NS wil vanaf 2027 meer treinen rijden naar het noorden en oosten van het land. In Amsterdam worden vooral Amsterdam Zuid, Sloterdijk en Bijlmer ArenA belangrijker als overstappunten. De verbouwing van Amsterdam Centraal dwingt tot andere routes en meer spreiding. Dat raakt forenzen in Zuidas en bewoners in Noord, Oost en Zuidoost, en sluit aan bij plannen voor duurzaam vervoer in de stad.
Meer treinen via Zuid
NS onderzoekt extra en snellere verbindingen via Amsterdam Zuid richting Almere, Lelystad en Zwolle. Reizigers uit Zuidas en Buitenveldert krijgen daarmee vaker een directe intercity. Dat kan de druk op Amsterdam Centraal verlagen tijdens de jarenlange verbouwing. Ook sluit het aan op de groei van de kantorenwijk rond Station Zuid.
Voor Noord-Amsterdammers kan de route via de Noord/Zuidlijn sneller worden. Reizen via Station Noord en lijn 52 naar Zuid geeft straks meer keuze aan treinen naar het noorden en oosten. Dit is vooral handig in de spits, als de drukte op Centraal het grootst is. Zo spreidt de stad de reizigersstromen beter over meerdere stations.
Het stadsbestuur ziet Amsterdam Zuid al langer als tweede hoofdknooppunt. De werkzaamheden bij Zuidasdok maken het station toekomstvast, met bredere perrons en betere toegangen. De gemeente Amsterdam wil dat fiets- en looproutes rond het station meegroeien. Dat moet de overstap tussen metro, trein en tram veiliger en sneller maken.
Minder ruimte op Centraal
Op Amsterdam Centraal is tot en met 2028 minder spoorcapaciteit door de verbouwing van ProRail. Dat betekent minder ruimte voor langeafstandstreinen en meer kans op overstappen. NS verplaatst daarom een deel van de treinen naar andere Amsterdamse stations. Reizigers merken dit in de dienstregeling van 2027.
Voor bewoners van Centrum en Oost kan dit een aanpassing vragen. Wie normaal de intercity naar Zwolle of Groningen vanaf Centraal pakt, kan vaker via Zuid of Bijlmer ArenA moeten reizen. Ook Sloterdijk wordt belangrijker voor overstappen richting Zaandam en verder. De gemeente vraagt reizigers om vooraf te plannen en spits te mijden waar mogelijk.
Tijdens de verbouwing is de capaciteit op Amsterdam Centraal beperkt; spreiding via Zuid, Sloterdijk en Bijlmer ArenA wordt de norm.
De Vervoerregio Amsterdam, die het regionale ov coördineert, stemt de wijzigingen af met GVB en EBS. Het doel is om aansluitingen strak te laten blijven, ook als treinpaden schuiven. Denk aan kortere looproutes en extra reisinformatie op de perrons. Dat moet wachttijden en omreisroutes beperken.
Snellere routes naar oosten
Voor stadsdeel Oost zijn de lijnen via Weesp cruciaal. NS wil het noorden en oosten vaker en sneller bedienen, wat kan uitpakken in meer intercity’s via Weesp. Dat is gunstig voor wie vanuit Diemen, IJburg en de Indische Buurt snel naar Almere of Lelystad wil. Station Amsterdam Muiderpoort blijft dan vooral een sprinterknooppunt.
Studenten en onderzoekers rond Amsterdam Science Park hebben vooral baat bij betrouwbare sprinters. De sprinterverbinding via Science Park en Muiderpoort moet de basis blijven, ook bij drukte. NS en ProRail kijken daarbij naar extra marge in de dienstregeling. Zo blijft de aansluiting op tram 1, 3 en 7 in Oost beter haalbaar.
Ook Zuidoost krijgt meer gewicht in het netwerk. Station Amsterdam Bijlmer ArenA kan vaker intercity’s ontvangen richting Utrecht en verder. Voor bewoners van Venserpolder en de Bijlmer geeft dat snellere overstappen. De gemeente zet daarbij in op duidelijke looproutes tussen metro en trein.
Aansluitingen met metro en bus
De Noord/Zuidlijn maakt kortere reistijden mogelijk tussen Noord, Zuid en de oostelijke corridors. Reizigers uit Buikslotermeer en Nieuwendam kunnen via Station Noord naar Zuid en daar verder met de trein. Dat ontlast de ponten en de drukke tramlijnen naar Centraal. GVB past waar nodig de frequenties aan in de spits.
In Oost en IJburg blijft tram 26 naar Centraal belangrijk. Maar bij beperkingen op Centraal kan een overstap op Bijlmer ArenA of Zuid slimmer zijn. De reisinformatie in de GVB-app gaat reizigers hier actief op wijzen. Zo blijft de routekeuze helder bij verstoringen of werkzaamheden.
Voor Waterland en Zaanstreek werkt EBS aan betere bus-aansluitingen op Sloterdijk en Noord. Daarmee ontstaat een alternatief voor de drukke IJtunnel en de binnenstad. Het sluit aan bij gemeentelijk beleid om het Centrum te ontzien. Minder omrijden en minder overstappen scheelt tijd én drukte.
Inspraak en planning 2027
NS werkt dit jaar aan de ontwerpdienstregeling 2027. Daarna volgt afstemming met de Vervoerregio en de gemeente Amsterdam. Bewoners en reizigersorganisaties, zoals Rover, kunnen reageren op de plannen. De reacties worden gebruikt om knelpunten per station en per wijk te verbeteren.
Wethouder Verkeer Melanie van der Horst (op het moment van schrijven) vraagt om heldere informatie voor Amsterdammers. Reizigers moeten ruim op tijd weten welke trein waar vertrekt. De gemeente wil daarom extra reisinformatie op Zuid, Sloterdijk, Bijlmer ArenA en Centraal. Ook worden omleidingsroutes getest tijdens grote evenementen in de ArenA en op de Zuidas.
In het najaar van 2026 volgt meestal de definitieve afweging. Dan worden keuzes gemaakt over frequenties, stops en avond- en weekenddiensten. NS publiceert die informatie per station, zodat bewoners in Noord, Oost en Zuidoost hun dagelijkse route kunnen plannen. De stad blijft zo bereikbaar, ook terwijl er wordt gebouwd.