Bruno Mars geeft deze maand vier concerten in de Johan Cruijff ArenA in Amsterdam-Zuidoost. De shows trekken per avond tienduizenden bezoekers naar ArenAPoort en station Bijlmer ArenA. Dat levert een zeer hoge kaartomzet op en zorgt voor extra drukte in de wijk. De gemeente Amsterdam en stadsdeel Zuidoost nemen maatregelen voor vervoer, geluid en veiligheid.
Vier avonden in Zuidoost
De Johan Cruijff ArenA is het grootste evenementenstadion van Nederland. Bij concertopstellingen passen er grofweg 50.000 tot 60.000 bezoekers in. Met vier avonden kan dat dus oplopen tot ruim 200.000 bezoekers in totaal. Op het moment van schrijven staan vier shows in korte tijd gepland.
De organisator in Nederland is doorgaans MOJO Concerts, de vaste promotor van grote popshows in de hoofdstad. De ArenA, Ziggo Dome en AFAS Live vormen samen het entertainmentgebied ArenAPoort. Daardoor is de infrastructuur in Zuidoost ingericht op piekdrukte. Toch vraagt vier avonden achter elkaar om extra afstemming.
In de vergunning staan vaste tijden voor op- en afbouw en het einde van het concert, meestal rond 23.00 uur. Dat voorkomt nachtelijke overlast voor bewoners van onder meer Venserpolder, Bullewijk en de Bijlmer. Geluidsmetingen vinden plaats op meerdere meetpunten rond het stadion. De organisator moet bij overtreding direct bijsturen.
Miljoenen aan kaartomzet
De kaartverkoop voor stadionshows levert een groot bedrag op. Reken je met 50.000 bezoekers per avond en een gemiddelde ticketprijs van 100 tot 150 euro, dan praat je over tientallen miljoenen euro aan bruto omzet. Dat is de omzet uit ticketverkoop, exclusief horeca en merchandise. Niet al dat geld gaat naar de artiest.
Uit de kaartomzet worden veel kosten betaald: productieteams, podium, licht en geluid, huur van de ArenA, beveiliging, verzekeringen en promotie. Ook geldt in Nederland 9 procent btw op culturele kaarten. Daarnaast gaan er vergoedingen naar auteursrechtenorganisaties zoals Buma/Stemra. Pas daarna blijft er een artist fee over.
Vier avonden ArenA kunnen, naar schatting, meer dan 25 miljoen euro aan bruto kaartomzet opleveren.
Voor Amsterdam is de indirecte omzet minstens zo belangrijk. Hotels, horeca en vervoer profiteren van de toestroom. Dat geld komt terecht in de stad en bij ondernemers in Zuidoost en de binnenstad.
Impact op Amsterdam-Zuidoost
Rond de Johan Cruijff Boulevard, De Passage en Amsterdamse Poort verwachten ondernemers topdrukte. Restaurants en cafés plannen extra personeel. Ook foodtrucks en tijdelijke terrassen bij de ArenA trekken veel bezoekers. De gemeente let daarbij op doorstroming en afvalinzameling.
Het stadsdeel Zuidoost en het evenementenbureau van de gemeente stemmen af met de locatie en politie. Er zijn looproutes met hekken en verkeersregelaars, zodat bezoekers veilig naar metro en trein kunnen. Voor rolstoelgebruikers en bezoekers met een beperking zijn er aparte ingangen en begeleiders. De ArenA publiceert die informatie vooraf op de eigen pagina’s.
Bewoners geven vaak aan dat de sfeer goed is, maar dat de uitloop na afloop druk kan zijn. De gemeente plaatst daarom extra afvalbakken en inzet op snelle schoonmaak. Bij bijzondere drukte kan tijdelijk verkeer worden omgeleid via de Holterbergweg en de Muntbergweg. Zo blijft de wijk bereikbaar voor bewoners en hulpdiensten.
Reisadvies en crowd control
Bezoekers krijgen het dringende advies om met het openbaar vervoer te komen. Station Amsterdam Bijlmer ArenA heeft rechtstreekse treinen en metro 50 en 54. GVB en NS zetten rond grote evenementen vaak extra metro’s en treinen in. Fietsenstallingen en P+R-terreinen in de buurt bieden alternatieven voor de auto.
Voor automobilisten zijn de parkeergarages P1 t/m P6 bij de ArenA beschikbaar, maar die raken snel vol. De gemeente wijst op P+R-locaties aan de rand van de stad en “duurzaam vervoer in de stad”. Taxi- en deelvervoer krijgen aangewezen haltes aan de ArenA-zijde. Handhaving controleert op foutparkeren in woonstraten.
Na afloop verloopt de uitstroming in golven, om perrons en metro’s te spreiden. Omroepberichten en matrixborden sturen het publiek naar meerdere ingangen van het station. De Politie Eenheid Amsterdam en particuliere beveiliging houden zicht op de mensenstromen. Bij hitte of regen liggen er extra plannen klaar voor waterpunten en schuilplekken.
Regels en leefbaarheid
Amsterdam werkt met een jaarlijkse evenementenkalender en het “evenementenbeleid Amsterdam”. Daarin staan maxima per locatie en spelregels voor geluid, veiligheid en eindtijden. De afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) ziet toe op naleving. Bij overtredingen kan de gemeente maatregelen opleggen.
Omwonenden die overlast ervaren, kunnen bellen met 14 020 of een melding doen via de website van de gemeente. Tijdens het evenement is er een directe lijn tussen de meldkamer, de organisatie en de gemeente. Geluid wordt live gemeten en vastgelegd. Zo kan er snel worden bijgestuurd.
Het stadsbestuur wil grote evenementen mogelijk houden, maar met oog voor de buurt. Daarom zet het college van B en W in op spreiding, duidelijke eindtijden en goede bereikbaarheid. Voor Zuidoost geldt dat de economische opbrengst groot is, maar de basis blijft: een veilige avond voor bezoekers en rust voor bewoners. Dat evenwicht staat bij deze vier ArenA-shows centraal.
Wat dit betekent voor de stad
Grote artiesten trekken bezoekers uit heel Nederland en daarbuiten naar de hoofdstad. Dat levert banen en bestedingen op in hotels, horeca en vervoer. Tegelijk test het de bereikbaarheid en leefbaarheid van Amsterdam. Met deze reeks concerten kan de gemeente ervaringen gebruiken voor het volgende festivalseizoen.
Voor culturele instellingen biedt zo’n megaweek ook kansen. Samenwerkingen met kleinere zalen en aftershows kunnen het publiek spreiden over de stad. Denk aan programmering in Cinekid-gebied, OBA Bijlmerplein of broedplaatsen in Zuidoost. Zo profiteert de hele wijk mee.
Op het moment van schrijven zijn vier shows aangekondigd. Mochten er extra data bijkomen, dan gelden dezelfde vergunningseisen. Bezoekers doen er goed aan hun reis vooraf te plannen en de aanwijzingen ter plekke te volgen. Voor bewoners blijft het meldpunt open voor vragen en signalen.