Royal HaskoningDHV en VenhoevenCS gaan station Amsterdam Lelylaan en de omgeving vernieuwen. Het gaat om het OV-knooppunt in stadsdeel Nieuw-West, bij de Cornelis Lelylaan. Het ontwerp start dit jaar en loopt de komende jaren door. Doel is een veiliger, toegankelijker en groener gebied dat past bij de groei van Nieuw-West.
Plan voor knooppunt Lelylaan
De gemeente Amsterdam selecteerde Royal HaskoningDHV en VenhoevenCS voor het nieuwe ontwerp van station Amsterdam Lelylaan en de openbare ruimte eromheen. Het project raakt het stationsgebouw, de pleinen, de onderdoorgangen en de routes naar buurten als Overtoomse Veld en de Delflandpleinbuurt. Ook worden de loopstromen tussen trein, metro, tram en bus bekeken. NS, ProRail en de Vervoerregio Amsterdam zijn als beheerders en financiers betrokken.
Het station is een belangrijk overstappunt, maar het gebied oogt rommelig en is lastig te doorkruisen. Donkere hoeken, onduidelijke kruisingen en veel fietsen zorgen voor onrust. Bewoners van Slotervaart en reizigers klagen al langer over onveilig gevoel in de avond. De nieuwe aanpak moet deze knelpunten structureel oplossen.
De keuze voor een integraal ontwerpteam past bij “knooppuntontwikkeling”. Dit is de bundeling van verkeer, woningbouw en voorzieningen op en rond een OV-station. Zo ontstaat een prettiger verblijfsgebied en een logischere overstap tussen trein, metro 50, tram en bus. De stad wil hiermee de kwaliteit van Nieuw-West versterken.
Meer veiligheid en toegankelijkheid
Veiligheid staat voorop in het nieuwe plan. Het team werkt aan betere verlichting, open zichtlijnen en duidelijke routes. Doel is minder donkere plekken en minder omwegen. Dat moet het wachten en overstappen prettiger maken, ook laat op de avond.
Toegankelijkheid voor iedereen is een tweede speerpunt. Denk aan brede, drempelloze paden, liften die goed te vinden zijn en eenvoudige bewegwijzering. Reizigers met een rolstoel, rollator of kinderwagen moeten zonder omweg bij perrons en haltes komen. Ook de fietsroutes worden overzichtelijker gemaakt.
“Het station moet een veilige en toegankelijke entree voor Nieuw-West worden.”
De gemeente zet daarnaast in op toezicht en beheer. Dat betekent meer aandacht voor schoon, heel en veilig. Handhaving en buurtteams blijven aanwezig, vooral bij drukke overstappunten. Zo moet de aanpak niet alleen mooi op papier zijn, maar ook werken in de praktijk.
Ruimte voor fietsen en tram
Het ontwerp geeft meer plek aan lopen, fietsen en het openbaar vervoer. Er komt extra en beter geordende fietsenstalling om wildparkeren te verminderen. Fietsers krijgen duidelijke routes richting Johan Huizingalaan, Postjesweg en de Delflandpleinbuurt. Daarmee wordt de doorstroming veiliger voor iedereen.
Ook de overstap tussen metro 50, tram 1 en 17 en de buslijnen moet sneller en logischer. Haltes komen dichter bij elkaar of krijgen kortere looproutes. Bordjes en plattegronden worden eenduidig. Zo verlies je minder tijd bij het overstappen.
Het plan sluit aan bij het parkeerbeleid Amsterdam 2025, waarin de stad meer ruimte wil geven aan voetgangers en fietsers. Rond het station kan dat betekenen: minder auto’s op de pleinen en betere plaatsen voor deelmobiliteit. De Vervoerregio ondersteunt dit, omdat het mensen stimuleert om duurzamer te reizen in de stad.
Wonen en werken aan het plein
De gemeente onderzoekt of er langs de pleinen bij Lelylaan meer wonen en werken kan komen. Dat kan gaan om woningen, buurtwerkplekken en dagelijkse voorzieningen. Actieve plinten met winkels en horeca maken het gebied levendiger en socialer. Dit helpt ook om het station minder een doorstroomplek en meer een stadsplek te maken.
Nieuw-West groeit en heeft behoefte aan betaalbare huizen en voorzieningen. Het college van B en W wil bij stationsruimte slim stapelen: wonen boven, publieke functies beneden. Zo wordt de ruimte rondom het knooppunt beter benut. De mix moet passen bij de huidige buurt.
Ondernemers uit de omgeving zien kansen, maar vragen om heldere fasering. Bereikbaarheid tijdens de bouw is voor hen cruciaal. De gemeente belooft tijdige communicatie over omleidingen en levertijden. Ook buurtvoorzieningen, zoals scholen en zorg, worden hierbij betrokken.
Bewoners praten mee over ontwerp
Het stadsbestuur organiseert participatie met bewoners, reizigers en ondernemers. Er komen inloopavonden in stadsdeel Nieuw-West en online peilingen via de website van de gemeente. Opmerkingen over verlichting, wachtruimtes en fietsenstallingen worden meegenomen. Zo moet het ontwerp aansluiten bij het dagelijkse gebruik.
Buurtbewoners uit Slotervaart, Overtoomse Veld en de Delflandpleinbuurt vragen al langer om meer sociale veiligheid. Ook willen zij schone pleinen, minder afval en duidelijke looproutes. Reizigers vragen vooral om korte, droge en logische overstappen. Deze signalen vormen de basis voor de keuzes op straatniveau.
De gemeente legt vaktermen eenvoudig uit tijdens de participatie. Zo betekent “knooppuntontwikkeling” dat verkeer, woningen en voorzieningen samen worden gepland. En “openbare ruimte” is alles wat buiten en publiek is: straten, pleinen en groen. Dit moet het gesprek voor iedereen begrijpelijk maken.
Planning en besluitvorming gemeente
Het ontwerptraject loopt de komende jaren en gebeurt stap voor stap. Eerst komt een voorlopig ontwerp, daarna een definitief ontwerp en een uitvoeringsplan. Voor werkzaamheden zijn vergunningen en budgetbesluiten nodig. De Vervoerregio en het Rijk kunnen meebetalen aan OV-onderdelen.
Op het moment van schrijven zijn de totale kosten en startdatum van de bouw nog niet bekend. Wel is duidelijk dat de werkzaamheden in fases plaatsvinden. Zo blijft het station open en blijft het openbaar vervoer rijden. Omwonenden worden vooraf geïnformeerd over hinder.
Wethouders voor Mobiliteit en voor Ruimtelijke Ordening sturen het project vanuit de gemeente. NS en ProRail beheren het station en de spoorzone. Het stadsdeel Nieuw-West bewaakt de inpassing in de buurten. Samen moeten zij zorgen dat het plan niet alleen mooi oogt, maar ook werkt voor bewoners en reizigers in de hoofdstad.