Een nieuwe vervoerder wil extra treinen laten rijden tussen Amsterdam Centraal en Berlijn en Hamburg. Het gaat om nieuwe internationale treinverbindingen die naar verwachting de komende jaren van start kunnen gaan. De ritten moeten meer keuze en lagere prijzen bieden voor reizigers uit de hoofdstad. Dat past bij de inzet op duurzaam vervoer in de stad en minder korte vluchten.
Extra treinen naar Duitsland
De plannen gaan om nieuwe, rechtstreekse treinen tussen Amsterdam en twee Duitse steden: Berlijn en Hamburg. Nu is er al een Intercity naar Berlijn, maar naar Hamburg moeten reizigers meestal overstappen in Osnabrück. Met extra treinen komt er meer spreiding over de dag en mogelijk snellere verbindingen. Reizigers vanuit stadsdelen Centrum, West en Noord hebben dan vaker een directe keuze.
Het initiatief komt van een commerciële aanbieder die zonder subsidie wil rijden, ook wel open access genoemd. Bestaande vervoerders als NS en Deutsche Bahn blijven de huidige diensten uitvoeren. De nieuwe treinen komen daar bovenop en richten zich op prijs en frequentie. Daarmee ontstaat concurrentie op internationale routes vanaf Amsterdam Centraal.
Voor de hoofdstad betekent dit meer internationale reizigersstromen via het stationsgebied. Dat kan druk geven rond het Stationsplein en de IJzijde. Tegelijk kunnen Amsterdammers makkelijker een weekend weg per trein plannen. De vraag is wel hoe dit past binnen de verbouwing van het station.
Drukte op Amsterdam Centraal
Amsterdam Centraal is tot in de jaren dertig in verbouwing. Er is minder perronruimte en ProRail moet de schaarse sporen slim verdelen. Extra internationale treinen vragen daarom scherpe planning. De gemeente Amsterdam en de Vervoerregio letten mee op doorstroming van voetgangers, tram en metro.
Het stadsbestuur bekijkt tegelijk de rol van Amsterdam Zuid als toekomstig internationale hub. Bij Zuidasdok worden perrons verbreed en komt meer capaciteit. Een deel van de internationale treinen kan later naar Zuid verhuizen. Dat moet de druk in stadsdeel Centrum verlagen.
Voor bewoners en ondernemers rond het station telt vooral wat er dagelijks verandert. Meer treinen betekenen mogelijk andere vertreksporen en nieuwe looproutes. Reizigers krijgen te maken met aangepaste vertrektijden. Goede reisinformatie en duidelijke bewegwijzering zijn dan nodig.
Duurzaam vervoer in de stad
De gemeente wil dat korte afstanden vaker per trein gaan in plaats van per vliegtuig. Dat staat in de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050. Extra treinen naar Duitsland helpen bij die omslag. Zeker voor populaire bestemmingen als Berlijn en Hamburg.
Meer concurrentie kan ook lagere ticketprijzen opleveren. Dat maakt de trein aantrekkelijker voor bewoners uit Nieuw-West, Oost en Noord, die via metro en pont snel bij het station zijn. Ook studenten en zzp’ers kunnen profiteren van goedkope zitplaatsen. De verwachting is dat de vraag vooral in weekenden toeneemt.
Een treinreis naar Berlijn stoot tot 90% minder CO2 uit dan een vlucht op dezelfde route.
Wethouder Melanie van der Horst (Verkeer en Vervoer, op het moment van schrijven) pleit al langer voor betere internationale treinverbindingen. Ze ziet dit als alternatief voor korte vluchten vanaf Schiphol. De stad werkt daarbij samen met de Vervoerregio en het Rijk. Nieuwe treinen passen in dat beleid.
Kansen voor ondernemers Centrum
Meer rechtstreekse treinen brengen extra bezoekers uit Duitsland naar de binnenstad. Hotels en horeca rond Damrak, Zeedijk en de Haarlemmerbuurt verwachten meer weekendgasten. Dat kan gunstig zijn in rustige periodes. In drukke maanden vraagt het om spreiding.
Amsterdam&partners, de citymarketingorganisatie, zet al langer in op spreiding naar buurten buiten de grachtengordel. Denk aan cultuur op het NDSM-terrein in Noord of musea in Zuid en Oost. Snelle treinverbindingen maken dagtrips makkelijker te plannen. Dat helpt ook kleinere ondernemers buiten het centrum.
De gemeente wil dat stationsgebieden leefbaar blijven. Dat betekent heldere looproutes, toezicht en schone pleinen. Extra reizigers vragen extra voorzieningen, zoals zitplekken en toiletten. Het stadsdeel Centrum zal daarop sturen.
Vergunningen en spoorcapaciteit
Voordat de nieuwe treinen rijden, zijn verschillende stappen nodig. ProRail moet ruimte op het spoor toewijzen. De Inspectie Leefomgeving en Transport controleert veiligheid en vergunningen. De Autoriteit Consument & Markt beoordeelt of de plannen de bestaande, gesubsidieerde treindiensten niet verstoren.
Die procedures kosten tijd en kunnen het aantal treinen beïnvloeden. Op het moment van schrijven is nog niet duidelijk hoeveel ritten per dag mogelijk zijn. Ook kan het zijn dat sommige treinen in eerste instantie via Amsterdam Sloterdijk of Amsterdam Zuid vertrekken. Dat hangt af van de werkzaamheden op Centraal.
Reizigersorganisatie Rover vraagt om duidelijke, simpele tarieven en goede aansluitingen op metro en tram. Dat voorkomt keuzestress bij verschillende aanbieders. Het stadsbestuur wil daarbij extra aandacht voor toegankelijkheid. Denk aan liften, brede poortjes en hulp op het perron.
Wat dit betekent voor Amsterdammers
Als de plannen doorgaan, krijgen Amsterdammers meer keuze om naar Berlijn en Hamburg te reizen. Dat kan tijd en geld schelen, zeker buiten de spits. Ook is de trein een stillere en schonere optie dan het vliegtuig. Voor de stad is dat een stap richting schonere mobiliteit.
Wel blijft het even wennen op en rond Amsterdam Centraal. Bouwhekken, omleidingen en volle perrons blijven voorlopig. Goede informatie via GVB en NS-apps wordt daarom belangrijk. Wie vooruit plant, reist het prettigst.
De gemeente en de Vervoerregio beloven de effecten te volgen. Zij sturen bij als de drukte te groot wordt in het stationsgebied. Bewoners en ondernemers kunnen knelpunten melden bij het stadsdeel Centrum. Zo blijft de internationale trein winst voor zowel reiziger als stad.