Ruim duizend bezoekers kwamen deze week samen voor de openbare Chanoeka-viering op de Zuidas in Amsterdam-Zuid. Op een plein bij station Amsterdam Zuid werd een grote menora aangestoken. De bijeenkomst voelde extra beladen door het recente geweld in Sydney. De gemeente Amsterdam en de organisatie zetten daarom zichtbare beveiliging in.
Grote opkomst op Zuidas
Op het moment van schrijven sprak de organisatie van ruim duizend aanwezigen. Het publiek bestond uit leden van de Joodse gemeenschap, kantoormedewerkers van de Zuidas en gezinnen uit Amsterdam-Zuid. Ook buurtbewoners sloten aan om samen het lichtfeest te markeren. De publieke setting maakt de viering toegankelijk voor een breed publiek.
De Zuidas is het zakendistrict in stadsdeel Zuid, rond station Amsterdam Zuid en de Gustav Mahlerlaan. Een grote menora, de kandelaar van Chanoeka, is daar tijdelijk geplaatst. Het aansteken van de kaarsen gebeurt in stappen gedurende de acht dagen van Chanoeka. Zo groeit het licht elke avond een beetje.
De viering omvatte toespraken en muziek, met aandacht voor saamhorigheid. Bezoekers bleven vooral op het centrale plein, waar hekken de looproutes scheidden. Vrijwilligers begeleidden gezinnen en ouderen naar rustige plekken. De sfeer was ingetogen maar warm.
Zichtbare extra beveiliging
Rond het plein was sprake van extra politie en particuliere beveiliging. Tassencontroles en duidelijke in- en uitgangen moesten de doorstroom veilig houden. Ook stonden verkeersregelaars klaar om fietsers te laten afstappen. Voor kinderen en gezinnen waren separate vakken ingesteld.
De veiligheidsmaatregelen volgden op recente internationale incidenten, waaronder de aanslag in Sydney. Bezoekers gaven aan dat dit de avond zwaarder deed aanvoelen. Tegelijk wilden veel Amsterdammers juist zichtbaar samenkomen. De nadruk lag op rust en respect.
Volgens de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) vraagt de gemeente bij dit soort evenementen om een veiligheidsplan. De zogenoemde driehoek — burgemeester, politie en Openbaar Ministerie — stemt daarbij af wat nodig is. In stadsdeel Zuid gebeurt dat regelmatig rond grotere bijeenkomsten. Zo blijft de balans tussen toegankelijkheid en veiligheid bewaakt.
Uit gesprekken met omstanders klonk waardering voor de voorzorg. Anderen vroegen zich af of deze inzet blijvend nodig is. Het onderwerp ligt gevoelig in de stad, zeker in en rond Buitenveldert waar veel Joodse instellingen zitten. De boodschap vanuit de organisatie was vooral: samen vieren kan, mits zorgvuldig.
Gemeente stuurt op veiligheid
Het stadsbestuur benadrukt al langer dat bescherming van Joodse instellingen prioriteit heeft. Dat gaat om zichtbare maatregelen, zoals toezicht bij scholen in Buitenveldert en bij de Portugese Synagoge in het centrum. Ook zijn er afspraken over snelle melding van incidenten. De inzet verschilt per locatie en risico-inschatting.
“Door de aanslag in Sydney is het dit jaar extra beladen.”
De burgemeester, die in Amsterdam verantwoordelijk is voor veiligheid, zet daarbij in op maatwerk. Landelijke signalen van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) worden meegenomen. De gemeente werkt nauw samen met de politie-eenheid Amsterdam en de organisator. Zo moet het veilig blijven zonder onnodige drempels voor bezoekers.
Organisatoren wijzen bezoekers doorgaans op vaste looproutes en tassenbeleid. Dat verlaagt de druk op de toegangspunten. Ook helpt het om incidenten te voorkomen. Na afloop wordt de inzet geëvalueerd met stadsdeel Zuid.
Impact voor bewoners Zuid
Voor omwonenden draaide het vooral om geluid en drukte in de avond. In Amsterdam gelden voor evenementen geluidsnormen en eindtijden, meestal tot uiterlijk 22.00 uur. Bij de Zuidas-viering bleven de activiteiten geconcentreerd op het plein. Daarmee bleef de loopstroom naar woonstraten beperkt.
Ondernemers in de Zuidas-horeca zagen extra aanloop in de vroege avond. Op een doorgaans rustige tijd zorgde de viering voor omzet in cafés en kleine eetzaken. Tegelijk vroegen winkeliers om duidelijke bewegwijzering voor bezoekers. Dat voorkomt opstoppingen bij terrassen en in zijstraten.
Bewoners gaven aan ruimte te willen houden voor dit soort vieringen, mits goed georganiseerd. Heldere afspraken over op- en afbouw zijn daarbij belangrijk. Het stadsdeel overlegt met organisatoren over verlichting, schoonmaak en verkeer. Zo blijft het gebied leefbaar tijdens en na het evenement.
Cultuur in de openbare ruimte
Publieke Chanoeka-vieringen dragen bij aan zichtbaarheid van Joodse cultuur in Amsterdam. In de hoofdstad staan ook het Joods Cultureel Kwartier en herdenkingsplekken centraal in educatie en dialoog. De combinatie van vieren en uitleg helpt misverstanden te voorkomen. Dat vergroot het begrip in de stad.
Scholen en buurthuizen in stadsdelen Zuid en Centrum besteden rond deze periode extra aandacht aan achtergrond en tradities. Kleine programma’s sluiten vaak aan bij grotere evenementen in de stad. Zo ontstaat een keten van activiteiten door december heen. De gemeente ondersteunt initiatieven die samenleven en veiligheid combineren.
Voor de Zuidas blijft bereikbaarheid een aandachtspunt door bouwprojecten in het gebied. Organisatoren houden daarom rekening met looproutes vanaf station Amsterdam Zuid en nabijgelegen tramhaltes. Dat maakt de toestroom beheersbaar. De verwachting is dat de viering volgend jaar opnieuw een plek krijgt in de agenda van stadsdeel Zuid.