Een man in een rolstoel is recent overleden na de aanzuiging van een passerende trein op een spoorstation in Nederland. De sterke luchtstroom trok hem richting de perronrand. Het incident zet perronveiligheid in Amsterdam opnieuw op de agenda, vooral op drukke stations als Amsterdam Centraal en Sloterdijk. Reizigers krijgen het advies extra afstand te houden tot de gele lijn.
Amsterdamse perrons: risico bij doorkomende treinen
Op Amsterdam Centraal (Amsterdam-Centrum), Sloterdijk (Amsterdam-West), Zuid (Amsterdam-Zuid), Bijlmer ArenA (Amsterdam-Zuidoost) en Amstel (Amsterdam-Oost) razen regelmatig treinen door zonder te stoppen. Dan ontstaat een sterke luchtverplaatsing langs het perron. Wie te dicht bij de rand staat, kan uit balans raken of naar voren worden getrokken. De gele lijn en omroepberichten zijn er om precies dat risico te voorkomen.
Het gevaar is groter voor mensen met een rolstoel, rollator, buggy of zware koffer op wieltjes. Wielen kunnen gaan rollen door de luchtdruk, zeker op een licht aflopend perron. Zet daarom altijd de rem op een rolstoel of rollator wanneer een trein doorrijdt. Houd ook voldoende hand- en voethouding, en blijf ruim achter de gele lijn.
Bij de metro van GVB is de luchtstroom meestal minder sterk, maar afstand houden blijft nodig. Op de Noord/Zuidlijn staan schermen tussen perron en metro, wat extra bescherming geeft. Op andere metrolijnen en alle NS-perrons ontbreken die schermen. Daar is eigen alertheid dus extra belangrijk.
Wat betekent aanzuiging door trein
Aanzuiging is de krachtige luchtstroom die ontstaat wanneer een trein met snelheid passeert. De trein duwt lucht vooruit en trekt lucht langs de zijkant mee, waardoor drukverschillen ontstaan. Dat kan loszittende spullen, kleding of zelfs een persoon naar de perronrand trekken. Het effect is sterker bij hoge snelheid en smalle perronruimtes.
De perronmarkering is daarop ontworpen: de gele lijn geeft een veilige afstand aan. Tactiele ribbels helpen blinden en slechtzienden om de rand te voelen. Wie achter de lijn blijft, staat buiten de gevaarlijkste luchtstroom. Stap pas naar voren als de trein volledig tot stilstand is gekomen.
Ook de positie van een reiziger speelt mee. Dicht bij de rand, met wielen recht richting spoor, vergroot het risico. Een stabiele houding met de rem vast en het zwaartepunt van het lichaam van het spoor af verkleint het gevaar.
Rolstoel en NS Reisassistentie op Centraal en Zuid
Reizigers die ondersteuning nodig hebben kunnen gebruikmaken van NS Reisassistentie. Deze service is op het moment van schrijven beschikbaar op Amsterdam Centraal, Amsterdam Zuid, Amsterdam Sloterdijk, Amsterdam Bijlmer ArenA en Amsterdam Amstel. Medewerkers helpen bij het in- en uitstappen en bij veilig wachten op het perron. Reserveren kan via de NS-app of website, bij voorkeur minimaal een uur vooraf.
Wacht met een rolstoel bij voorkeur midden op het perron, ruim achter de gele lijn. Zet de parkeerrem vast zodra een trein nadert of doorrijdt. Draai de rolstoel iets van de spoorzijde af. Volg instructies van omroepberichten en perronmedewerkers op.
Op Amsterdam Centraal is doorgaans personeel aanwezig bij servicepunten en op de perrons. Op Zuid en Sloterdijk is er eveneens toezicht door Service & Veiligheid. Zie je een onveilige situatie, gebruik dan de SOS-zuil op het perron of meld het via de NS-app. Bij direct gevaar bel je 112.
ProRail en NS benadrukken perronveiligheid
ProRail beheert de stations en sporen, NS verzorgt het treinvervoer. Beide organisaties wijzen reizigers herhaaldelijk op de risico’s van doorkomende treinen. Dat gebeurt met borden, omroepberichten en perronmarkeringen. In Amsterdam zijn deze voorzieningen zichtbaar op alle grote stations.
Service- en veiligheidsteams lopen rondes op de perrons. Camera’s helpen bij toezicht en snelle melding van incidenten. Bij evenementen rond de Johan Cruijff ArenA en Ziggo Dome stemt de gemeente Amsterdam met NS en ProRail af over crowdmanagement. Zo blijft er genoeg ruimte en overzicht op de perrons.
De gemeente werkt in bredere zin aan toegankelijke en veilige looproutes rond stationspleinen. Denk aan duidelijke bewegwijzering, goede verlichting en liften. Stationstoegankelijkheid is wettelijk en praktisch een gezamenlijke opgave van spoorbeheerders, vervoerders en de stad. Reizigers spelen daarbij een eigen rol door de regels te volgen.
Wat dit betekent voor Amsterdammers
Houd afstand: blijf achter de gele lijn, zeker als een trein doorrijdt. Zet wielen op de rem en houd kinderen en buggy’s stevig bij je. Wacht bij voorkeur niet bij het smalste deel van het perron. Verplaats je naar het midden, waar meer ruimte is.
Reizigers met een rolstoel of rollator kunnen hun rit plannen met NS Reisassistentie. Reis buiten de spits als dat kan, dan is er meer rust op het perron. Kom je aan op Amsterdam Sloterdijk, Zuid of Bijlmer ArenA en voelt het onveilig? Vraag hulp aan perronmedewerkers of wacht in de buurt van een SOS-zuil.
Ook ondernemers en beheerders op en rond stations kunnen bijdragen. Houd looproutes vrij en voorkom obstakels bij de perronrand. Meld defecte liften, losse tegels of kapotte verlichting direct via de beheerkanalen. Zo blijven Amsterdamse stations toegankelijk en zo veilig mogelijk voor iedereen.