De Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma noemde deze week de houding van Den Haag richting gemeenten “halfhartig”. Die kritiek raakt ook Amsterdam, waar het stadsbestuur rekent op stabiele rijkssteun. In de hoofdstad staan plannen voor wonen, zorg en vervoer onder druk door onzeker geld. Het college van B en W wil duidelijkheid om projecten in alle stadsdelen door te laten gaan.
Onzekere rijkssteun remt plannen
Amsterdam werkt aan grote projecten in Noord, Nieuw-West en Zuidoost, maar veel daarvan hangen af van afspraken met het Rijk. Als regels of subsidies veranderen, schuiven opleveringen door. Dat maakt het voor bewoners en ondernemers lastiger om te weten waar ze aan toe zijn. Het stadsbestuur wil meerjarige zekerheid om tempo te houden.
Een belangrijk punt is het Gemeentefonds, de vaste rijksbijdrage voor gemeenten. In 2026 dreigt voor veel steden een “ravijnjaar”, met een forse daling van inkomsten. Dat raakt ook de hoofdstad, op het moment van schrijven bestuurd door burgemeester Femke Halsema en wethouders van GroenLinks, D66, PvdA en SP. Zonder afspraken op lange termijn moet de gemeente strenger prioriteren.
Wethouder Financiën Hester van Buren (op het moment van schrijven) werkt aan de voorjaarsnota, waarin keuzes zichtbaar worden. Minder rijksgeld kan betekenen: uitstel van projecten of versoberde dienstverlening. Denk aan onderhoud van pleinen en parken, of het tempo van de energietransitie. De gemeenteraad beslist de komende maanden over de balans tussen investeren en bezuinigen.
In 2026 dreigt het ‘ravijnjaar’ voor gemeenten, met een forse daling van rijksgeld.
Druk op zorg en jeugdhulp
Jeugdhulp en Wmo-ondersteuning zijn taken van gemeenten. In Amsterdam staan deze voorzieningen al jaren onder druk. Buurtteams merken dit in wijken als Nieuw-West en Zuidoost aan oplopende hulpvragen. Onzeker rijksbeleid maakt het lastiger om langdurige zorgcontracten af te sluiten.
De GGD Amsterdam en jeugdhulpaanbieders vragen om stabiliteit, zodat teams op scholen en in de wijk kunnen blijven. Als geld per jaar wisselt, dreigt een stoelendans met kortlopende aanbestedingen. Dat kost tijd en leidt tot wisselingen in hulpverleners. Voor gezinnen en jongeren is juist vaste begeleiding belangrijk.
De gemeente wil wachttijden verkorten en inzet in de buurt versterken. Daarvoor zijn meerjarige afspraken met het Rijk nodig over volumes en tarieven. Ook regionale samenwerking met Amstelveen, Diemen en Ouder-Amstel speelt mee. Amsterdam pleit via de VNG voor voorspelbare financiering.
Woningbouw stokt door onzekerheid
De woningmarkt in Amsterdam blijft krap, vooral voor starters en gezinnen. Projecten in Haven-Stad, Sloterdijk en op Strandeiland (IJburg) vragen om investeringen in wegen, ov en scholen. Zonder heldere rijksbijdragen kan de planning schuiven. Dat vertraagt de bouw van betaalbare huur en middensegment.
Wethouder Wonen Reinier van Dantzig wil afspraken over betaalbaarheid en tempo. Corporaties als Ymere, Rochdale en De Alliantie zetten in op nieuwbouw en renovatie. Zij hebben te maken met stijgende bouwkosten en strengere eisen, zoals duurzaamheid. Duidelijke regels en subsidies helpen om projecten financieel rond te krijgen.
Ook marktpartijen in de Zuidas en rond Station Amsterdam Sloterdijk vragen om voorspelbaar beleid. Investeerders willen zekerheid over grondprijzen, vergunningen en infrastructuur. Als dat uitblijft, stellen ontwikkelaars besluiten uit. Bewoners merken dat in langere wachttijden en hogere huren.
Verkeer en OV vragen keuzes
De bereikbaarheid van Amsterdam hangt samen met regionale en landelijke keuzes. Dossiers als Zuidasdok en de verlenging van de Noord/Zuidlijn vragen om vaste rijkssteun. De Vervoerregio Amsterdam en het Rijk maken hierover afspraken in het MIRT, het langjarige investeringsprogramma. Zolang die onduidelijk zijn, blijven knelpunten bestaan.
In stadsdeel Noord spelen daarnaast de drukte op de ponten en de wens voor een IJ-oeververbinding. De gemeente bekijkt opties voor betere fiets- en ov-verbindingen. Ook hier is afstemming nodig met provincie en Rijk. Ondertussen zet Amsterdam in op snelfietsroutes en veiligere kruispunten.
Het parkeerbeleid Amsterdam 2025 blijft gericht op schone lucht en leefruimte. Dat kan hogere tarieven in het centrum en meer vergunningzones betekenen. Wethouder Verkeer Melanie van der Horst wil verkeer beter spreiden over de stad. Bewoners en ondernemers worden per wijk geïnformeerd over veranderingen.
Stadsbestuur zoekt vaste afspraken
Het college van B en W wil meerjarige deals met Den Haag over zorg, wonen en mobiliteit. Amsterdam werkt hiervoor samen met de Metropoolregio Amsterdam en de VNG, de koepel van gemeenten. Doel is minder losse projecten en meer zekerheid per jaar. Zo kunnen stadsdelen gerichter plannen en uitvoeren.
In de komende voorjaarsnota en begroting worden keuzes zichtbaar. Denk aan cultuur, sport en groen, van stadsdeeltheaters tot zwembaden en speeltuinen. Instellingen in Oost, West en Centrum vragen duidelijkheid over subsidies. Zonder vaste inkomsten kan het aanbod krimpen of verschuiven.
Bewoners kunnen via stadsdeelcommissies en inspraakreacties meedenken. De gemeente belooft heldere uitleg in begrijpelijke taal. Dat is nodig, want besluiten raken het dagelijks leven in de hoofdstad. Van jeugdhulp tot woningbouw en van fietsroute tot buurtpark: zekerheid uit Den Haag helpt Amsterdam vooruit.