Oud-Ajacied en analist Wim Kieft prijst een topverdediger van Oranje en noemt hem een ‘flegmatieke Nederlandse libero’. Die lofzang klinkt deze week in de voetbalpraat op tv. In Amsterdam-Zuidoost volgt Ajax dit soort analyses met interesse, omdat de club inzet op opbouw van achteruit. De vraag is wat die rol van de libero betekent voor het spel in de Johan Cruijff ArenA en voor supporters in de hoofdstad.
Wim Kieft ziet ‘Nederlandse libero’ bij Oranje
Wim Kieft zet een Nederlandse topverdediger neer als rustpunt achterin en spreekt van een ‘flegmatieke libero’. Daarmee doelt hij op een speler die het spel leest, rustig blijft en het elftal van achteruit stuurt. In zijn woorden klinkt waardering voor kalmte en timing boven pure bravoure. Zo’n profiel is schaars, maar kan een elftal dragen.
“Een flegmatieke Nederlandse libero.” — Wim Kieft
Een libero is de vrije man in het centrum van de defensie, vaak in een driemansverdediging, die inspeelt, indribbelt en rugdekking geeft. De term klinkt ouderwets, maar de functie is springlevend in het moderne voetbal. Bij Oranje keert die rol regelmatig terug als de bondscoach naar een vijfmansverdediging of opbouw met drie man schakelt. De discussie daarover is sportief relevant voor clubs en fans in het hele land.
De observatie van Kieft maakt duidelijk hoe belangrijk rust aan de bal is onder druk. Zeker op toernooien, waar tegenstanders vroeg storen, kan een kalme opbouwer het verschil maken. Dat maakt de koppeling naar clubvoetbal logisch: ploegen die van achteruit willen voetballen, zoeken dit type speler. In Nederland kijken scouts en trainers daarom extra naar positionering, passing en tempo.
Ajax werkt aan opbouw vanuit Amsterdam-Zuidoost
Ajax traint dagelijks aan de opbouw op sportcomplex De Toekomst, naast de Johan Cruijff ArenA in Amsterdam-Zuidoost. De ploeg wil weer vanzelfsprekend de bal hebben en vanuit achteren lijnen breken. Dat vraagt om een centrale verdediger die indribbelt, tempo bepaalt en middenvelders vrijspeelt. Het past bij de clubfilosofie die generaties Amsterdammers herkennen op de tribune.
Hoofdtrainer Francesco Farioli (op het moment van schrijven) staat bekend om verzorgd positiespel. Zijn staf schuift backs in, laat een verdediger doordekken en bouwt met drie man op. In zo’n structuur is een ‘libero’ feitelijk de creatieve schakel centraal achterin. Kiezt Ajax daarvoor een eigen jeugdspeler of een ervaren aankoop, dan stuurt dat direct de speelstijl.
Voor supporters betekent dit meer geduld in de eerste fase van aanvallen. Foutloos passen en goede veldbezetting zijn dan belangrijker dan snel de diepte zoeken. Het kan soms risico’s geven als de tegenstander hoog drukt. Maar als het lukt, levert het vrije mensen tussen de linies op en komt Ajax makkelijker aan kansen.
Jorrel Hato groeit in rol achterin Ajax
De jonge Ajacied Jorrel Hato wordt vaak genoemd als natuurlijke opbouwer. Hij is balvast, durft in te dribbelen en houdt het hoofd koel in kleine ruimtes. Daarmee tikt hij veel vakjes aan die bij een moderne libero horen. Zijn ontwikkeling staat symbool voor wat Ajax wil zien van eigen talent.
Hato krijgt in Amsterdam-Zuidoost veel verantwoordelijkheid in de opbouw. Dat betekent: vroeg aanspeelbaar zijn, vooruit denken en met de eerste pass het middenveld vinden. Elke wedstrijd prikkelt hem om sneller te scannen en zuiverder te passen. Het zijn details die samen het verschil maken tussen onzekerheid en controle.
Ajax bewaakt daarbij de balans met ervaren krachten naast hem. Een jonge opbouwer floreert als een team compact staat en de afstanden kort zijn. Trainers letten daarom op veldbezetting en coaching in de rug. Zo kan Hato groeien zonder dat de organisatie breekt als de bal wordt verspeeld.
Publiek in ArenA ziet tactiek veranderen
Wie naar de ArenA komt, zal andere patronen herkennen als Ajax vaker met een ‘vrije’ man opbouwt. De keeper wordt een extra aanspeelpunt, de centrale verdediger dribbelt in en middenvelders draaien open tussen de linies. Dat vraagt om rust vanaf de tribunes wanneer Ajax de bal achterin rond laat gaan. Het doel: de tegenstander uit positie lokken en daarna versnellen.
Voor tegenstanders in de Eredivisie is dat lastig verdedigen. Als één speler uitstapt, valt er ergens ruimte. Ajax wil daarvan profiteren met lopende mensen vanaf de zijkant of een steekpass door het centrum. Het team moet dan wel compact blijven om counters af te stoppen.
Als de opbouw niet loopt, kan de trainer tijdens de wedstrijd naar een andere veldbezetting schakelen. Bijvoorbeeld door een back hoog te zetten en een middenvelder te laten zakken. Het publiek ziet zo dat ‘de libero’ een rol is, geen vast systeem. De kern blijft: grip houden en kansen afdwingen.
Jeugd op De Toekomst traint op rust en passing
In de Ajax-opleiding ligt de nadruk al jaren op techniek onder druk. Trainers vragen jeugdspelers om vooruit te denken, scherp te passen en direct door te bewegen. Een rol als opbouwende verdediger begint bij eenvoudige dingen: aannemen in de loop en spelen naar de juiste kleur. Wie dat beheerst, kan op elk niveau mee.
Coaches gebruiken daarbij heldere regels: speel diep als het kan, breed als het moet, en terug als het de volgende pass verbetert. Zo leren jonge Amsterdammers wanneer je risico neemt en wanneer je de bal vasthoudt. Het sluit aan bij wat het eerste elftal nodig heeft in Amsterdam-Zuidoost. De doorstroom naar het eerste wordt daar uiteindelijk aan afgemeten.
Voor ouders en fans biedt dit perspectief: talenten krijgen vroeg les in positiespel en opbouwen. Daardoor kunnen ze sneller wennen aan druk van volle stadions. Als zo’n speler doorbreekt, ziet het publiek in de ArenA precies wat Kieft benoemt: kalmte, timing en overzicht. Dat is de basis van elke ‘flegmatieke Nederlandse libero’.