Op de Dam in Amsterdam is zondag 8 maart een stille demonstratie gehouden voor de slachtoffers van femicide. Honderden Amsterdammers stonden stil bij vrouwen die zijn gedood door (ex-)partners of familie. Met bloemen en kaarsen vroegen zij om meer actie tegen geweld. De bijeenkomst richtte zich op bewustwording én op beter beleid van de gemeente Amsterdam.
Stille herdenking op de Dam
De Dam in stadsdeel Centrum vulde zich met borden, namenlijstjes en foto’s. Deelnemers hielden een moment van stilte en spraken elkaar moed in. Nabestaanden en vriendinnen deelden korte verhalen. De sfeer was sober maar vastberaden.
De politie Eenheid Amsterdam en handhavers van de gemeente begeleidden de demonstratie. Het verkeer rond de Dam werd tijdelijk omgeleid. Er deden zich geen grote incidenten voor. Omstanders bleven luisteren en sloten zich soms aan.
Actiegroepen vroegen om erkenning van femicide als maatschappelijk probleem. Zij willen meer preventie in buurten en betere opvang. Ook klonk de oproep tot betrouwbare cijfers en snellere hulp. Studenten van de UvA en HvA, buurtinitiatieven en vrouwenorganisaties waren zichtbaar aanwezig.
Druk op stadsbestuur neemt toe
De betogers richten hun oproep op het stadsbestuur in de hoofdstad. Zij willen dat de gemeente meer inzet op vroegsignalering en nazorg. Denk aan training voor docenten, wijkagenten en huisartsen. En aan veilige woonplekken voor vrouwen die niet terug kunnen naar huis.
In Amsterdam werken veel partners samen tegen huiselijk geweld, zoals Veilig Thuis Amsterdam-Amstelland, de Blijf Groep (vrouwenopvang), de politie en het Openbaar Ministerie. Toch ervaren hulpverleners knelpunten. Vooral de doorstroom naar betaalbare, stabiele huisvesting stokt vaak. Zonder woning geen nieuwe start, zeggen sociaal werkers uit onder meer Nieuw-West en Zuidoost.
De gemeenteraad bespreekt regelmatig de regels voor urgentie op de woningmarkt. Slachtoffers die onveilig zijn, kunnen urgentie aanvragen. In de praktijk kost dat tijd en papierwerk, waardoor mensen tussen wal en schip vallen. Actiegroepen vragen het college van B en W om snellere, ruimere toepassing van deze regeling.
Hulpketen in de hoofdstad
Wie direct gevaar loopt, belt 112; dat blijft de snelste route. Veilig Thuis Amsterdam-Amstelland is dag en nacht bereikbaar voor advies en melding. De Blijf Groep biedt opvang en begeleiding. Het Centrum Seksueel Geweld in Amsterdam helpt na aanranding of verkrachting met medische zorg en steun.
Hulp nodig? Bel Veilig Thuis via 0800-2000 — 24/7 gratis en anoniem.
In elk stadsdeel werken wijkteams en jongerenwerkers samen met scholen en huisartsen. Zij signaleren spanningen in gezinnen en verwijzen door. Die lokale samenwerking werkt, maar is nog niet overal even sterk. Buurtcentra in Noord, Oost en Zuidoost vragen om extra tijd en taalondersteuning.
Ook in het nachtleven speelt veiligheid mee. Uitgaanspleinen als Leidseplein en Rembrandtplein hebben al afspraken over toezicht, licht en veilig vervoer. Ondernemers pleiten voor vaste aanspreekpunten bij handhaving. Bezoekers willen duidelijkere informatie over hulp en veilige routes naar OV-haltes.
Registratie femicide moet verbeteren
Een groot pijnpunt is het gebrek aan eenduidige registratie. Femicide is juridisch geen aparte categorie en valt nu onder moord of doodslag. Daardoor zijn cijfers versnipperd en beleid lastig te sturen. Atria, het Amsterdamse kennisinstituut voor emancipatie, wijst al jaren op dit probleem.
De gemeente kan lokaal beter gaan tellen en delen. Onderzoek en Statistiek (O&S) kan samen met politie en zorgpartners patronen in kaart brengen. Denk aan herhaalde meldingen, straat- en wijkdata, en doorlooptijden in de keten. Met zulke data kun je gericht preventie inzetten in bijvoorbeeld Nieuw-West of Zuidoost.
Training helpt om signalen eerder te herkennen. Wijkagenten, huisartsen en leraren kunnen leren waar zij op moeten letten en hoe zij veilig doorverwijzen. Burgemeester Femke Halsema, op het moment van schrijven verantwoordelijk voor openbare orde en veiligheid, kan hierin een regierol pakken. Heldere afspraken in de hele stad maken het verschil.
Als het stadsbestuur nu inzet op betere data, snellere opvang en sterke buurtpreventie, is winst snel haalbaar. De herdenking op de Dam laat zien dat veel Amsterdammers dit belangrijk vinden. De vraag is niet óf, maar hoe snel de stad schakelt. Voor slachtoffers telt elke dag.