VTTI en partner Connex werken aan een nieuwe Greenstock-voorbehandelingsinstallatie in het havengebied van Amsterdam. Het project is nu de ontwerpfase ingegaan. De installatie moet afvaloliën en vetten geschikt maken voor duurzame brandstoffen zoals HVO en SAF. Dit sluit aan bij de koers van Havenbedrijf Amsterdam en de gemeente om de haven in Westpoort te verduurzamen.
Ontwerp voor biogrondstof-hub
De Greenstock-installatie is bedoeld om ruwe biogrondstoffen te reinigen voordat ze worden omgezet in brandstof. Het gaat om stromen zoals gebruikte frituurolie en andere restvetten. Door onzuiverheden te verwijderen, voldoen deze aan de strenge eisen van raffinaderijen.
VTTI beheert al jaren een terminal in Westpoort en wil daar de keten voor groene brandstoffen versterken. Connex is projectpartner in de technische uitwerking. Het ontwerp moet duidelijk maken welke technieken worden ingezet en hoe de installatie wordt ingepast op het bestaande terrein.
Na voorbehandeling kunnen de stromen per binnenvaartschip of vrachtwagen door naar producenten van HVO en duurzame vliegtuigbrandstof (SAF). Daarmee ontstaat in Amsterdam een schakel in een schonere brandstofketen. Het havengebied blijft zo een logistieke draaischijf, maar met meer nadruk op circulaire stromen.
Haven zet in op vergroening
Havenbedrijf Amsterdam zet in op minder fossiele overslag en meer circulaire activiteiten. De stad wil richting 2050 klimaatneutraal zijn, met stevige stappen al voor 2030. Projecten die fossiele uitstoot in en rond de haven terugdringen krijgen daarom prioriteit.
Ook het stadsbestuur stuurt hierop via het programma Circulaire Economie. Wethouder duurzaamheid Zita Pels (op het moment van schrijven) stimuleert projecten die reststromen opnieuw benutten. Een voorbehandelingsinstallatie past in die lijn, omdat afval wordt omgezet in hoogwaardige grondstoffen.
Doel: een schonere brandstofketen aan de kade, met minder uitstoot in en rond Westpoort.
Voor Schiphol en de luchtvaartsector is extra aanbod van SAF-logistiek relevant. Door Europese regels komt er vanaf 2025 een bijmengplicht voor duurzame vliegtuigbrandstof, oplopend richting 2030. Een Amsterdamse schakel kan de aanvoer dichter bij de vraag organiseren.
Vergunning en veiligheid vereist
Het project moet langs de vergunningsroute van de Omgevingswet. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, die toezicht houdt op milieu en geluid, beoordeelt daarbij onder meer emissies, geur en waterkwaliteit. Ook de brandveiligheid valt onder strenge eisen van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland.
In de volgende fase komt er een ontwerp-omgevingsvergunning ter inzage. Bedrijven en omwonenden kunnen dan een zienswijze indienen. Dat is gebruikelijk bij industriële projecten in het havengebied.
De aanleg brengt extra transportbewegingen met zich mee, vooral via de kades en hoofdwegen in Westpoort. De verwachting is dat het meeste volume via binnenvaart wordt afgehandeld. Dat beperkt vrachtverkeer richting woonwijken in West en Nieuw-West.
Effect op werk en opleidingen
Als de bouw doorgaat, zijn er banen nodig voor operators, onderhoudsmonteurs en laboranten. De krapte aan technisch personeel in de regio speelt al langer. Bedrijven in Westpoort kijken daarom vaak naar samenwerking met opleidingen.
Het ROC van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam bieden opleidingen in procestechniek en maritieme logistiek. Zo’n project kan stageplaatsen en bijscholing opleveren. Dat helpt om de haven ook sociaal-economisch te versterken.
Ondernemersverbanden in de haven, zoals ORAM, volgen dit soort plannen nauwgezet. Thema’s zijn dan vaak veiligheid, bereikbaarheid en verduurzaming. Een stabiele planning en heldere afspraken met omliggende bedrijven zijn daarbij belangrijk.
Schakel met Schiphol en stad
De vraag naar SAF groeit door Europese bijmengregels. Met een voorbehandelingsinstallatie in Amsterdam kan aanvoer per schip efficiënter worden georganiseerd richting producenten en afnemers. Dat verkort routes en kan uitstoot in de logistiek beperken.
De gemeente stimuleert duurzaam vervoer in de stad met walstroom, schonere binnenvaart en zero-emissiezones voor stadslogistiek. Meer behandeling en overslag via het water past in dat beleid. Voor Westpoort betekent dit kansen voor stillere en schonere afhandeling aan de kade.
Bij grote projecten kijkt de gemeente ook naar goede aansluiting op OV en fiets voor werknemers. Sloterdijk en de haven liggen dicht bij elkaar, maar de laatste kilometers zijn soms lastig. Extra pendelvervoer of veilige fietsroutes kunnen daarbij helpen.
Volgende stappen en planning
De huidige ontwerpfase moet uitwijzen hoe de installatie technisch en ruimtelijk wordt ingepast. Daarna volgen de vergunningsprocedure en een definitief investeringsbesluit. Bij groen licht start de bouw en daarna de testfase.
Op het moment van schrijven zijn geen openbare cijfers gedeeld over capaciteit, kosten of bouwduur. Wel is duidelijk dat de gemeente en het havenbedrijf projecten toetsen op klimaatwinst en hinder. Transparantie over emissies en transport is dan een vast onderdeel.
Bewoners krijgen vooral via inspraakmomenten zicht op de plannen, al woont er in Westpoort zelf nauwelijks iemand. De aandacht gaat daarom uit naar verkeersroutes langs bedrijven en naar de rand van stadsdelen West en Nieuw-West. Heldere afspraken moeten overlast voorkomen en de voordelen voor de stad zichtbaar maken.