GroenLinks-PvdA verkent nieuwe coalitiemogelijkheden in Amsterdam. Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 praat de grootste fractie in de Stopera met meerdere partijen. De mogelijke routes worden geschetst, maar een combinatie met D66 en VVD wordt niet genoemd. Doel is een stabiel college van B en W te vormen voor de komende vier jaar.
Meerdere coalities mogelijk
De fractieleiding van GroenLinks-PvdA voert deze dagen verkennende gesprekken op het stadhuis. Het gaat om een brede ronde met partijen uit de raad, van SP en Partij voor de Dieren tot Volt en DENK. Zo wil de grootste fractie peilen waar inhoudelijke overeenstemming ligt over wonen, verkeer en duurzaamheid.
Bekende Amsterdamse bestuurders als Marjolein Moorman (PvdA, wethouder op het moment van schrijven) en Rutger Groot Wassink (GroenLinks, wethouder op het moment van schrijven) gelden als boegbeelden van de linkse koers in de stad. Aan de andere kant zitten ervaren spelers zoals Reinier van Dantzig (D66, wethouder op het moment van schrijven) en VVD-fractievoorzitter Claire Martens. Hun inbreng kan bepalend zijn voor de balans tussen bouwen, bereikbaarheid en ruimte voor ondernemers.
De eerste fase draait om het verkennen van inhoud in plaats van poppetjes. Vaak wordt hiervoor een informateur aangewezen: iemand die onderzoekt welke partijen samen willen besturen. Pas daarna volgt een formateur die de verdeling van de wethoudersposten uitwerkt.
Optie met D66 en VVD ontbreekt
Bij het schetsen van de opties ontbreekt een combinatie met D66 en VVD. Dat valt op, omdat deze partijen in de hoofdstad vaak meeschrijven aan mobiliteit, woningbouw en economie. De afstand tussen GroenLinks-PvdA en VVD is de afgelopen jaren zichtbaar geweest bij thema’s als autoluw beleid en vakantieverhuur.
D66 profileert zich sterk op woningbouw en openbaar vervoer, met dossiers in buurten als Sloterdijk, IJburg en de Zuidas. De VVD legt meer nadruk op veiligheid, ondernemers en de nachteconomie in het centrum en op het Leidseplein. Dat de combinatie nu niet wordt genoemd, kan wijzen op een voorkeur voor een linkse of progressieve meerderheid.
Tegelijk blijft D66 in veel rekenmodellen een logische partner voor een stabiel college. In Amsterdam zijn vaak drie of vier partijen nodig om een meerderheid te halen. De uiteindelijke keuze hangt af van concrete afspraken over betaalbaar wonen, bereikbaarheid en handhaving.
Koers voor beleid in de stad
Voor wonen ligt de lat hoog. De stad hanteert al jaren de 40-40-20-norm bij nieuwbouw: 40 procent sociale huur, 40 procent middenhuur en 20 procent koop. Projecten in Haven-Stad en het woningbouwproject Sloterdijk vragen om duidelijke keuzes over tempo, betaalbaarheid en grondprijzen.
Op verkeer blijft “autoluw” een sleutelwoord. Het parkeerbeleid Amsterdam 2025 en verder stuurt op minder straatparkeren en meer ruimte voor fiets en voetganger, onder meer in de Jordaan, De Pijp en Amsterdam-Oost. De dienst Verkeer en Openbare Ruimte werkt hierbij samen met het GVB voor beter OV en met stadsdelen voor veilige kruisingen.
Ook duurzaamheid krijgt gewicht in de formatie. Denk aan schoner vervoer in de stad, strengere milieuzones en isolatie van corporatiewoningen in Nieuw-West en Zuidoost. De portefeuille Duurzaamheid stuurt op minder uitstoot en lagere energielasten voor bewoners.
Gevolgen per stadsdeel
In Centrum vragen bewoners om rust en duidelijke regels voor toerisme. Mogelijke maatregelen zijn strengere handhaving op vakantieverhuur en betere spreiding van bezoekers rond de Wallen en het Leidseplein. Ondernemers willen tegelijk heldere vergunningen en bereikbaarheid voor bevoorrading.
In Amsterdam-Noord ligt de focus op voorzieningen en snelle, betaalbare verbindingen met de rest van de stad. Dossiers als de fietsbruggen over het IJ en woningonderhoud in Tuindorp en Molenwijk komen terug op de formatietafel. Bewonersgroepen vragen om meer betaalbare huur en minder energiearmoede.
Nieuw-West en Zuidoost vragen om investeringen in publieke ruimte, jeugdwerk en veiligheid. Denk aan verlichting, schoon en heel, en ondersteuning van wijkteams. Rond de ArenA en in winkelstraten als de Bijlmerdreef willen ondernemers voorspelbaar evenementenbeleid en korte lijnen met de gemeente.
Volgende stappen in formatie
De komende weken volgt waarschijnlijk een officieel informatieverslag. Een informateur bundelt dan de overeenkomsten en verschillen per onderwerp en doet een voorstel voor een combinatie van partijen. Daarna kunnen onderhandelingen starten over een concept-bestuursakkoord.
Dat akkoord bevat concrete afspraken over wonen, verkeer, duurzaamheid, cultuur en veiligheid. Het college van B en W — burgemeester en wethouders — werkt die afspraken later uit in uitvoeringsprogramma’s. Stadsdelen krijgen vervolgens budget en planning om maatregelen in de buurten te starten.
Voor een meerderheid in Amsterdam zijn 23 zetels nodig in de gemeenteraad.
De gemeenteraad bespreekt het informatieverslag in een openbare vergadering in de Stopera. Amsterdammers kunnen de stukken volgen via de raadsinformatiewebsite en inspreken bij commissies. Zo blijft zichtbaar waar beleid en dagelijks leven elkaar raken, van parkeertarieven in De Pijp tot woningbouw aan de ZaanIJ-oevers.