerdere jaren. Daarnaast kan strafrecht volgen bij bedreiging, discriminatie of geweld. Zo wordt geprobeerd herhaling te voorkomen.
Ajax hanteert strikte huisregels in de Johan Cruijff ArenA. Stewards en beveiliging spreken groepen aan en halen mensen weg bij herhaald wangedrag. Bezoekers kunnen via stewards of de politie melding doen van incidenten. Dat helpt om snel in te grijpen en bewijs vast te leggen.
Effect in stadsdeel Zuidoost
Op wedstrijddagen stromen tienduizenden mensen naar de ArenA Boulevard en Amsterdamse Poort. Dat vraagt om duidelijke routes, sterke reisinformatie en ordelijke uitstroom. Spreekkoren en opstootjes vergroten de druk op de openbare ruimte. Bewoners ervaren dan meer overlast in hun straat of portiek.
Het stadsdeel Zuidoost stemt met politie en gemeente af waar extra toezicht nodig is. Rond metrostation Bijlmer ArenA en station Duivendrecht staan meestal crowdteams. Zij geleiden groepen en houden de doorgang vrij. Winkels en horeca passen soms hun openingstijden aan om pieken op te vangen.
Na incidenten kijken gemeente, stadion en club wat beter kan. Denk aan andere vakindelingen, meer camera’s of aangepaste horecatijden. Kleine ingrepen, zoals extra afvalteams en duidelijke borden, helpen ook. Zo blijft de omgeving leefbaar voor bewoners en veilig voor bezoekers.
Wat clubs en fans kunnen doen
Ajax doet mee aan landelijke campagnes tegen discriminatie en voor respect in het stadion. De club herhaalt rond duels de gedragsregels in en buiten de ArenA. Supportersverenigingen in de stad stimuleren positief aanmoedigen. Zo blijft de sfeer fel, maar binnen de lijnen.
Wie grensoverschrijdend gedrag ziet, kan dat direct melden bij een steward of de politie. Ook het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam (MDRA) helpt bij het vastleggen en afhandelen van klachten. Anoniem melden is mogelijk. Snel melden vergroot de kans op ingrijpen.
De gemeente Amsterdam zegt dat regels alleen werken als iedereen meedoet. Dat vraagt inzet van clubs, stadion, vervoerders en supporters. Met duidelijke afspraken en zichtbare handhaving blijft de wedstrijd een feestje. En blijft de impact op de stad zo klein mogelijk.