Het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol en Hoofddorp wordt fors duurder. Er is nog 3 tot 6 miljard euro extra nodig om het project rond te krijgen. De gemeente Amsterdam, de Vervoerregio Amsterdam en het Rijk zoeken op dit moment naar oplossingen. Het gaat om een grote OV-investering in en rond Station Zuid en de Zuidas, die belangrijk is voor reizigers en banen in de hoofdstad.
Doortrekken naar Schiphol duurder
De nieuwe kostenraming laat een groot gat zien in de begroting voor de uitbreiding van metrolijn M52. Het traject loopt vanaf Station Zuid via Schiphol richting Hoofddorp, buiten de stadsgrens maar met grote impact op Amsterdam. De hogere prijs komt door inflatie, strengere veiligheidseisen en de complexe bouw op en onder Station Zuid. Ook de koppeling met druk spoor- en wegverkeer rond de Zuidas maakt het werk lastiger en dus duurder.
3 tot 6 miljard euro extra is nodig voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol.
Zonder extra geld schuift de planning op en blijven reizigers langer aangewezen op drukke treinen en bussen. Het stadsbestuur noemt de lijn belangrijk voor duurzaam vervoer in de stad. Een directe metro naar de luchthaven moet de bereikbaarheid van de Zuidas en het centrum verbeteren. Dat kan ook de druk op knooppunten als Station Zuid en Amsterdam Centraal verlichten.
De uitbreiding is onderdeel van bredere groei van Amsterdam en de regio. In buurten als de Zuidas, Oud-Zuid en De Pijp wonen en werken steeds meer mensen. Voor nieuwe woningen en kantoren is beter openbaar vervoer nodig. De Noord/Zuidlijn doortrekken past in dat OV-beleid.
Gemeente zoekt extra geld
De gemeente Amsterdam praat met de Vervoerregio Amsterdam, het Rijk en de provincie Noord-Holland over een nieuwe financiële mix. Ook Schiphol en de gemeente Haarlemmermeer zijn betrokken, omdat de lijn hun gebied bedient. Mogelijke bronnen zijn regionale fondsen, rijksbijdragen en bijdragen van grote gebiedsontwikkelingen. Over concrete verdeling is nog geen besluit.
Wethouder verkeer Melanie van der Horst (op het moment van schrijven) benadrukt dat de lijn nodig is voor bereikbaarheid en schone mobiliteit. Het college van B en W wil voorkomen dat OV-projecten stilvallen door kostenstijgingen. Tegelijk moet de stad scherp blijven op risico’s en fasering. De Vervoerregio, die het regionale OV betaalt en aanstuurt, let daarbij op haalbaarheid en dienstregeling.
Formele besluiten lopen via de gemeenteraad en de regioraad van de Vervoerregio. Zij stellen kaders voor geld, planning en eisen aan hinder. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bespreekt rijksgeld via het landelijke investeringsprogramma voor infrastructuur. Pas bij duidelijke afspraken kan het project naar de volgende fase.
Gevolgen voor reizigers Zuid
Voor reizigers in Amsterdam-Zuid, De Pijp en het centrum kan de extra vertraging teleurstellend zijn. Een rechtstreekse metro naar Schiphol zou reistijden verkorten en overstappen beperken. Vooral werknemers uit Noord en Oost die op de Zuidas of de luchthaven werken, wachten op die verbetering. Tot die tijd blijft de drukte in trein en bus merkbaar.
Als de bouw start, krijgen omwonenden en bedrijven rond Station Zuid te maken met werkzaamheden. Dat kan tijdelijk zorgen voor omleidingen, aangepaste looproutes en geluid. De gemeente en GVB beloven doorgaans duidelijke reisinformatie en faseren werken zoveel mogelijk buiten de spits. Bewoners in Buitenveldert en bij de Zuidas vragen daarbij om heldere planning.
Ook voor toeristen en bezoekers van de hoofdstad is de lijn relevant. Een directe metro naar Schiphol spreidt reizigers over meer routes. Dat kan de druk op Amsterdam Centraal en de Noord/Zuidlijn door de binnenstad verminderen. Het past in het beleid om de stad bereikbaar en leefbaar te houden.
Samenhang met Zuidasdok
De uitbreiding raakt aan Zuidasdok, het grote project waarbij de A10 Zuid ondergronds gaat en Station Zuid wordt uitgebreid. Beide projecten delen ruimte en bouwlogistiek, en beïnvloeden elkaar in tijd en kosten. Als de planning niet goed matcht, kan dat extra hinder en vertraging veroorzaken. Daarom willen de projectteams strak afstemmen.
Station Zuid groeit uit tot tweede hoofdstation van Amsterdam. Meer perrons en bredere passages zijn nodig voor trein, metro en tram. De Noord/Zuidlijn-doortrekking voegt extra reizigersstromen toe, die passen bij de groei van de Zuidas en Amsterdam Nieuw-West. Een goede koppeling tussen perrons, metrohal en fietsenstallingen is daarbij belangrijk.
De gemeente, ProRail en Rijkswaterstaat werken hier gezamenlijk aan, ieder met een eigen taak. ProRail gaat over het spoor, Rijkswaterstaat over de A10, en de dienst Metro en Tram van de gemeente over de metro. Bewoners en bedrijven vragen om één aanspreekpunt voor communicatie. De stad belooft betere afstemming bij werkzaamheden en informatievoorziening.
Volgende stappen dit jaar
Dit jaar volgt een bestuurlijk besluit over de aanpak en dekkingsmogelijkheden. Daarna kan de planfase worden aangescherpt, met meer detail over tracé, stations en bouwmethode. Voor grote projecten hoort daar vaak een milieueffectrapport bij, dat effecten op geluid, lucht en verkeer beschrijft. Bewoners kunnen dan een reactie indienen.
De Vervoerregio werkt intussen aan dienstregelingsscenario’s, zodat straks voldoende materieel en personeel beschikbaar is. GVB kijkt naar inzet van metrostellen en de gevolgen voor onderhoud. De gemeente onderzoekt bouwroutes en maatregelen tegen hinder in stadsdeel Zuid. Denk aan tijdvensters voor bouwverkeer en veilige fiets- en looproutes.
Het college wil de doortrekking koppelen aan andere stedelijke doelen, zoals woningbouw en schone mobiliteit. Zo kunnen investeringen elkaar versterken in gebieden als de Zuidas en Schinkelkwartier. Als de financiering rondkomt, kan het project richting uitvoering. Zonder extra geld blijft de lijn op papier en schuift de start verder op.