De Rechtbank Amsterdam in Amsterdam-Zuid oordeelt dat ING Bank niet aansprakelijk is voor schade na factuurfraude. Een bedrijf maakte geld over op basis van een vervalste factuur die naar een ING-rekening leidde. De uitspraak is onlangs gedaan aan de Parnassusweg. De rechter ziet geen schending van de zorgplicht door de bank.
Rechtbank Amsterdam: ING geen schadeplicht
De civiele rechter in Amsterdam heeft bepaald dat ING de schade van een gedupeerde ondernemer niet hoeft te vergoeden. Het bedrijf betaalde een factuur waarvan later bleek dat het rekeningnummer was aangepast door fraudeurs. Het geld kwam terecht op een rekening die bij ING werd aangehouden. De vraag was of de bank had moeten ingrijpen.
Volgens de rechtbank voldeed ING aan haar algemene verplichtingen als bank. Er waren in dit dossier geen duidelijke signalen die de bank hadden moeten zien als “rode vlag”. Banken controleren transacties op ongebruikelijke patronen, maar keuren niet elke betaling vooraf goed. De rechter vindt daarom geen bijzondere fout of nalatigheid aan de zijde van ING.
De uitspraak gaat over de relatie tussen de gedupeerde partij en de bank, niet over het vervolgen van de daders. Eventuele strafrechtelijke stappen vallen onder een ander traject bij Politie Amsterdam en het Openbaar Ministerie. Voor de ondernemer betekent dit dat terughalen van het geld via de bank niet lukt via deze route. Civiel verhaal op de fraudeurs blijft in theorie mogelijk, maar is vaak lastig.
Factuurfraude treft ook bedrijven in Amsterdam
Factuurfraude gebeurt wanneer criminelen een echte factuur onderscheppen en het IBAN wijzigen, of een bijna echte factuur sturen namens een bekende leverancier. Vaak kapen zij een e-mailaccount of gebruiken een domeinnaam die sterk lijkt op die van een partner. Betalers merken het soms pas weken later, als de echte leverancier aan de bel trekt. Dan is het geld meestal al doorgesluisd.
Ondernemers in de hoofdstad lopen risico bij grote betalingen, drukke periodes of wisselingen in de administratie. Dit speelt in alle stadsdelen, van bedrijven op de Zuidas (Amsterdam-Zuid) tot werkplaatsen in Noord en kantoren in West. Ook stichtingen, VvE’s en zorg- of cultuurinstellingen zijn kwetsbaar. Zij werken vaak met vrijwilligers en wisselende penningmeesters.
Politie Amsterdam waarschuwt geregeld voor deze vorm van oplichting. Fraudeurs spelen in op vertrouwen en tijdsdruk. Een IBAN dat maar één cijfer verschilt, of een kleine wijziging in het e-mailadres, is genoeg. Extra controle vóór de betaling is daarom cruciaal.
Gevolgen voor ondernemers en bewoners
De uitspraak maakt duidelijk dat de schade bij factuurfraude niet automatisch door de bank wordt vergoed. De betaler moet zelf alert zijn op nep-facturen en afwijkende betaalinstructies. Vertrouw niet alleen op een pdf of een e-mail. Bel bij twijfel altijd de bekende contactpersoon van de leverancier op een eerder gebruikt nummer.
Voor Amsterdamse bedrijven is het zinvol om vaste stappen af te spreken bij betalingen. Denk aan het vierogenprincipe, het verifiëren van gewijzigde rekeningnummers en het vastleggen van één kanaal voor betaalverzoeken. Maak waar mogelijk gebruik van de IBAN-Naam Check bij uw eigen bank. Let op: die controle is een hulpmiddel, geen garantie.
Ook bewoners kunnen doelwit worden, bijvoorbeeld via nepfacturen voor energie, pakketpost of gemeentelijke heffingen. Let op afzender, rekeningnummer en taalgebruik. De Gemeente Amsterdam stuurt nooit betaalverzoeken via sms of WhatsApp. Bij twijfel kunt u contact opnemen met de gemeente via de officiële kanalen.
Zorgplicht bank en Wwft uitgelegd
Banken hebben een zorgplicht: zij moeten zorgvuldig omgaan met klanten en risico’s. Daarnaast valt toezicht op ongebruikelijke transacties onder de Wwft, de wet tegen witwassen en terrorismefinanciering. Banken monitoren patronen en melden verdachte zaken. Maar zij keuren niet elke individuele betaling vooraf, en controleren geen factuurinhoud.
Rechters kijken in dit soort zaken naar “signalen” die een bank had kunnen zien. Ging het bijvoorbeeld om zeer opvallende bedragen, ongebruikelijke routes of een rekening met duidelijke risico’s? Alleen bij sterke aanwijzingen kan een bank aansprakelijk worden gehouden. In deze zaak oordeelt de rechtbank dat zulke signalen ontbraken.
Voor Amsterdammers betekent dit dat preventie de beste bescherming blijft. Werk met duidelijke betaalafspraken en vaste contactpersonen. Laat wijzigingen in betaalgegevens altijd schriftelijk én telefonisch bevestigen. En bewaar bewijs van controles voor uw eigen administratie en verzekering.
Melden bij bank en Politie Amsterdam
Ontdekt u factuurfraude? Bel direct uw eigen bank en vraag om een terugroepactie van de betaling. Soms kan de ontvangende bank het geld (deels) bevriezen als u snel bent. Noteer tijden, bedragen en rekeningnummers. Snel handelen vergroot de kans op herstel.
Doe daarna aangifte bij Politie Amsterdam. Dat is belangrijk voor onderzoek en voor eventuele verzekering. Meld het incident ook bij de Fraudehelpdesk, zodat anderen gewaarschuwd kunnen worden. Informeer tot slot uw echte leverancier, zodat die zijn klanten kan waarschuwen.
Controleer uw e-mailbeveiliging en verander wachtwoorden. Schakel waar mogelijk twee-staps-verificatie in voor e-mail en boekhoudsoftware. Evalueer intern wat er misging en verbeter het proces. Zo verkleint u de kans op herhaling.
Bel direct uw bank — elke minuut telt.