De gemeente Amsterdam ziet een groei van zichtbaar crackgebruik op straat. In het stadsdeel Centrum en rond stations melden bewoners meer overlast. Politie, GGD en hulporganisaties trekken deze winter vaker samen op. De toename hangt volgens de gemeente samen met kwetsbaarheid, dakloosheid en handel in goedkope harddrugs.
Overlast groeit in centrum
In het Wallengebied, rond Nieuwmarkt en bij Amsterdam Centraal is crackgebruik vaker te zien in portieken en op bankjes. Bewoners melden pijpjes, folie en brandplekjes op stoepen. Ook horecaondernemers ervaren meer druk op hun deurbeleid en personeel.
Handhaving Amsterdam voert extra avond- en nachtpatrouilles uit in drukke straten. De politie-eenheid Amsterdam richt zich op dealers en koeriers. Het stadsdeel Centrum vraagt bewoners om meldingen te doen, zodat hotspots sneller in beeld komen.
Volgens buurtbeheerders speelt de zichtbaarheid ook in kleine stegen waar toezicht beperkt is. Extra schoonmaakrondes moeten de rommel rond gebruikslocaties weghalen. Dat helpt de openbare ruimte snel te herstellen en voorkomt herhaling.
Hulp voor kwetsbare gebruikers
De GGD Amsterdam en Jellinek zien meer mensen met stapelende problemen: verslaving, dakloosheid en psychische klachten. Outreach-teams proberen contact te leggen en door te verwijzen naar opvang en behandeling. HVO-Querido en andere opvangorganisaties bieden laagdrempelige inloop en nachtopvang.
De wachttijd naar passende zorg of beschermd wonen kan echter oplopen. Daardoor blijven mensen langer op straat en wordt de overlast zichtbaarder. De gemeente werkt aan extra plekken en snellere doorstroom, op het moment van schrijven binnen bestaande budgetten.
OGGZ-teams, de openbare geestelijke gezondheidszorg, begeleiden mensen die zorg mijden. Zij werken samen met wijkagenten en straatcoaches. Zo kan zorg worden ingezet zonder direct strafrecht.
Gemeente scherpt aanpak aan
Burgemeester Femke Halsema, op het moment van schrijven verantwoordelijk voor openbare orde, zet in op gebiedsverboden voor dealers en veelplegers. Het OM en de politie voeren gerichte acties tegen handel en opslag. Het college wil de veiligheidsaanpak Amsterdam 2025 koppelen aan extra zorg op straat.
In het Wallengebied gelden al strengere regels voor gedrag op straat en nachtrust. Alcohol op straat is verboden en er wordt strenger gecontroleerd op overlast. Deze lijn wordt volgens de gemeente doorgetrokken naar andere drukke plekken in de binnenstad.
Op de Wallen geldt sinds 2023 een rookverbod voor cannabis op straat.
De gemeente legt uit dat een gebiedsverbod betekent dat iemand tijdelijk niet in een aangewezen zone mag komen. Dat kan snel worden opgelegd bij herhaalde overlast. Tegelijk blijft de deur naar hulpverlening open.
Bewoners willen snelle hulp
Bewonersgroepen in Centrum en Zuidoost vragen om meer zichtbare teams in de avond. Zij willen sneller schoonmaken, betere verlichting en vaste aanspreekpunten. Ondernemers vragen om duidelijke lijntjes met wijkagent en handhaving.
Ook klinkt de wens voor meer dagbesteding en opvangplekken buiten de drukste straten. Dat moet de druk op de openbare ruimte verminderen. Volgens bewoners werkt dit alleen als zorg en toezicht samen oplopen.
Stadsdelen experimenteren met buurtconciërges en extra prullenbakken bij pleinen. Kleine ingrepen maken het straatbeeld rustiger en veiliger. Dit helpt ook toeristen te sturen uit smalle stegen waar toezicht lastig is.
Wat u nu kunt doen
Wie overlast ervaart, kan via 14020 of de meldingenpagina van de gemeente een melding doen. Bel 0900-8844 voor niet-spoedeisende politie en 112 bij direct gevaar. Meld vermoedens van drugshandel desgewenst anoniem via 0800-7000.
Ziet u iemand in een zorgelijke situatie? Neem via 14020 contact op met de GGD voor OGGZ-straathulp. Voor advies of behandeling kunnen naasten en gebruikers terecht bij Jellinek en de huisarts.
Hulporganisaties werken met schadebeperking en behandeling tegelijk. Dat betekent: eerst contact en veiligheid, daarna langdurige zorg. Zo daalt de overlast op straat en krijgt iemand weer uitzicht op stabiliteit.
Lessen uit eerdere crisis
Amsterdam heeft ervaring met de aanpak van harddrugs in de jaren tachtig en negentig. Toen werkte de combinatie van gebruikersruimtes, methadon en straatgerichte zorg. De stad wil die les opnieuw toepassen, aangepast aan de crackscene van nu.
Crack geeft een korte, heftige roes en leidt sneller tot zichtbaar gebruik in de openbare ruimte. Daardoor is overlast directer merkbaar voor bewoners en ondernemers. Een combinatie van zorg, toezicht en schoon straatbeeld is nodig.
Het stadsbestuur koppelt sociale maatregelen aan gerichte handhaving. Zo blijft de binnenstad leefbaar en krijgen kwetsbare Amsterdammers toegang tot hulp. De komende maanden moet blijken of de aanpak voldoende is of bijgestuurd moet worden.