Amsterdamse partijen voeren deze weken extra campagne onder moslimkiezers. In stadsdelen Nieuw-West, West, Oost en Noord zijn kandidaten zichtbaar bij iftars en avondevenementen. Ze delen flyers in het Turks en Arabisch uit en gaan in gesprek na zonsondergang. Dat gebeurt in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart en omdat de Ramadan veel Amsterdammers samenbrengt.
Campagne tijdens Ramadan
Kandidaten verplaatsen hun campagne naar de avond, direct na het vasten. Ze sluiten aan bij iftars in buurthuizen en moskeeën, zoals de Westermoskee Ayasofya in De Baarsjes en de Blauwe Moskee in Slotervaart. Ook in Amsterdam-Oost en Noord zijn bijeenkomsten waar politici kort het woord voeren of vooral luisteren. De nadruk ligt op contact maken in een informele setting.
Voor veel bewoners is de iftar een moment van ontmoeting. Dat maakt het voor partijen een logisch tijdstip om plannen toe te lichten. Organisaties vragen wel om terughoudendheid tijdens gebedstijden. Campagnegesprekken vinden daarom meestal plaats in de foyer of buiten, na afloop van het eten.
Religieuze instellingen organiseren de avonden zelf en nodigen soms gasten uit, waaronder politici. De gemeente bemoeit zich daar niet mee, zolang bijeenkomsten aan de regels voldoen. Het stadsbestuur wijst op het principe van neutraliteit van de overheid. Politieke activiteiten mogen, maar niet met steun of promotie door gemeentelijke diensten.
Flyers in Turks en Arabisch
Vrijwilligers delen in de hoofdstad steeds vaker meertalige flyers uit. Naast Nederlands gaat het vooral om Turks en Arabisch, zodat informatie beter aansluit bij de bezoekers van iftars. Dat gebeurt rond moskee-uitgangen en op drukke plekken zoals de Dappermarkt (Oost), het Lambertus Zijlplein (Nieuw-West) en de Van der Pekmarkt (Noord). Ook online verschijnen samenvattingen van programma’s in meerdere talen.
Bewoners geven aan dat begrijpelijke taal helpt om standpunten te vergelijken. Tegelijk vinden sommigen het ongemakkelijk als campagne te nadrukkelijk op één groep is gericht. Partijen benadrukken daarom dat iedereen welkom is bij gesprekken en bijeenkomsten. Het doel is volgens hen om drempels te verlagen, niet om te scheiden.
Bij het verzamelen van contactgegevens geldt de privacywet (AVG). Vrijwilligers moeten duidelijk vragen om toestemming en uitleggen waarvoor gegevens worden gebruikt. De gemeente wijst campagnes op de regels rond flyeren en afval. Materiaal mag niet tot zwerfafval leiden, zeker niet op pleinen en rond markten.
Thema’s in Amsterdamse campagne
In gesprekken na zonsondergang komen herkenbare onderwerpen naar voren. Bewoners noemen veiligheid rond moskeeën, aanpak van discriminatie en ruimte voor jongerenwerk. Meldingen lopen via bijvoorbeeld het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam, dat advies geeft en zaken registreert. Het stadsbestuur zegt hierop te sturen met programma’s tegen racisme en haat.
Amsterdam telt naar schatting 100.000 tot 120.000 moslims (circa 12% van de bevolking).
Ook wonen en betaalbaarheid keren telkens terug. In Nieuw-West, Noord en Zuidoost zijn zorgen over hoge huren en schaarse gezinswoningen. Kandidaten koppelen dat aan plannen voor sociale en middeldure bouw en beter onderhoud van corporatiewoningen. De portefeuille Wonen valt op het moment van schrijven onder een wethouder in het college van B en W.
Daarnaast speelt verkeer rond gebedstijden tijdens de Ramadan. Stadsdelen stemmen met moskeeën af over fietsparkeren, verkeersregelaars en rust op straat na de avondgebeden. De inzet is om drukte te beperken en toch ruimte te bieden aan bezoekers. Dat gebeurt met tijdelijke maatregelen en afspraken met buurtteams.
Gemeente stelt campagneregels
Rond stembureaus gelden strikte regels. Campagne voeren is binnen een stembureau verboden en buiten alleen toegestaan zonder hinder. In de praktijk betekent dit: geen spandoeken of flyeren aan de deur, wel op enige afstand. Toezichthouders spreken campagnes aan als het te druk wordt.
Religieuze gebouwen mogen een stembureau huisvesten, mits er strikt geen politieke uitingen binnen zichtbaar zijn. Als er in een Huis van de Wijk een iftar is, moet de organisatie neutraal blijven. Buurtcentra die door de gemeente of een stadsdeel worden beheerd, mogen geen specifieke partij promoten. Zij kunnen wel ruimte verhuren aan iedere groep op gelijke voorwaarden.
Burgemeester Femke Halsema (op het moment van schrijven) is eindverantwoordelijk voor een ordelijk verkiezingsverloop. De afdeling verkiezingen traint vrijwilligers en zorgt voor heldere richtlijnen. Overtredingen kunnen leiden tot een waarschuwing of verwijdering van campagnemateriaal. Zo wil de gemeente de toegang tot het stemlokaal vrij en rustig houden.
Moskeeën vragen rust en respect
Besturen van moskeeën in West en Nieuw-West geven aan dat religieuze rust voorop staat. Campagnegesprekken zijn welkom, maar pas na het gebed en buiten de gebedsruimte. Bezoekers waarderen een kalme sfeer na een dag vasten. Organisaties vragen daarom om korte, duidelijke informatie en geen harde muziek of luidsprekers.
De politie en stadsdelen stemmen in deze periode extra af over looproutes en verkeersveiligheid. Bij grotere iftars staan soms verkeersregelaars klaar om oversteekplaatsen te bewaken. Dat moet voorkomen dat straten dichtslibben na de avondmaaltijd. Ook afvalteams worden ingezet om pleinen snel weer schoon te maken.
Moskeeën werken samen met buurtteams en jongerenwerk om de omgeving betrokken te houden. Zo blijven gesprekken met politici onderdeel van het samenkomen, zonder de religieuze kern te verstoren. Het accent ligt op luisteren en praktische oplossingen voor de wijk. Dat past bij de bredere aanpak om leefbaarheid te verbeteren.
Wat betekent dit voor kiezers
Amsterdammers die willen weten wat partijen in hun buurt willen, kunnen naar campagne-avonden in buurthuizen en moskeeën gaan. Veel stadsdelen delen een overzicht van publieke bijeenkomsten op hun websites. Verder helpen kieswijzers voor Amsterdam bij het vergelijken van standpunten. Informatie is steeds vaker beschikbaar in meerdere talen.
Op verkiezingsdag zijn in de stad tientallen tot honderden stembureaus open, vaak ook in buurtcentra en soms in religieuze gebouwen. Kiezers moeten een geldig identiteitsbewijs en stempas meenemen. De gemeente biedt extra uitleg voor wie hulp nodig heeft, bijvoorbeeld met toegankelijke stembureaus. Medewerkers zijn getraind om kiezers discreet te ondersteunen.
De campagne wordt naar verwachting intensiever tot aan de stembusgang. In buurten als De Baarsjes, Bos en Lommer, Slotermeer en de Indische Buurt zullen avonden druk blijven. Voor bewoners is het een kans om heel concreet vragen te stellen over veiligheid, wonen en kansen voor jongeren. Respectvol contact staat daarbij centraal, zowel voor politiek als voor buurt.