De gemeente Amsterdam krijgt het afval op straat nog steeds niet onder controle. Ondanks hogere boetes blijft het probleem zichtbaar in stadsdelen Centrum, West en Nieuw-West. Wethouder Zita Pels (op het moment van schrijven verantwoordelijk voor circulaire economie) en wethouder Melanie van der Horst (openbare ruimte) zoeken naar extra maatregelen. Bewoners en ondernemers zien in veel buurten overvolle containers en verkeerd neergezet vuilnis.
Hogere boetes helpen beperkt
De boetes voor verkeerd aanbieden van afval zijn de afgelopen jaren verhoogd. Toch blijven zakken naast containers en spontaan gedumpte kartonnen dozen een dagelijks beeld. Vooral rond drukke winkelstraten en in de binnenstad verandert het straatbeeld nauwelijks.
Volgens het stadsbestuur spelen meerdere oorzaken mee. De drukte door toerisme, beperkte ruimte op stoepen en pieken rond verhuizingen zorgen voor volle containers. Ook zijn er bewoners die de regels niet kennen of het te veel gedoe vinden om een afspraak te maken voor grofvuil.
Stadsdeel Centrum, de Kolenkitbuurt in West en delen van Nieuw-West worden vaak genoemd als probleemlocaties. In Oost en Zuidoost lopen de meldingen eveneens op bij bouw- en verhuisgolven. Het gevolg is dat schoonmakers achter de feiten aan blijven lopen.
Boetes lopen op tot honderden euro’s, maar het straatbeeld verbetert amper.
Handhaving komt mensen tekort
Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (THOR) controleert dagelijks op verkeerd aangeboden afval. Handhavers sporen via adreslabels afzenders op en schrijven boetes uit. In de avond en in het weekend is de inzet lastiger, terwijl juist dan veel wordt buitengezet.
De gemeente test op sommige plekken extra toezicht, zoals gerichte controles bij bekende hotspots. Cameratoezicht wordt alleen beperkt gebruikt vanwege privacyregels. Daardoor blijft fysiek toezicht de norm en dat kost tijd en mensen.
Ondernemers in drukke straten zoals de Haarlemmerdijk en de Javastraat vragen om strakkere venstertijden en heldere communicatie. Zij willen handhaving die beter aansluit op bezorgtijden en drukte. Zo hopen zij te voorkomen dat zakken zich opstapelen voor sluitingstijd.
Containers en inzameling hapert
Afval en Grondstoffen, de gemeentelijke dienst voor inzameling, worstelt met overvolle of defecte ondergrondse containers. Vuilniswagens komen soms lastig door door geparkeerde auto’s of tijdelijke afsluitingen bij bouwprojecten. Daardoor blijven zakken langer naast containers staan.
De gemeente kondigde extra ledigingen aan op piekmomenten en beter routebeheer. Ook wordt het aantal textiel- en papiercontainers in sommige buurten uitgebreid. In smalle straten in de Jordaan en de Pijp blijft de ruimte echter beperkt.
Hotelafval en toeristenstromen in de binnenstad zorgen voor extra volumes. Het college bekijkt maatwerkafspraken met horeca en shortstay-exploitanten. Zo moeten bedrijfsafval en huishoudelijk afval niet door elkaar raken.
Buurt vraagt om maatwerk
Bewonersgroepen in Noord, Nieuw-West en Zuidoost starten regelmatig opruimacties. Zij vragen tegelijk om meer duidelijke aanwijzingen op straat, zoals pictogrammen bij containers. Meertalige informatie helpt nieuwe bewoners en bezoekers om de regels te begrijpen.
Stadsdelen experimenteren met lokale oplossingen. Denk aan extra bakken voor karton bij pakketpunten, of een vaste grofvuildag per buurt. Zulke afspraken werken alleen als inzameling, handhaving en communicatie op elkaar aansluiten.
Ook scholen en woningcorporaties haken aan met voorlichting. Corporaties als Ymere en Rochdale leggen regels uit bij sleuteloverdracht. Zo verklein je de afvalpiek rond verhuizingen.
Gemeente scherpt afvalbeleid 2025
Het college van B en W werkt aan een aanscherping van het afvalbeleid Amsterdam 2025. Doel is minder zwerfafval, snellere leegmaakrondes en duidelijkere regels voor grofvuil. Daarbij hoort ook betere service, zoals kortere wachttijden voor een ophaalafspraak.
De binnenstad krijgt waarschijnlijk extra maatregelen vanwege de constante drukte. Denk aan meer nachtelijke lediging en strengere venstertijden voor bedrijfsafval. In woonbuurten ligt de nadruk op voorspelbare routes en minder uitval van containers.
De gemeente zet verder in op hergebruik en afvalscheiding. Dat moet de hoeveelheid restafval verlagen en containers ontlasten. Tegelijk blijft handhaving nodig om hardnekkige overtredingen te bestrijden.
Dit betekent het voor bewoners
Voor bewoners verandert vooral het moment en de manier van aanbieden. Controleer de afvalwijzer van de gemeente voor de juiste dag en container. Voor grofvuil is een gratis afspraak nodig; zonder afspraak kan het een boete opleveren.
Ondernemers in winkelstraten krijgen te maken met scherpere venstertijden en extra controles. Wie bedrijfsafval en huishoudelijk afval door elkaar aanbiedt, riskeert handhaving. Goede afspraken met afvalinzamelaars kunnen boetes voorkomen.
Meldingen blijven belangrijk voor snelle actie. Via de Meldingen Openbare Ruimte-app of 14 020 kan een volle of defecte container worden doorgegeven. Hoe sneller de melding, hoe kleiner de kans op stapels zakken op straat.