KHN Amsterdam slaat alarm over de stapeling van kosten voor de horeca in de stad. De ondernemersvereniging ziet gemeentelijke heffingen en regels snel oplopen, van toeristenbelasting tot terrastarieven. Vooral in Amsterdam-Centrum komen cafés, restaurants en hotels onder druk te staan. KHN vraagt wethouder Sofyan Mbarki (PvdA) om overleg en een tijdelijke lastenpauze.
KHN Amsterdam vraagt lastenpauze voor horeca
De belangenvereniging voor de gastvrijheidssector meldt dat de kosten voor ondernemers in de hoofdstad tegelijk toenemen. Het gaat om hogere gemeentelijke lasten, zoals toeristenbelasting, vergunningstarieven en tarieven voor terrassen. Ook lopen bedrijfskosten op door duurdere energie en stijgende lonen. Samen drukken die posten op het verdienmodel van vooral kleinere zaken.
Volgens KHN raken de stijgende kosten juist bedrijven die nog schulden uit coronatijd aflossen. Ondernemers geven aan dat marges dun zijn en investeringen in personeel of verduurzaming uitblijven. Dat vergroot de kans op prijsverhogingen of het schrappen van openingstijden. De vereniging wil daarom een tijdelijke pauze op nieuwe verhogingen.
KHN pleit voor een impacttoets voordat nieuwe gemeentelijke maatregelen ingaan. Zo’n toets brengt in kaart wat aanpassingen in heffingen en regels betekenen per wijk en type bedrijf. De vereniging vraagt om voorspelbaarheid, zodat ondernemers tijdig kunnen plannen. Een stadsdeel is hierbij belangrijk: dat is een deel van de gemeente met een eigen bestuur voor buurtzaken.
Een veelgenoemde kostenpost is de precariobelasting voor terrassen. Precario is een gemeentelijke vergoeding voor het gebruik van openbaar terrein, bijvoorbeeld voor stoelen en tafels op straat. Voor bedrijven met veel buitenzitplaatsen telt elk extra bedrag direct mee. Zij willen helderheid over tarieven en looptijden van vergunningen.
Amsterdam-Centrum voelt druk het sterkst
In Amsterdam-Centrum is de druk op de horeca het grootst door de combinatie van drukte, regels en handhaving. Bedrijven rond de Wallen, het Leidseplein en het Rembrandtplein werken met strikte geluidsnormen en extra toezicht. In delen van de binnenstad gelden ook beperkingen voor de avondverkoop van alcohol. Die mix zorgt voor hogere kosten en minder speelruimte.
Ondernemers in het centrum zeggen dat extra uitgaven voor beveiliging en crowd control soms nodig zijn om open te kunnen blijven. Als gemeentelijke lasten tegelijk stijgen, is doorberekenen aan klanten of het inkorten van openingstijden vaak het eerste middel. Dat raakt zowel bezoekers als buurtbewoners die van lokale horeca gebruikmaken. De spanning tussen leefbaarheid en levendigheid is hier voelbaar.
Ook buiten het centrum, in stadsdelen als Amsterdam-West, Oost en Zuid, zijn marges dun. Buurtrestaurants en cafés hebben minder toeristen en leunen op vaste bewoners. Zij merken stijgende huur, lonen en inkoopprijzen, terwijl klanten prijsstijgingen niet altijd kunnen of willen betalen. Voor deze zaken tellen extra gemeentelijke kosten daarom relatief hard mee.
KHN benadrukt dat maatwerk per wijk nodig is. Eenzelfde tarief of regel pakt anders uit in de binnenstad dan in een woonbuurt in Nieuw-West. Ondernemers vragen de gemeente om met die verschillen rekening te houden. Zo blijft er ruimte voor een gevarieerd aanbod per buurt.
Wethouder Sofyan Mbarki gevraagd om overleg
De vereniging vraagt wethouder Sofyan Mbarki (PvdA), verantwoordelijk voor Economische Zaken en Aanpak Binnenstad, om snel rond de tafel te gaan. Doel is afspraken te maken over een tijdelijke lastenpauze en een duidelijke planning van besluiten. Daarbij wil KHN dat effecten per stadsdeel en bedrijfsgrootte inzichtelijk worden. Zo kunnen ondernemers zich tijdig aanpassen.
Daarnaast wil de sector dat bestaande en voorgenomen maatregelen op elkaar worden afgestemd. Het gaat dan om toeristenbelasting, vergunningstarieven, terrastarieven en zakelijke afvaltarieven. Door die samen te bekijken, kan onbedoelde stapeling worden voorkomen. Een tijdige impacttoets moet onderdeel zijn van elk nieuw besluit.
De Gemeenteraad Amsterdam stelt jaarlijks de tarieven vast bij de begroting. KHN dringt erop aan om de sector vooraf te horen, zodat de raad over actuele praktijkcijfers beschikt. Dat is volgens de vereniging extra belangrijk nu de zomerperiode en het terrasseizoen kosten en omzet sterk bepalen.
Ook vraagt KHN dat de stadsdeelbesturen, met name van Amsterdam-Centrum, deelnemen aan het gesprek. Veel regels en vergunningen worden daar immers lokaal uitgevoerd. Door beleid en uitvoering te verbinden, moet de uitkomst voorspelbaarder en werkbaarder worden. Dat helpt ondernemers én handhavers.
Horecaprijzen en aanbod in de stad
Voor Amsterdammers kan de stapeling van kosten merkbaar zijn in de portemonnee. Als lasten stijgen, kunnen prijzen voor koffie op het terras of een etentje omhooggaan. Ook kan het aanbod verschralen als kleinere zaken sluiten of minder dagen open zijn. Dat raakt de leefbaarheid in buurten en het dagelijks gemak voor bewoners.
De horeca is bovendien een grote werkgever, met veel banen voor jongeren en studenten. Bij druk op marges komen uren en flexibele diensten sneller in de knel. Dat zorgt voor minder zekerheid op de werkvloer. Een stabiel kostenkader helpt om personeel te behouden en op te leiden.
Voor de stad als geheel speelt ook de balans tussen rust en reuring. Te veel druk op bedrijven kan leiden tot leegstand of eenzijdigheid in het aanbod. Andersom zijn duidelijke regels nodig om overlast te beperken. KHN vraagt om die balans expliciet te bewaken bij elk nieuw besluit.
Bewonersorganisaties volgen de ontwikkeling ook kritisch. In sommige buurten gaat leefbaarheid voorop, in andere wijken is juist behoefte aan meer voorzieningen. Heldere afspraken per gebied kunnen verwachtingen managen. Zo blijft de stad aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers.
Toeristenbelasting en terrastarieven stijgen
De gemeente Amsterdam heeft de afgelopen periode de toeristenbelasting verhoogd en verschillende heffingen herijkt. Daarmee wil de stad de kosten van drukte en voorzieningen dekken en leefbaarheid verbeteren. Voor hotels en andere logiesverstrekkers telt elke verhoging direct mee in de kamerprijs. Dat werkt door in de concurrentiepositie ten opzichte van omliggende gemeenten.
Wethouder Financiën Hester van Buren (PvdA) is verantwoordelijk voor de tarieven in de begroting. In het recente beleid ligt de nadruk op het tegengaan van overlast en een eerlijkere verdeling van kosten. KHN vraagt om daarbij ook de financiële draagkracht van buurtzaken mee te wegen. Zeker in wijken met weinig toeristen is de rek vaak beperkt.
Landelijke ontwikkelingen spelen tegelijk mee. Het minimumloon stijgt en de invoering van zero-emissiezones voor bestelverkeer komt eraan. Een zero-emissiezone verbiedt op termijn vervuilende bestelauto’s in delen van de stad, wat bezorging duurder kan maken. KHN wil dat deze effecten worden meegenomen in lokaal beleid voor de gastvrijheidssector.
De vereniging stelt voor om per wijk en per type bedrijf scenario’s door te rekenen. Zo wordt zichtbaar welke maatregelen haalbaar zijn zonder het aanbod te schaden. De gemeente kan daarmee gericht bijsturen, bijvoorbeeld via gefaseerde invoering of uitzonderingen voor kleine ondernemers. Dat moet de stapeling van lasten doorbreken.