Afbeeldingen:
Een elektrische auto die niets meer doet of onderweg stilvalt, heeft bijna altijd een lege accu. Alleen betekent dat bij een EV iets anders dan bij een benzineauto, want er zitten twee accu’s in. Reageert de auto helemaal niet meer, dan is meestal de gewone 12V-hulpaccu leeg en helpt een jumpstart. Valt de auto stil na waarschuwingen over het laadniveau, dan is de rijaccu leeggereden en heb je een mobiele laadservice of transport naar een laadpaal nodig. Aanduwen werkt niet en slepen met de wielen op de grond kan schade veroorzaken. Hieronder lees je hoe je de oorzaak herkent en wat je dan het beste doet.
Twee accu’s, twee soorten leeg
Elke elektrische auto heeft een grote hoogvoltage-accu, ook wel rijaccu of tractiebatterij genoemd. Die levert de stroom voor de elektromotor. Daarnaast zit er een gewone 12V-accu in, vaak hetzelfde type als in een benzineauto. Deze hulpaccu voedt de boordcomputer, de verlichting, de deursloten en het systeem dat de hoogvoltage-accu inschakelt. Zonder werkende 12V-accu kan de auto de grote accu niet activeren, hoe vol die ook zit.
De symptomen verraden meestal welke accu het probleem geeft:
- Geen display, geen reactie op de sleutel, deuren openen moeizaam: vrijwel zeker de 12V-accu.
- Auto wordt wel wakker, maar meldt een storing en weigert de rijstand: vaak ook de 12V-accu, soms een andere elektronische fout.
- Waarschuwing om te laden, verminderd vermogen en daarna stilstand tijdens het rijden: de rijaccu is leeg.
Twijfel je, kijk dan naar de laatste bekende laadstand. Stond de rijaccu op 40 procent toen je parkeerde, dan ligt het probleem bij de hulpaccu.
De 12V-accu is leeg
Oorzaken
De hulpaccu wordt normaal bijgeladen vanuit de rijaccu, maar alleen als de auto actief is. Staat de auto weken stil, dan lopen kleine verbruikers de accu langzaam leeg. Denk aan alarmsystemen, camerabewaking rond de auto en apps die regelmatig contact zoeken. Kou versnelt dit, omdat een koude accu minder capaciteit levert. Daarnaast slijt een 12V-accu gewoon: na vier tot zeven jaar is vervanging vaak nodig, dus houd daar rekening mee bij het kopen van een elektrische auto. Sommige modellen geven vooraf een melding over een zwakke hulpaccu. Neem die serieus.
Wat je kunt doen
Bij de meeste elektrische auto’s kun je de 12V-accu een jumpstart geven met startkabels of een losse jumpstarter, net als bij een benzineauto. Het verschil zit in de locatie: de accu zit soms onder de achterbank, in de kofferbak of achter een afdekking voorin. Fabrikanten plaatsen daarom vaak aparte aansluitpunten voor plus en min. Raadpleeg de handleiding voor de juiste plek en volgorde. Blijf bij de 12V-kant en kom nooit aan oranje kabels of onderdelen, want dat is het hoogvoltagesysteem.
Zodra de auto weer opstart, neemt de rijaccu het bijladen van de hulpaccu over. Je hoeft dus niet een uur te rijden zoals bij een dynamo. Laat de auto wel een tijdje in de rijstand staan. Is de 12V-accu daarna opnieuw leeg of lukt het starten niet, bel dan pechhulp. Zij kunnen de accu meten en zo nodig ter plaatse vervangen.
De rijaccu is leeggereden
Een elektrische auto valt zelden zonder aankondiging stil. Eerst verschijnt een melding dat je moet laden. Daarna volgt een dringender waarschuwing en schakelt de auto over op beperkt vermogen, in de volksmond de schildpadmodus. Je kunt dan nog een paar kilometer rustig doorrijden, maar accelereren gaat traag en de topsnelheid daalt. Uiteindelijk stopt de aandrijving. De auto rolt dan nog wel, maar rijdt niet meer.
Merk je dat het einde nadert, zoek dan direct een veilige plek: een parkeerplaats, een afrit of anders de vluchtstrook of berm. Zet de gevarenlichten aan, trek een reflecterend hesje aan en plaats de gevarendriehoek. Stap aan de kant van de vangrail uit en wacht daarachter. Bij een stilgevallen EV is dat extra belangrijk, omdat je de auto niet zelf kunt verplaatsen.
Voor de oplossing zijn er twee opties. Steeds meer pechhulpdiensten rijden met een mobiele laadservice: een voertuig dat ter plaatse genoeg bijlaadt om een laadpaal in de buurt te halen. Is die service niet beschikbaar, dan wordt de auto naar het dichtstbijzijnde laadpunt gebracht. Aanduwen heeft geen zin: een elektromotor start niet door de wielen te laten draaien, en zonder energie in de rijaccu valt er niets te rijden.
Waarom je een elektrische auto niet zomaar mag slepen
Bij een benzineauto in de vrijloop draaien de wielen los van de motor. Bij een elektrische auto ontbreekt die scheiding meestal. De elektromotor zit vast gekoppeld aan de aangedreven wielen en werkt bij het rollen als generator. Dat is hetzelfde principe als regeneratief remmen, waarbij de auto energie terugwint bij het afremmen. Wordt een EV met de wielen op de grond gesleept terwijl het systeem uit staat, dan wekt de motor stroom op die nergens heen kan. Dat kan de omvormer, de aandrijflijn of de accu-elektronica beschadigen. Veel handleidingen staan slepen daarom alleen toe over korte afstand en met lage snelheid, en sommige fabrikanten verbieden het volledig.
De veilige methode is transport op een dieplader of plateauwagen, zodat alle wielen van de grond zijn. Een alternatief zijn dolly’s onder de aangedreven as, zodat die wielen niet meedraaien. Schakel daarom een sleepbedrijf in dat met zulk materieel werkt en ervaring heeft met elektrische auto’s. Geef bij de melding altijd door dat het om een EV gaat en welk model. Dan komt het juiste materieel en weet de chauffeur waar de sleepogen en de ontgrendeling van de parkeerrem zitten.
Een lege accu voorkomen
Voor de rijaccu geldt: laad in het dagelijks gebruik tussen 20 en 80 procent. Dat is goed voor de levensduur en geeft altijd een buffer. Plan bij lange ritten de laadstops vooraf en reken in de winter op 20 tot 30 procent minder actieradius door kou en verwarming. Ook op snelwegtempo daalt het bereik sneller dan de boordcomputer soms voorspelt. Rijd je onder de 15 procent, zoek dan actief een laadpaal in plaats van te hopen dat je thuis nog haalt.
De 12V-accu vraagt vooral aandacht bij stilstand. Laat de auto bij lange afwezigheid liefst aan de laadkabel hangen, want dan houdt het systeem de hulpaccu bij. Kan dat niet, zet dan functies zoals camerabewaking uit en laat iemand de auto af en toe even starten. Een hulpaccu ouder dan vijf jaar kun je bij de onderhoudsbeurt laten meten.
Houd verder een kleine noodset in de auto: een jumpstarter of startkabels geschikt voor 12V, je laadpas en liefst een tweede pas van een andere aanbieder, de handleiding op je telefoon en het nummer van je pechhulp. Daarmee los je een lege accu in veel gevallen zelf op, of je zorgt in elk geval dat de juiste hulp snel onderweg is.