Minister Mona Keijzer zegt dat zij niets kan doen tegen de bouw van een groot datacenter voor Microsoft in Amsterdam. Het plan valt onder bevoegdheden van de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland. Dat liet zij vandaag weten. De kwestie raakt het datacenterbeleid Amsterdam 2025 en de druk op de energie-infrastructuur in de hoofdstad.
Minister kan niet ingrijpen
Mona Keijzer, op het moment van schrijven minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, geeft aan dat het Rijk hier geen besluit neemt. De vergunningen lopen via de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland. Het gaat om een lokaal en regionaal traject.
Onder de Omgevingswet bepalen gemeenten en provincies waar en hoe er gebouwd mag worden. Het Rijk stelt vooral de hoofdlijnen vast. Alleen bij een zwaar nationaal belang kan Den Haag ingrijpen, en dat is hier niet aan de orde.
De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, die toezicht houdt op milieu en geluid, beoordeelt de effecten op lucht, geluid en water. Ook kijkt de gemeente naar verkeer, ruimtegebruik en duurzaamheid. De Metropoolregio Amsterdam weegt regionale effecten mee.
Het stadsbestuur kan aanvullende eisen stellen aan energiegebruik en restwarmte. Ook kan het college van B en W voorwaarden opnemen over landschappelijke inpassing. Dat past in het bestaande datacenterbeleid van de stad.
Druk op stroomnet Amsterdam
Het elektriciteitsnet in Amsterdam is zwaar belast. Netbeheerder Liander waarschuwt dat er weinig ruimte is voor nieuwe grootverbruikers zoals datacenters. Dat remt ook bedrijven en woningbouwprojecten in onder meer Sloterdijk en Amsterdam Zuidoost.
TenneT werkt aan uitbreiding van het hoogspanningsnet in de regio. Zulke projecten kosten jaren en vragen veel ruimte. In de tussentijd maakt de gemeente keuzes over welk soort verbruik voorrang krijgt.
Datacenters vragen veel, maar stabiele, stroom. Dat staat soms haaks op de groei van warmtepompen, laadpunten en nieuwe woningen in de stad. Het stadsbestuur zegt dat maatschappelijke voorzieningen en woningbouw prioriteit hebben.
Een hyperscale datacenter kan meer dan 100 megawatt stroom vragen; dat is vergelijkbaar met het verbruik van een middelgrote stad.
Strengere regels voor datacenters
Amsterdam voerde in 2019 een bouwpauze in en stelde daarna strengere regels op. Doel: datacenters clusteren, zuinig omgaan met energie en restwarmte benutten. Op die manier wil de stad groei sturen en schaarse ruimte beschermen.
De gemeente bundelt nieuwe datacenters in aangewezen zones, zoals Amsterdam Zuidoost en het Science Park. Buiten die clusters is nieuwbouw beperkt. Dat maakt het mogelijk om infrastructuur en koeling beter te organiseren.
Voor nieuwe plannen gelden eisen voor energie-efficiëntie en beperking van watergebruik. Ook moet restwarmte waar mogelijk naar het warmtenet. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied ziet toe op naleving.
De gemeenteraad vraagt om maatschappelijk rendement van grote ict-projecten. Denk aan banen voor Amsterdammers en samenwerking met onderwijsinstellingen. Microsoft zal daar bij een aanvraag voorstellen voor moeten doen.
Effect voor bewoners en bedrijven
In buurten rond Science Park en in Zuidoost spelen zorgen over geluid, verkeer en hoge datagebouwen. De gemeente zegt dat bouwbedrijven rekening moeten houden met koeling, logistiek en kabeltracés. Bewonersorganisaties vragen om heldere informatie en inspraak.
Tegelijk kan restwarmte uit servers huizen en zwembaden verwarmen. In delen van Oost en Noord draaien al proefprojecten met datacenterwarmte. Energiebedrijven zoals Vattenfall en Westpoort Warmte kijken naar uitbreiding van warmtenetten.
Ondernemers zien kansen voor de digitale economie, vooral bij knooppunten als de Zuidas en het ArenA-gebied in Amsterdam Zuidoost. Maar netcongestie kan andere investeringen vertragen. Keuzes over prioriteit raken dus ook mkb en start-ups.
Het stadsbestuur benadrukt dat de energietransitie en woningbouw voorrang houden. Deze lijn wordt per gebied uitgewerkt met Liander en TenneT. Zo wil de gemeente nieuwe aansluitingen eerlijk verdelen.
Volgende stappen bij vergunningen
Omdat de minister niet ingrijpt, volgt het plan de normale vergunningroute. De ontwikkelaar moet een omgevingsvergunning aanvragen bij de gemeente Amsterdam. De provincie Noord-Holland en het waterschap kijken mee bij milieu en water.
Bewoners en ondernemers kunnen een zienswijze indienen zodra de stukken ter inzage liggen. Dat kan leiden tot aanpassingen of extra voorwaarden. Daarna zijn bezwaar en beroep mogelijk.
Het college van B en W kan met Microsoft en de ontwikkelaar afspraken maken over energie-inpassing en restwarmte. Ook kan de gemeente eisen stellen aan ontwerp en leefkwaliteit. De gemeenteraad bespreekt het project in een openbare vergadering.
De gemeente zegt dat transparantie belangrijk is bij datacenterplannen. Er volgt een toelichting richting stadsdelen en belanghebbenden zodra er een formele aanvraag ligt. Op het moment van schrijven is niet bekend wanneer die stap komt.
Wat dit betekent voor Amsterdam
De uitspraak van Keijzer maakt duidelijk dat de bal nu bij de stad ligt. Amsterdam moet afwegen wat dit plan betekent voor ruimte, stroom en leefbaarheid. Dat raakt bewoners, bedrijven en de doelen voor schone energie.
Het datacenterbeleid Amsterdam 2025 wordt hiermee in de praktijk getest. De vraag is hoeveel ruimte er nog is binnen de clusters en op het stroomnet. Ook telt mee wat het project aan restwarmte en banen oplevert.
Voor Amsterdammers is vooral belangrijk dat de basisdiensten doorgaan: woningbouw, scholen en zorg. Het college belooft daar prioriteit aan te geven bij netcapaciteit. De komende maanden worden beslissend voor de koers van de stad.
Bewoners kunnen zich nu al voorbereiden op inspraak. Stadsdelen als Zuidoost en Oost organiseren vaak informatieavonden bij grote plannen. AmsterdamLokaal volgt het dossier en meldt zodra de vergunning ter inzage ligt.