Bart De Wever, burgemeester van Antwerpen, presenteerde deze week in zijn stad het boek ‘Over welvaart’. Daarin legt hij de nadruk op economische kracht en productiviteit. Dat debat is ook relevant voor Amsterdam, van de Zuidas tot Westpoort. De vraag is hoe de hoofdstad haar vestigingsklimaat en werkgelegenheid versterkt zonder de leefbaarheid te verliezen.
Debat raakt de hoofdstad
In Amsterdam speelt al langer de vraag hoe de economie kan groeien en tegelijk betaalbaar en leefbaar kan blijven. De gemeente en de Amsterdam Economic Board, een netwerk dat innovatie en samenwerking stimuleert, leggen de focus op duurzame groei. Dat sluit aan bij de discussie die De Wever aanzwengelt over welvaart en economische koers. De kern voor de hoofdstad: ruimte voor bedrijven, banen en betaalbare woningen in balans.
In stadsdeel Westpoort, waar de haven en industrie zitten, is die vraag heel concreet. Bedrijven willen investeren, maar de ruimte is schaars en energie moet schoner. In het centrum en in de Pijp ervaren bewoners juist drukte en hoge huren. De spanning tussen groei en rust is hier dagelijks voelbaar.
Ook in Noord en Zuidoost groeit de economie snel. Op de NDSM-werf, in Buiksloterham en rond Amsterdam Arena komen nieuwe bedrijven en opleidingen samen. De gemeente wil die ontwikkeling sturen met duidelijke regels en goede verbindingen. Zo blijft de welvaart ook lokaal merkbaar.
Vestigingsklimaat vraagt helder beleid
Ondernemers en kennisinstellingen vragen om voorspelbare regels en snelle procedures. MKB-Amsterdam benadrukt daarbij het belang van betaalbare bedrijfsruimte en minder stapeling van vergunningen. Dat past bij het bredere gesprek over het vestigingsklimaat Amsterdam 2025: zekerheid over waar gebouwd, gewoond en gewerkt kan worden. Heldere keuzes geven investeerders en werkgevers houvast.
Op de Zuidas is de vraag vooral: blijft er genoeg plek voor internationale hoofdkantoren én start-ups? Het stadsbestuur kijkt naar mengen van functies, zoals woningen boven kantoren en voorzieningen op straatniveau. Dat helpt om de wijk ook buiten kantooruren levendig te maken. Maar extra regels mogen groei niet afremmen, zeggen ondernemers in Buitenveldert.
In de binnenstad spelen andere zorgen, zoals drukte en schaarse ruimte. Strengere regels voor vakantieverhuur en horeca moeten de leefbaarheid beschermen. Tegelijk zoeken creatieve ondernemers werkplekken buiten het centrum, bijvoorbeeld in Sloterdijk en Noord. Zo verspreidt de economische activiteit zich over de stad.
Haven zet in op vergroening
De Port of Amsterdam werkt aan schonere energie en slimme logistiek. Projecten voor walstroom, waterstofimport en duurzame brandstoffen moeten uitstoot omlaag brengen. Dit raakt vooral Westpoort en de Energiehaven bij de Nieuwe Hemweg. Bedrijven vragen om zekerheid over netcapaciteit en infrastructuur.
De haven is belangrijk voor banen en inkomsten in de Metropoolregio. Logistiek, maakindustrie en circulaire startups groeien, maar lopen tegen ruimte- en energiegrenzen aan. De Dienst Ruimte & Duurzaamheid en netbeheerder Liander zoeken oplossingen voor het volle stroomnet. Dat is nodig om investeringen niet te verliezen.
Ook vervoer verandert. Meer goederen gaan via binnenvaart en spoor om vrachtwagens in de stad te beperken. Dat sluit aan bij plannen voor duurzaam vervoer in de stad, zoals zero-emissiezones. Met betere overslagpunten aan de rand kan de binnenstad rustiger blijven.
“Economische groei in Amsterdam staat of valt met ruimte voor werk én wonen.”
Arbeidsmarkt vraagt om vakmensen
Banen in techniek, zorg, ict en logistiek blijven moeilijk te vervullen. ROC van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam spelen hierop in met praktijkgerichte opleidingen. In Zuidoost werken scholen en bedrijven samen rond de Johan Cruijff ArenA en AMC. Zo groeit het aantal stages en leerbanen dicht bij huis.
De gemeentelijke dienst Werk, Participatie en Inkomen ondersteunt omscholing voor werkzoekenden. Dat helpt Amsterdammers om door te stromen naar kansrijke beroepen. Ondernemers in Noord en Nieuw-West geven aan dat zij sneller kandidaten willen vinden. Snellere matching en taalscholing kunnen daarbij helpen.
Voor jongeren is zicht op toekomst belangrijk. Met leer-werktrajecten in de haven en op bedrijventerreinen als Sloterdijk en Amstel III komt werk dichterbij. Goede verbindingen met metro en fiets maken die plekken bereikbaar. Zo wordt welvaart ook sociaal gedeeld.
Ruimte voor makers en mkb
Mkb-bedrijven en makers zoeken betaalbare werkplaatsen. In Noord, zoals op de NDSM-werf, en in de Houthavens ontstaan broedplaatsen via Bureau Broedplaatsen van de gemeente. Zij bieden tijdelijke en betaalbare ruimtes voor creatieve en ambachtelijke ondernemers. Dat houdt de stad vernieuwend en toegankelijk.
Toch verdwijnt betaalbare ruimte door woningbouw en herontwikkeling. Het college van B en W werkt daarom aan harde afspraken in gebiedsplannen. Een vaste mix van wonen, werken en voorzieningen kan schaarste verminderen. Duidelijkheid voorkomt dat bedrijven wegtrekken naar de regio.
Bewoners willen daarbij invloed op de inrichting van hun buurt. Buurtplatforms in De Baarsjes en Oost vragen om werkplekken die passen bij de wijk. Minder overlast, meer lokale banen en goede logistiek zijn hun wensen. Met heldere spelregels kan dat samengaan met groei.
Wat dit betekent voor Amsterdam
Het boek van De Wever brengt het gesprek over welvaart en productiviteit op scherp. In Amsterdam draait dat om drie keuzes: ruimte voor bedrijven, investeren in mensen en vergroenen van de economie. Als die keuzes samenkomen, blijft de hoofdstad aantrekkelijk én leefbaar. Daar profiteren bewoners, ondernemers en bezoekers van.
Het stadsbestuur kan dit sturen met duidelijke kaders in gebiedsplannen, snelle vergunningen en investeringen in energie en mobiliteit. Ook samenwerking met de regio en de haven is cruciaal. De Amsterdam Economic Board en Port of Amsterdam spelen daarin een rol. Zo blijft de economische motor draaien zonder de stad te overladen.
Voor Amsterdammers betekent dit vooral zekerheid. Werk en scholing in de buurt, minder uitstoot en een rustigere binnenstad zijn directe effecten. De koers die nu wordt gekozen bepaalt de welvaart van morgen. Dat maakt dit economische debat urgent in alle stadsdelen.