Steeds meer Amsterdammers halen koffie to go op weg naar werk of studie. In buurten als De Pijp, Oud-West en Oost staan ‘s ochtends rijen bij koffiezaken. De gemeente Amsterdam speelt in op de drukte en de regels rond wegwerpbekers. Ondernemers en bewoners zoeken naar een praktische balans, op het moment van schrijven in meerdere stadsdelen.
Koffie to go groeit
Koffie meenemen hoort inmiddels bij het dagelijkse ritme in de stad. In De Pijp rond de Albert Cuypmarkt en in Oud-West bij de Kinkerstraat begint het vroeg. Ook in Oost, rond de Javastraat, is het druk bij kleine koffiebars. Bezoekers en bewoners staan kort in de rij en lopen door.
Speciaalzaken spelen daarop in met vroege openingstijden en een afhaalraam. In Oud-West bij Lot Sixty One, rond de Westergas bij Espressofabriek en in het centrum bij Back to Black is het vooral in de ochtend spits. De keuze is groot: filter, espresso en plantaardige melk zijn standaard. Veel zaken communiceren duidelijk over wachtrijen en afval.
De drukte brengt ook rommel met zich mee, zoals bekers in plantenbakken of boomspiegels. Bewoners in stadsdeel West en Oost klagen daar geregeld over bij meldpunten van de gemeente. Stadsreiniging plaatst op sommige plekken extra prullenbakken. Rond de Dappermarkt en de Albert Cuyp zijn de voorzieningen al uitgebreid.
In de Haarlemmerbuurt en de Negen Straatjes letten ondernemers op doorstroming op de stoep. Korte looplijnen en een afhaalbalie binnen helpen. Zo blijft het overzichtelijk voor voetgangers, ook met kinderwagens of rolstoelen. Dat past bij de wens van de stadsdelen om stoepen vrij te houden.
Strengere regels voor bekers
Landelijk gelden sinds 2023 en 2024 strengere regels voor wegwerpplastic. In Amsterdam betekent dit: geen wegwerpbekers meer als je ter plekke drinkt. Bij meenemen rekenen zaken vaak een kleine toeslag, of ze bieden een herbruikbare beker aan. Met een eigen beker krijg je regelmatig korting.
De gemeente Amsterdam ondersteunt ondernemers met informatie over hergebruik. Handhavers letten vooral op netheid rondom winkels en op zwerfafval. De landelijke regels worden door de rijksoverheid gecontroleerd; lokaal gaat het vooral om uitvoering op straat. Zo werken gemeente, ondernemers en brancheorganisatie KHN Amsterdam aan heldere afspraken.
Voor koffiebars zijn herbruikbare bekers en wasprogramma’s een investering. Toch kiezen steeds meer zaken ervoor, om afval te beperken. Consumenten wennen aan een kleine opslag of aan het meenemen van een eigen beker. Dat past bij de circulaire ambities van de hoofdstad.
Amsterdam wil in 2030 het gebruik van nieuwe grondstoffen met 50% verminderen.
Stoepen moeten vrij blijven
Met meer afhaalverkeer groeit de druk op de stoepen. De campagne ‘Stoepen vrij’ van de gemeente vraagt om voldoende loopruimte. Dat is belangrijk voor mensen die slecht ter been zijn, en voor rolstoelgebruikers. Koffiezaken in Centrum en Zuid passen hun inrichting hierop aan.
In de Jordaan en de Pijp verplaatsen ondernemers de wachtrij naar binnen waar dat kan. Sommige zaken werken met een pick-up punt of tijdsloten via een app. Zo verspreiden de piekmomenten zich beter. Stadsdeel Centrum ziet daardoor minder opstoppingen bij smalle straten.
De gemeente kan boetes geven bij hinder of blokkades. Ondernemers hebben een vergunning nodig voor uitstallingen, zoals een afhaalraam of een bankje. Een vergunning is een officiële toestemming van de gemeente. Bij herhaalde overlast volgt vaak een waarschuwing en daarna een sanctie.
Bewoners vragen daarnaast om meer fietsrekken bij populaire straten. Geparkeerde fietsen nemen nu vaak de stoep in. De dienst Verkeer & Openbare Ruimte werkt aan extra rekken bij drukke hoeken. Dat moet de doorloop rond koffiezaken verbeteren.
Ondernemers zoeken balans
Veel horecazaken hebben te maken met hogere kosten voor energie, personeel en inkoop. Duurzamere bekers en wasinstallaties komen daarbij. De prijs van een cappuccino ging op sommige plekken iets omhoog. Ondernemers proberen de stijging beperkt te houden.
In Oost en Noord testen enkele koffiezaken een leenbeker met statiegeld. De klant levert de beker later in en krijgt het geld terug. Dit vraagt om duidelijke uitleg en een goede innameplek. Het vermindert wel zichtbaar het afval op straat.
KHN Amsterdam vraagt om heldere, eenvoudig toepasbare regels in alle stadsdelen. De gemeente helpt via het ondernemersloket met informatie over vergunningen en afval. Dat loket is bedoeld om snel antwoorden te geven. Zo hoeven kleine zaken minder tijd te besteden aan papierwerk.
Klanten spelen ook een rol. Wie een eigen beker meeneemt, krijgt vaak een kleine korting en voorkomt afval. Dat wordt steeds normaler bij ketens en bij zelfstandige koffiebars. Het maakt het systeem betaalbaar en duidelijk.
Stations zijn koffieknooppunten
Bij Amsterdam Centraal, Zuid, Amstel en Sloterdijk is koffie to go onderdeel van de dagelijkse stroom. Forenzen en studenten pakken snel een kop bij het station. De piek is in het eerste uur van de ochtend. Korte rijen en duidelijke looproutes helpen daar.
NS en ProRail werken met de gemeente aan overzichtelijke wandelroutes rond stations. Bij Amsterdam Zuid speelt ook de verbouwing van Zuidasdok mee. Bewegwijzering en tijdelijke paden moeten de drukte veilig leiden. Koffiezaken passen hun logistiek daarop aan.
Rond stations zet de gemeente extra afvalbakken en schoonmaakrondes in. Dat is nodig door de hoge doorstroom en het vele verpakkingsmateriaal. Bedrijven in de buurt helpen via hun BIZ-afspraken mee aan schoonhouden. Zo blijft de omgeving prettig voor reizigers en bewoners.
Steeds meer reizigers nemen een thermos- of meeneembeker mee. Veel koffiezaken bij stations accepteren die zonder problemen. Bewoners rond de stations zien zo minder afval op straat. Dat sluit aan bij het beleid om de stad schoner en toegankelijker te maken.