De Hempont in het havengebied Westpoort kan de komende maanden drukker worden. Bestuurders van brommobielen kiezen mogelijk vaker dit veer tussen Amsterdam en Zaandam. De gemeente Amsterdam werkt aan aangescherpte pontregels voor het IJ, onder verantwoordelijkheid van wethouder Melanie van der Horst (D66). Het doel is meer veiligheid en doorstroming, maar dat kan verkeer verschuiven naar de Hempont.
Hempont kan meer brommobielen verwachten
De Hempont verbindt de Amsterdamse Hemkade bij Westpoort met het Hembrugterrein in Zaandam. Het veer wordt uitgevoerd door GVB en neemt ook gemotoriseerd verkeer mee. Een brommobiel is een kleine auto (45 km/u) die een bromfietskenteken heeft en waarvoor geen volwaardig autorijbewijs nodig is. Juist omdat de Hempont voertuigen aan boord toelaat, is dit veer aantrekkelijk voor dit type weggebruikers.
De gemeente scherpt de regels op de drukste veren over het IJ in Amsterdam-Centrum en Amsterdam-Noord aan. Doel is meer ruimte voor voetgangers en fietsers en minder conflicten tussen snelle en langzame voertuigen. Daaruit volgt mogelijk dat brommobielen minder welkom of beperkt zijn op de drukste overtochten. Een logisch gevolg is dat zij uitwijken naar de Hempont, waar dit type voertuig wel terechtkan.
Meer brommobielen aan boord kan de doorstroming op de Hempont beïnvloeden. Laden en lossen vraagt tijd en aandacht, zeker als er een mix is van vrachtwagens, auto’s, brommobielen, fietsen en voetgangers. In de spits kan dit voor langere wachtrijen zorgen aan de Hemkade en op het Hembrugterrein. Dat raakt forenzen en ondernemers die de Noordzeekanaal-corridor dagelijks gebruiken.
Wethouder Van der Horst wijzigt pontbeleid
Wethouder Melanie van der Horst (D66, Verkeer en Vervoer) stuurt op veiliger en efficiënter gebruik van de ponten. De druk op de IJ-veren bij Amsterdam-Centraal en NDSM is de laatste jaren fors toegenomen. Met nieuwe regels wil de gemeente ruimte geven aan het groeiende aantal fietsers en voetgangers en conflicten met gemotoriseerd verkeer verminderen. Daarbij horen ook duidelijke afspraken per voertuigcategorie.
Het gemeentebestuur bereidt het pontbeleid voor; de Gemeenteraad Amsterdam weegt het af bij de formele besluitvorming. Op het moment van schrijven is Van der Horst verantwoordelijk voor mobiliteit. In de uitwerking kan worden gekozen voor tijdvakken, beperkingen per type voertuig of aanvullende handhaving. De kern blijft: veilig en voorspelbaar gebruik van schaarse pontcapaciteit.
De maatregelen richten zich vooral op de drukste IJ-verbindingen in Amsterdam-Noord en Amsterdam-Centrum. Als daar minder gemotoriseerd klein verkeer terechtkan, kan de vraag verschuiven naar alternatieve routes. De Hempont fungeert dan als uitwijk, juist omdat het een autoveer is. Dat heeft gevolgen buiten het beleidsgebied, tot in het havengebied en richting Zaanstreek.
GVB moet capaciteit Hempont bewaken
GVB beheert de veerdiensten in en rond de hoofdstad, inclusief de Hempont. Als meer brommobielen instromen, moet de vervoerder de capaciteit en doorstroming nauw volgen. Denk aan heldere rijbanen op het dek, begeleiding bij het in- en uitrijden en zo nodig bijsturing in de vaardienst. Doel is om wachttijden te beperken en de veiligheid voor alle reizigers te borgen.
De mix van voertuigen op de Hempont vraagt om duidelijke regels en goede inrichting. Brommobielen zijn klein, maar delen de ruimte met zwaarder verkeer en kwetsbare weggebruikers. Extra aandacht voor zichtlijnen, opstelvakken en snelheid op het dek helpt incidenten te voorkomen. Ook informatie ter plekke en via de GVB-app kan piekdrukte spreiden.
Bij aanhoudende drukte kan de dienstregeling of het omloopplan worden bekeken. Dat is maatwerk: de Noordzeekanaalroute kent andere patronen dan de IJ-veren. GVB zal daarbij afstemmen met de gemeente Amsterdam en de regio Zaanstreek. Zo blijft het veer betrouwbaar voor forenzen en bedrijven in en rond Westpoort.
Gevolgen op Hemweg en Hemkade
Rond de Amsterdamse Hemkade en Hemweg kan extra oponthoud ontstaan. In de spitsperiode vormen zich nu al rijen met vracht- en bestelverkeer voor Westpoort. Komt daar meer klein gemotoriseerd verkeer bij, dan moeten wegbeheerders de doorstroming en veiligheid in het oog houden. Dat raakt ook fietsers die via de Spaarndammerweg en Sloterdijk hun route plannen.
Voor de omgeving betekent dit mogelijk meer wachttijd bij de op- en afritten van de pont. Bedrijven in het havengebied kunnen leveringen en rijtijden hierop afstemmen. Bewoners en forenzen doen er goed aan iets eerder te vertrekken of een rustige tijd te kiezen. Goede bewegwijzering en duidelijke wachtrij-indeling kunnen de hinder beperken.
De gemeente kan bovendien tijdelijke maatregelen inzetten, zoals verkeersregelaars bij piekdrukte. Ook kan een evaluatie van de verkeerslichten bij de Hemweg helpen. Zo blijft de aansluiting richting Amsterdam-West en de A10 overzichtelijk. Het doel is een veilige en voorspelbare keten van kade tot weg.
Alternatieven voor Noord en Zaanstreek
Wie met de auto reist, kan uitwijken via de Coentunnel en de A10. Brommobielen mogen echter niet op snelwegen; voor deze groep zijn de ponten en regionale wegen de aangewezen route. In dat geval helpt het om buiten de spits te reizen of een minder drukke overtocht te kiezen. Check vooraf de actuele informatie van GVB om wachttijd te beperken.
Fietsers en voetgangers hebben langs het IJ meerdere keuzes, afhankelijk van vertrekpunt en bestemming. Een alternatieve veerverbinding of een route via Amsterdam-Oost kan in sommige gevallen sneller zijn. Voor ritten tussen Amsterdam-Noord en Zaanstreek blijven regionale fietsroutes via Landsmeer en Oostzaan een optie. Plan de route met actuele verkeers- en pontinformatie voor vertrek.
De komende periode wordt duidelijk hoe het aangepaste pontbeleid precies uitpakt. Inwoners en ondernemers kunnen hun ervaringen delen bij de Gemeenteraad Amsterdam tijdens inspraakmomenten. Zo komt in beeld waar knelpunten ontstaan en welke bijsturing nodig is. Het doel blijft voor iedereen hetzelfde: veilig, vlot en toegankelijk varen in en om de stad.