In Amsterdam-Centrum is het Nationaal Monument op de Dam beklad met rode verf en het woord ‘genocide’. Het werd in de vroege ochtend opgemerkt door voorbijgangers. Burgemeester Femke Halsema noemt het een laffe daad. Politie Amsterdam is een onderzoek gestart en de gemeente is begonnen met schoonmaken.
Amsterdam: Nationaal Monument op Dam beklad
Onbekenden hebben het Nationaal Monument op de Dam met rode verf bespat en de term ‘genocide’ aangebracht. Het gaat om de witte natuurstenen sokkel van het rijksmonument. Het motief is op dit moment niet bevestigd. De politie onderzoekt wanneer en hoe de bekladding precies is gedaan.
De Dam is een van de drukste plekken van de hoofdstad en ligt in stadsdeel Amsterdam-Centrum. Het monument is het middelpunt van de Nationale Dodenherdenking op 4 mei. Bezoekers en ondernemers in de buurt zagen vanochtend de sporen van verf. De plek heeft direct veel aandacht getrokken van omstanders.
Rond het monument werken op het moment van schrijven schoonmaakteams van de gemeente. Om het werk veilig te doen kan de directe omgeving kortstondig worden afgezet. Toegang tot winkels en horeca op en rond de Dam blijft in principe mogelijk. Bezoekers wordt gevraagd afstand te houden tijdens de schoonmaak.
Halsema spreekt van laffe daad
Burgemeester Femke Halsema veroordeelt de bekladding. Zij benadrukt dat het monument symbool staat voor herdenking en gezamenlijk respect. Het beschadigen ervan raakt veel Amsterdammers. Zeker in de aanloop naar 4 mei is de impact groot.
“Het bekladden van het Nationaal Monument is een laffe daad.” — Burgemeester Femke Halsema
Volgens de burgemeester moet het debat in de stad vooral vreedzaam en respectvol blijven. Het Nationaal Monument is geen plek voor vernieling of dreigende taal. De gemeente Amsterdam houdt contact met het Nationaal Comité 4 en 5 mei over de staat van het monument. Doel is een waardige herdenking te waarborgen.
De reactie van het stadhuis sluit aan bij eerdere oproepen tot rust op de Dam. Bij grote drukte of incidenten kan de gemeente aanvullende maatregelen nemen. Denk aan tijdelijke afzettingen of extra toezicht. Daarover is op dit moment niets aangekondigd.
Politie Amsterdam onderzoekt camerabeelden Dam
Politie Amsterdam verzamelt camerabeelden uit de omgeving, waaronder van gemeentelijke en particuliere camera’s. Ook spreekt de politie met getuigen die de bekladding of verdachte situaties hebben gezien. Er zijn op het moment van schrijven nog geen aanhoudingen gemeld. Tips zijn welkom om de daders te vinden.
Wie iets heeft gezien op of rond de Dam, Rokin, Nieuwendijk of Kalverstraat wordt gevraagd contact op te nemen. Dat kan via 0900-8844. Anoniem melden kan via Meld Misdaad Anoniem: 0800-7000. Foto’s of video’s kunnen helpen om het tijdstip en de route van de dader(s) te bepalen.
Bekladding en vernieling van monumenten zijn strafbaar. De politie werkt samen met het Openbaar Ministerie om de zaak op te lossen. Bij voldoende bewijs volgt vervolging. Ook kan de gemeente schade verhalen op de dader(s).
Snelle schoonmaak voor 4 mei-herdenking
De gemeentelijke reinigingsdienst verwijdert op dit moment de verf. Dat gebeurt met specialistische middelen om de natuursteen niet verder te beschadigen. Verf kan in de poriën van de steen trekken, waardoor herhaald behandelen nodig is. De gemeente wil het monument zo snel mogelijk herstellen.
Het Nationaal Monument is het hart van de herdenking op 4 mei. Dan staan de Koning, het kabinet en duizenden aanwezigen twee minuten stil bij alle oorlogsslachtoffers sinds 1940. De voorbereiding voor die plechtigheid is al weken gaande. Een schone en veilige omgeving is daarvoor essentieel.
Mocht extra restauratie nodig zijn, dan wordt dat in overleg met monumentenspecialisten gedaan. Bezoekers zullen daar weinig van merken, behalve wat afzetlint en schoonmaakgeluid. De Dam blijft een openbare plek. Alleen het directe gebied rond het beeld kan tijdelijk beperkt toegankelijk zijn.
Discussie over protest en monumenten laait op
De actie raakt aan een bredere discussie in de stad: wat is toelaatbaar protest? Amsterdam kent een sterke demonstratietraditie. Tegelijk willen veel bewoners dat erfgoed met rust wordt gelaten. Die spanning wordt vaker voelbaar bij internationale conflicten die lokaal doorwerken.
In recente maanden waren er geregeld pro-Palestina-demonstraties in de hoofdstad. Of er een verband is met deze bekladding, is niet bekend. Het recht om te demonstreren is vastgelegd in de Wet openbare manifestaties, maar vernieling blijft strafbaar. Dat onderscheid is belangrijk voor het draagvlak in de stad.
Voor buurtbewoners en ondernemers rond de Dam telt vooral dat het snel schoon is en veilig blijft. De gemeente en Politie Amsterdam vragen hen alert te zijn en incidenten te melden. Zo kan schade beperkt blijven en escalatie worden voorkomen. De komende dagen is extra toezicht rond het monument te verwachten.